Victor Pițurcă (ur. 8 maja 1956 w Orodel, okręg Dolj) – rumuński piłkarz i trener piłkarski, podczas kariery występował na pozycji napastnika.
Jako zawodnik najdłużej – po sześć sezonów – związany był z klubami Universitatea Craiova i Steaua Bukareszt. Z tym ostatnich odniósł największe sukcesy w swojej karierze: pięciokrotnie zdobył mistrzostwo, czterokrotnie Puchar Rumunii, a także brał udział w dwu najlepszych występach międzynarodowych tego zespołu. W 1986 wygrał z nim Puchar Europejskich Mistrzów Krajowych, a trzy lata później ponownie dotarł do finału tych rozgrywek.
Po zakończeniu kariery piłkarskiej poświęcił się pracy szkoleniowej. W latach 1998–1999 oraz 2004–2008 był selekcjonerem reprezentacji Rumunii, z którą awansował do Euro 2000 i Euro 2008. Pracował także w Steaule Bukareszt (mistrzostwo i dwa wicemistrzostwa kraju) oraz Universitatei Craiova (wicemistrzostwo). Od czerwca 2011 ponownie – po raz trzeci w karierze – jest opiekunem drużyny narodowej. Pițurcă jest trenerem, który wywalczył z nią awans do wszystkich turniejów, w jakich zagrała w ciągu ostatnich jedenastu lat.
W rankingu IFFHS na najlepszego trenera piłkarskiego na świecie w latach 1996–2010 zajął 127. miejsce, ale znalazło się w nim tylko trzech szkoleniowców z Rumunii. Dwaj pozostali, Anghel Iordănescu i Mircea Lucescu, zajęli ex aequo 46. pozycjęPełny ranking: IFFHS: Najlepsi trenerzy piłkarscy świata, 1996-2010 (Dostęp 20 lipca 2011)..
Kariera piłkarska Kariera klubowa Jest wychowankiem Universitatei Craiova, gdzie na początku lat 70. miał okazję podglądać Iona Oblemenco, jednego z najskuteczniejszych napastników rumuńskiej ekstraklasy i jej trzykrotnego króla strzelców. Pițurcă był wówczas zawodnikiem drużyny młodzieżowej i dlatego nie uczestniczył w osiągnięciu jednego z największych sukcesów w historii Universitatei: mistrzostwa kraju w sezonie 1973–1974. Zaraz po zakończeniu tych rozgrywek odszedł z klubu, ale pobyty w zespołach niższych lig (Dinamo Slatina, Pandurii Târgu Jiu i Drobeta Turnu Severin) okazały się krótkie i niezbyt owocne. thumb|left|300px|Piłkarze Steauy po zwycięstwie w PEMK 1985–1986 W wieku dwudziestu trzech lat przeniósł się do Olt Scornicești, drużyny głównie broniącej się przed spadkiem z ekstraklasy, ale cieszącej się sympatią Nicolae Ceaușescu (Scornicești było rodzinną miejscowością dyktatora). W Olcie Pițurcă spotkał kilku innych graczy, którzy później – razem z nim – trafią do Steauy Bukareszt: Ilie Bărbulescu, Adriana Bumbescu i Marina Radu. W ciągu czterech lat gry w Olcie największe osiągnięcie zanotował w sezonie 1981–1982, kiedy klub zajął w tabeli czwarte miejsce, wyprzedzając m.in. Steauę.
W 1984 został piłkarzem Steauy Bukareszt. Trafił na jeden z najlepszych okresów w historii tego klubu; drużyna prowadzona wówczas przez Emerica Jeneia zdobyła w tym czasie pięć tytułów mistrza kraju, trzy Puchary Rumunii, a także – w sezonie 1985–1986 – jako pierwsza z Rumunii wygrała Puchar Europejskich Mistrzów Krajowych. W tych rozgrywkach Pițurcă, który tworzył duet napastników z młodszym o osiem lat Mariusem Lăcătușem, strzelił pięć goli w dziewięciu grach, m.in. w 36 sekundzie meczu z Honvédem Budapeszt (rekord). Łącznie zaś w ciągu sześciu lat spędzonych w Steaule strzelił dla niej 137 goli, a w jednym sezonie (1987–1988), w którym zresztą wywalczył koronę króla strzelców, popisał się niespotykanym wyczynem: w 33 meczach zdobył 34 bramkiNationalFootballTeams: statystyki Victora Piturki (Dostęp 16 czerwca 2011)..
Po dotarciu ze Steauą do drugiego w historii finału Pucharu Europejskich Mistrzów Krajowych (0:4 z AC Milanem w 1989) Pițurcă zdecydował się na pierwszy w karierze transfer zagraniczny. Wyjechał do drugoligowego RC Lens, gdzie występował razem z innym byłym graczem Steauy, Tudorelem Stoiką. Po roku Stoica wrócił do Bukaresztu, a Pițurcă zakończył karierę.
Jak napisał jeden z polskich dziennikarzy sportowych:
Kariera reprezentacyjna W reprezentacji Rumunii zadebiutował w wieku dwudziestu dziewięciu lat, 27 marca 1985 w meczu towarzyskim z Polską (0:0)RomanianSoccer: mecze reprezentacji Rumunii w 1985 (Dostęp 16 czerwca 2011).. Występował w niej nieregularnie, rzadko w pierwszym składzie i tylko przez dwa lata. Kiedy selekcjonerem był Mircea Lucescu, znacznie wyżej ceniono umiejętności Mariusa Lăcătușa i Rodiona Cămătaru.
Dopiero, kiedy jesienią 1986 trenerem kadry został Emeric Jenei, szkoleniowiec, który prowadził go w Steaule, Pițurcă na jakiś czas awansował do pierwszej jedenastki. Brał udział w przegranych eliminacjach do Euro 1988, gdzie m.in. strzelił gola Hiszpanom w meczu wygranym 3:1RomanianSoccer: mecze reprezentacji Rumunii w 1987 (Dostęp 16 czerwca 2011).. Jednak z powodu słabszych występów Rumunów w innych spotkaniach na mistrzostwa pojechali Hiszpanie.
Pițurcă po raz ostatni w kadrze zagrał 18 listopada 1987 w meczu eliminacyjnym z Austrią (0:0). Łącznie w trzynastu grach strzelił sześć goli.
Kariera szkoleniowa 1991–1998: pierwsze lata pracy szkoleniowej Po zakończeniu kariery piłkarskiej został włączony do sztabu szkoleniowego Steauy Bukareszt, gdzie w sezonie 1991–1992 był asystentem Emerica Jeneia, a po jego zwolnieniu tymczasowo przejął jego obowiązki, zanim do klubu nie powrócił Anghel Iordănescu. Zdobył w tym krótkim okresie Puchar Rumunii.
Pierwszą pracę w charakterze opiekuna drużyny seniorów dostał w klubie, w którym zaczynał piłkarską karierę: w Universitatei Craiova. Prowadził ją w rozgrywkach 1994–1995, które drużyna zakończyła na drugim miejscu, a jej zawodnik, Gheorghe Craioveanu, zdobył koronę króla strzelców. Udany sezon w Craiovej sprawił, że młodym trenerem zainteresował się Rumuński Związek Piłki Nożnej. Pițurcă otrzymał propozycję prowadzenia reprezentacji młodzieżowej, która miała – jako gospodarz – zapewniony start na mistrzostwach Europy U-21 w 1998. W meczach grupowych młodzi Rumuni pokonali m.in. rówieśników z Litwy i Irlandii, ale w ćwierćfinale ulegli Holendrom (1:2). Wśród podopiecznych Pițurki byli wówczas m.in. Bogdan Lobonț, Erik Lincar, Cosmin Contra, Florentin Petre i Ionel Dănciulescu.
1998–1999: reprezentacja Rumunii (I) Mecze reprezentacji Rumunii pod wodzą Victora Pițurki (1998–1999)DataPrzeciwnikZ-R-PWynikStadionRozgrywki199819 sierpnia 1998 R 0–0 Ullevaal Stadion, Oslo Mecz towarzyski2 września 1998 Z 7–0 Stadion Ghencea, Bukareszt El. do Euro 20005 września 1998 R 1–1 Stadion Ta’Qali, Valletta (Malta) Mecz towarzyski10 października 1998 Z 1–0 Estádio das Antas, Porto El. do Euro 200014 października 1998 R 1–1 Stadion im. Ferenca Puskása, Budapeszt El. do Euro 200019993 marca 1999 Z 2–0 Stadionul Național, Bukareszt Mecz towarzyski10 marca 1999 P 0–2 Stadionul Național, Bukareszt Mecz towarzyski27 marca 1999 R 0–0 Stadionul Național, Bukareszt El. do Euro 200031 marca 1999 Z 1–0 Stadion Tofika Bachramowa, Baku El. do Euro 200028 kwietnia 1999 Z 1–0 Stadion Ghencea, Bukareszt Mecz towarzyski5 czerwca 1999 Z 2–0 Stadion Ghencea, Bukareszt El. do Euro 20009 czerwca 1999 Z 4–0 Stadion Ghencea, Bukareszt El. do Euro 200018 sierpnia 1999 R 2–2 Tsirion Stadium, Limassol Mecz towarzyski4 września 1999 Z 5–1 Tehelné pole, Bratysława El. do Euro 20008 września 1999 R 1–1 Stadion Ghencea, Bukareszt El. do Euro 20009 października 1999 Z 3–0 Rheinpark Stadion, Vaduz El. do Euro 2000 Kiedy z reprezentacją seniorów po Mundialu 1998 pożegnał się Anghel Iordănescu, Pițurcă został jego następcą. Jego celem było odmłodzenie kadry oraz awans do Euro 2000. W eliminacjach do tego turnieju Rumuni pokonali głównego rywala, Portugalię (1:0 i 1:1), jednak z powodu słabszych występów w pozostałych meczach (remisy z Węgrami i Słowacją) zajęli w tabeli drugie miejsce. Awansowali do mistrzostw bez konieczności rozgrywania spotkań barażowych, bo spośród wszystkich wiceliderów mieli najwięcej punktów. W ciągu tego czasu przegrali tylko jeden mecz, towarzyski z Izraelem (0:2) w marcu 1999.
Odmładzanie kadry zaś udało się połowicznie; Pițurcă rozpoczął proces odsuwania od reprezentacji graczy z pokolenia, które dotarło do ćwierćfinału Mundialu 1994, i zastępowania ich młodszymi graczami. Jednak starsi zawodnicy, z kapitanem Gheorghe Hagim na czele, zbuntowali się przeciwko selekcjonerowi, a sam Hagi przedstawił kierownictwu federacji ultimatum; odejdzie albo Pițurcă albo on zakończy karierę reprezentacyjnąBiblioteczka Piłki Nożnej. Finaliści EURO 2000, s. 14-15.. W związku z tym trener, który wywalczył awans do mistrzostw Europy, a w ciągu całej kadencji zanotował tylko jedną porażkę (16 meczów, 9-6-1), na początku listopada 1999 został odwołany. Jego miejsce zajął Emeric Jenei, który następnie na Euro 2000 doprowadził Rumunów do ćwierćfinału.
2000–2004: Steaua Bukareszt Osiągnięcia Pițurki w Steaule Bukareszt (2002–2004)SezonLiga IPuchar Rumuniirozgrywki europejskie1999–20003. 1/8 finału –2000–20011. ćwierćfinał brak2001–20024. półfinał I runda Pucharu UEFA2002–20032. 1/8 finału brak2003–20042. 1/8 finału II runda Pucharu UEFA
Niedługo po odejściu z reprezentacji został zatrudniony w Steaule Bukareszt, gdzie zresztą zastąpił Emerica Jeneia, swojego następcę na stanowisku selekcjonera kadry. Dokończył z zespołem sezon 1999–2000, w którym zajął on dopiero trzecie miejsce w lidze i po raz pierwszy od dziesięciu lat nie awansował do europejskich pucharów. Działacze klubu nie wyciągnęli jednak konsekwencji wobec trenera, który przed kolejnymi rozgrywkami poczynił znaczne zmiany kadrowe: podobnie jak w reprezentacji postawił na młodych graczy (np. Mirela Rădoia), a ci doświadczeni musieli odejść z klubu. Właśnie wtedy ze Steauą pożegnali się: Daniel Prodan, Ștefan Stoica oraz 36-letni Marius Lăcătuș, były kolega klubowy Pițurki. W efekcie w sezonie 2000–2001 Steaua odzyskała, utracone trzy lata wcześniej, mistrzostwo oraz zdobyła Superpuchar kraju.
Jednak kolejne rozgrywki klub zakończył dopiero na czwartym miejscu, czyli zanotował najgorszy wynik od sezonu 1982–1983, kiedy był piąty. Nie udał się także jego start w europejskich pucharach: z walki o Ligę Mistrzów został wyeliminowany już w III rundzie kwalifikacyjnej przez Dynamo Kijów (2:4 i 1:1), a następnie odpadł w pierwszej fazie Pucharu UEFA po porażce z FC Sankt Gallen (1:2 i 1:1). Brak wyników w lidze i rozgrywkach międzynarodowych sprawił, że po zakończeniu rozgrywek Pițurcă został zdymisjonowany.
Jednak jego następca, Cosmin Olăroiu, zrezygnował z pracy w Steaule jeszcze szybciej: już po siedmiu kolejkach nowego sezonu. Działacze Steauy postanowili po raz kolejny zaufać Pițurce, który następnie doprowadził ten klub do dwóch tytułów wicemistrza kraju (2002–2003 i 2003–2004). W obu sezonach Steaua przegrywała z Rapidem Bukareszt.
2004–2009: reprezentacja Rumunii (II) "Pițurcă to człowiek z misją. Zakochany w taktyce, opanowany, ale kiedy trzeba - surowy i uparty. U niego zasady są jasne: nikt nie może być większy od drużyny, pomagamy sobie i idziemy do celu prostą drogą, bez dodatkowych atrakcji"–dziennikarz Paweł Wilkowicz przed Euro 2008 W listopadzie 2004 po remisie 1:1 z Armenią w eliminacjach do Mundialu 2006 z funkcji selekcjonera reprezentacji Rumunii zrezygnował Anghel Iordănescu. Mimo iż Rumunii zajmowali wtedy drugie miejsce w tabeli, trener podkreślał, że niezadowalający wynik i gra w ostatnim meczu wymagają od niego „honorowej decyzji”UEFA.com: Iordanescu quits Romania role (Dostęp 5 czerwca 2011).. Miesiąc później ogłoszono, że jego następcą został Pițurcă.
W kwalifikacjach do Mundialu Rumunii rywalizowali m.in. z Holandią i Czechami. Mecze z tą pierwszą drużyną okazały się decydujące dla przebiegu całych eliminacji; reprezentacja prowadzona już przez Pițurkę dwukrotnie przegrała z Holendrami (po 0:2), przez co nawet dobre wyniki w spotkaniach z Czechami (1:0) i słabszymi zespołami z tej grupy (zwycięstwa nad Armenią, Andorą i Finlandią) nie pomogły Rumunii w awansie do mistrzostw. Drużyna zajęła trzecie miejsce ze stratą jednego punktu do Czechów i dwu do Holendrów.