Giannina Censi (ur. 25 stycznia 1913 w Mediolanie, zm. 5 maja 1995 w Vogherze) – włoska tancerka i choreografka. W latach 30. XX wieku była główną interpretatorką i choreografką tańców futurystycznych. Współpracowała z Filippo Tommaso Marinettim. Archiwum jej twórczości znajduje się w muzeum Mart w Rovereto.
Życiorys
Rodzina Urodziła się 25 stycznia 1913 roku w Mediolanie. Jej matka Carla Ferrario była pianistką i piosenkarką, siostrą lotnika Rosina Ferrario, ojciec Carlo Censi był kompozytorem i profesorem muzyki w Konserwatorium Muzycznym im. Giuseppe Verdiego w Mediolanie.
Jej syn, Cristiano Censi, jest autorem, reżyserem i aktorem teatralnym, a także założycielem, wraz z Isabellą Del Bianco, Szkoły Aktorskiej Teatru Akcji.
Edukacja W 1926 zaczęła brać lekcje tańca u Angeliny Gini, nauczycielki w La Scala w Mediolanie, według metody opracowanej przez Enrico Cecchettiego. W 1929 zadebiutował w Teatrze Licinum w Erbie dwoma klasycznymi przedstawieniami: Alkestis Eurypidesa i Tajemnicą Persefony Ettore Romagnoli pod dyrekcją samego Romagnolego z zespołem tanecznym Jii Ruskaji. W tym samym roku zinterpretowała wiersz liryczny Stelle, słowa Pietro Karra z muzyką Piero Albergoniego oraz Taniec duchów szczytów w Pałacu Carducci w Como. W 1930 wyjechał do Paryża na lekcje baletu prowadzone przez Lubov Erogovą, pobierała lekcje flamenco i tańca indyjskiego u Uday Shankara i poznała Josephine Baker.
Twórczość Na początku lat trzydziestych Censi wykonywała liczne futurystyczne spektakle taneczne, w szczególności Aerodanza autorstwa Enrico Prampoliniego. 14 marca 1930 roku w Castello Sforzesco w Mediolanie była choreografką futurystycznych pantomim Oppio i Grottesco Meccanico, napisanych i wykonanych przez Flavio Gioia do muzyki Gian Francesco Malipiero i Riccardo Pick-Mangiagalli. W tym samym roku zaangażowała się w bardziej tradycyjne spektakle, m.in. Le danze della Jungla w Teatrze Miejskim w Piacenza (5 kwietnia), Mefistofeles Arrigo Boito w Teatro Massimo w Alessandrii (26 listopada) i Sen Carla Marii von Webera w Theatre degli Arcimboldi w Mediolanie (5 grudnia). Od 28 maja do 16 czerwca 1931 Giovanna Censi uczestniczyła w tournée teatralnym Simultanina, opartym na twórczości Filipoo Romasso Marinettiego.
W 1933 roku Censi została zatrudniona przez Riccardo Pick-Mangiagalliniego do roli Pierrota w operze Magiczny karylion w Teatrze San Carlo w Neapolu. W tym samym roku interpretuje i realizuje choreografię Alkestis Eurypidesa w reżyserii Romagnoliego na Littoriale w Bolonii oraz Grandi balletti Giuseppe Adamiego na targach w Padwie. W 1934 roku brała udział w pokazach futurystycznych w Cinema Garibaldi w Padwie (10 lutego), w Circolo artistico w Trieście (10 kwietnia) oraz w Teatro Convegno w Mediolanie, gdzie interpretowała wiersze Fortunato Depero l vento e Macchina monella (12 czerwca). Później zajmowała się teatrem światła z zespołami Achille Maresca i Armando Fineschi, razem z Wandą Osiris i Riccardo Rilli. W 1936 roku po kontuzji łąkotki zrezygnowała z kariery tancerki i zajęła się nauczaniem tańca w Sanremo, Mediolanie, Genui (1954-1980) i Voghera (1960-1990).
W latach siedemdziesiątych Giovanna Censi była zaangażowana w badania nad tańcem futurystycznym, w szczególności w 1979 roku w program tańca futurystycznego w galerii sztuki Il Brandale w Savonie. W tym samym roku została włączona do wystawy poświęconej kobietom włoskiej awangardy w Centre for Italian Studies na Columbia University w Nowym Jorku, której kuratorką była Mirella Bentivoglio. W 1994 roku był konsultantem aerotańca w pokazie Pierpaolo Kossa W la macchina e lo stile d'acciaio na Biennale Tańca w Charleroi w Belgii.
Zmarła 5. maja 1995 roku w Vogherze.
Spuścizna Od 4. września 1997 do 5. marca 1998 w Casa d'arte futurista Depero w Rovereto wystawiana byłą wystawa poświęcona Gianninie Censi zatytułowana Giannina Censi. Tańczący futuryzm. Archiwum Gianniny Censi jest przechowywane w Mart w Rovereto.
Przypisy
Bibliografia
Diana Barillari, Censi Giannina, in Godoli, E. (a cura di), Il Dizionario del Futurismo, Firenze, Vallecchi, 2001, pp. 252-253. Carlo Belloli, Giannina Censi negli anni Trenta danzava la poesia futurista, La Martinella, 1976. Leonetta Bentivoglio, Danza e futurismo in Italia. 1913–1933, La danza italiana, Theoria 1, 1984. Mirella Bentivoglio, From Page to Space, Mirella Bentivoglio e Franca Zoccoli (a cura di), The Women Artists of Italian Futurism. Almost Lost to History, New York, Midmarch Arts Press, 1997, pp. 43–51. Günter Berghaus, Danza futurista: Giannina Censi, Dance Theatre Journal, 1990. Günter Berghaus, Dance and the Futurist Woman, Dance Research, XI, n. 2, Oxford University Press, 1993. Elvira Bonfanti, Il corpo intelligente. Giannina Censi, Torino, Il Segnalibro, 1995. Anja Klock, Of Cyborg Technologies and Fascistized Mermaids: Giannina Censi's Aerodanze in 1930s Italy, in Theatre Journal, vol. 51, n. 4, dicembre 1999. Giovanni Lista, La scène futuriste, Parigi, Centre National de la Recherche Scientifique, 1989. Antonella Majocchi, La danza futurista, Futurismo Oggi, 1988. Antonella Majocchi, Giannina Censi in Simultanina, Futurismo Oggi, 1988. Elisa Vaccarino (a cura di), Giannina Censi. Danzare il futurismo, Milano, Electa, 1998. Lea Vergine, L'altra metà dell'avanguardia 1910–1940. Pittrici e scultrici nei movimenti delle avanguardie storiche, Milano, Il Saggiatore, 2005, pp. 150–151. Sakaya Yokota, La danza nel futurismo. Giannina Censi e la danza moderna, Wada Tadahiko e Matteo Casari (a cura di), Giappone e Italia. Le arti del dialogo, Bologna, I libri di Emil, 2013.
Kategoria:Ludzie urodzeni w Mediolanie Kategoria:Włoskie tancerki Kategoria:Urodzeni w 1913 Kategoria:Włoscy choreografowie Kategoria:Zmarli w 1995