Peliosanthes Andrews – rodzaj roślin z rodziny szparagowatych (Asparagaceae). Należy do niego 56 gatunków, występujących w Azji, na obszarze od Indii do południowo-wschodnich Chin i Indonezji.
Nazwa naukowa rodzaju pochodzi od starogreckich słów πελιός (pelios – siny) i άνθος (anthos – kwiat). W polskich słownikach XIX-wiecznych, a także w Słowniku polskich imion rodzajów oraz wyższych skupień roślin z roku 1900 pod redakcją Józefa Rostafińskiego rodzaj podawany był pod polską nazwą „zielonatka”.
Morfologia Pokrój Wieloletnie rośliny zielne.
Pędy Kłącze zwykle krótkie, rzadziej długie i płożące, z grubymi korzeniami.
Liście Wyrastające odziomkowo z węzłów kłącza oraz z jego wierzchołka, wyraźnie ogonkowe. Blaszki liściowe równowąskie do eliptyczno-jajowatych. Żyłki przewodzące fałdujące blaszkę wzdłuż, z widocznym poprzecznym użyłkowaniem między żyłkami głównymi.
Kwiaty Zebrane w grono, rzadziej w zredukowaną wiechę. Z każdego węzła kwiatostanu wyrasta pojedynczy kwiat lub wiązka od dwóch do pięciu kwiatów, wsparta przysadką. Pęd kwiatostanowy u nasady osłonięty łuskowatymi liśćmi. Szypułki członowane blisko wierzchołka. Podkwiatek nieobecny lub pojedynczy. Kwiaty sześciokrotne. Listki okwiatu u nasady zrośnięte w rurkę, wierzchołkowo wzniesione lub rozpostarte, zielone, niebieskawe lub fioletowe. Pręciki osadzone w gardzieli rurki okwiatu, o rozszerzonych nitkach, połączonych w mięsisty pierścień otaczający zalążnię, rzadko wolne. Pylniki niemal siedzące na wierzchołku pierścienia. Słupek dolny lub pośredni. Zalążnia trójkomorowa, z (1–)2–5 zalążkami w każdej komorze. Szyjka słupka krótko stożkowa do kolumnowatej. Znamię słupka główkowate do trójklapowanego, małe.
Owoce Torebki, pękające na wczesnym etapie, zawierające od 1 do 3 elipsoidalnych do kulistawych, mięsistych i niebieskich nasion.
Gatunki podobne Rośliny z rodzaju konwalnik, od których różni się ogonkowymi liśćmi.
Biologia i ekologia Siedlisko Wilgotny las równikowy.
Genetyka Podstawowa liczba chromosomów x wynosi 18.
Interakcje międzygatunkowe Peliosanthes teta jest rośliną żywicielską dla powszelatkowatych z gatunku Pirdana hyela.
Systematyka Pozycja systematyczna Rodzaj z plemienia Ophiopogoneae w podrodzinie Nolinoideae w rodzinie szparagowatych Asparagaceae.
Historycznie zaliczany do rodziny Ophiopogonaceae (system Takhtajana z 1997 roku) lub konwaliowatych Convallariaceae (system Kubitzkiego z 1998).
Wykaz gatunków
Znaczenie użytkowe Rośliny lecznicze Kłącze i korzenie Peliosanthes macrostegia wykorzystywane są w medycynie chińskiej mukolitycznie na kaszel, łagodząco na wątrobę oraz przeciwbólowo.
W Bangladeszu ekstrakty z liści P. teta są używane przez Czakmów na bóle uszu, a sok z liści przez ludność Rangamati na osłabienie i niedokrwistość.
Przypisy
Kategoria:Szparagowate