Dzięcioł czarnogardły (Colaptes atricollis) – gatunek średniej wielkości ptaka z rodziny dzięciołowatych (Picidae). Jest endemiczny dla zachodnich stoków peruwiańskich Andów. Występuje w lasach i zadrzewieniach nadrzecznych, suchych lasach mglistych, zaroślach górskich i pustynnych, na obszarach upraw. Spotykany jest także ponad górną granicą lasu. Nie jest zagrożony.
Systematyka Gatunek po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego opisał Alfred Malherbe, nadając mu nazwę Chrysopicos atricollis. Opis ukazał się w 1850 roku na łamach „Revue et magasin de zoologie pure et appliquée”. Międzynarodowy Komitet Ornitologiczny (IOC) i autorzy AviList zaliczają ten gatunek do rodzaju Colaptes. Wyróżniają dwa podgatunki: C. a. atricollis (Malherbe, 1850) C. a. peruvianus (Reichenbach, 1854).
Etymologia Colaptes: kolaptēs „osoba posługująca się dłutem”, od κολαπτω kolaptō „dłutować, dziobać, uderzać”. articollis: „czarny”, „-szyi, -gardły”, od łac. collum „szyja”.
Morfologia Średniej wielkości dzięcioł o średnio długim, spiczastym i czarnym dziobie, z lekko zakrzywioną górną krawędzią. Tęczówki w kolorze brązowym lub kasztanowobrązowym. Nogi silne, zielonoszare. Pióra czoła i górnej części głowy tworzą czarną czapeczkę. Tył głowy czerwony, a niekiedy cały wierzch głowy jest czerwony. Gardło, podbródek i dolna część szyi czarne. Policzki, okolice oczu i uszu żółtawo-białe. U samców ciemnoczerwone wąsy i boki czoła. Spód ciała bladożółty z czarnymi gęstymi pręgami, mocniej zaznaczonymi w górnej części. Zad i grzbiet oraz pokrywy skrzydeł brązowozielone z wąskimi czarniawymi prążkami. Górna część ogona ciemnobrązowa. Długość ciała około 26–27 cm; masa ciała podgatunku nominatywnego wynosi 73–90 g.
Zasięg występowania Dzięcioł czarnogardły występuje w zachodniej części Ameryki Południowej w Andach Środkowych. Zasięg jego występowania według szacunków organizacji BirdLife International obejmuje około 471 tys. km². Zwykle zasiedla obszary od wysokości 500 m n.p.m. do 2800 m n.p.m. (inne źródła podają nieco inne granice np. 190–4770 m n.p.m.). Lokalnie zasiedla obszary położone wyżej – do 3400 m n.p.m. na zachodnich zboczach Andów, w górach wokół doliny rzeki Marañón 1700–4300 m n.p.m., a w obszarze Kordyliery Białej do wysokości 4000 m n.p.m. Poszczególne podgatunki występują: C. a. atricollis – na zachodnich zboczach peruwiańskich Andów od regionów La Libertad i Ancash na południe do północnej części regionu Tacna, C. a. peruvianus – na zboczach gór w dolinie rzeki Marañón do zachodniej części regionu Huánuco. Jest gatunkiem osiadłym, prawdopodobnie czasami wykazuje niewielkie migracje wysokościowe spowodowane warunkami pogodowymi.
Ekologia Jego głównym habitatem są lasy i zadrzewienia nadrzeczne, suche i półsuche obszary w suchych lasach mglistych, zarośla górskie z dużymi kaktusami, zarośla pustynne, a także nawadniane obszary upraw, sady, ogrody i plantacje. Czasami spotykany jest także ponad górną granicą lasu. Podstawą pożywienia są mrówki, ich larwy oraz poczwarki. Żeruje głównie pojedynczo lub w parach, zwykle na drzewach, ale także w krzakach lub bezpośrednio na powierzchni ziemi.
Rozmnażanie Sezon lęgowy prawdopodobnie trwa od czerwca do lipca, tylko w dolinie rzeki Marañón we wrześniu; w regionie Ica pisklęta widziano także w marcu i grudniu. Gniazda buduje w dziuplach w pniach drzew, słupach telegraficznych (C. a. atricollis) lub w dużych kaktusach (C. a. peruvianus), ale także w skarpach i urwiskach w dolinie rzek (C. a. atricollis). W jednym lęgu od 2 do 4 jaj. Okres inkubacji 14 dni, okres przebywania piskląt w gnieździe – 28 dni. Oboje rodzice uczestniczą w wysiadywaniu jaj i karmieniu piskląt.
Status zagrożenia W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych IUCN dzięcioł czarnogardły klasyfikowany jest jako gatunek najmniejszej troski (od 1988 roku LR/lc – Lower Risk/least concern, od 2004 roku LC – Least Concern). Liczebność populacji nie została oszacowana, ale ptak ten jest opisywany jako dość rzadki lub lokalny. Trend liczebności populacji uznawany jest za prawdopodobnie lekko spadkowy.
Przypisy
Systematyka i nazwy polskie za:
Linki zewnętrzne
Kategoria:Dzięciołowate Kategoria:Ptaki Ameryki Południowej Kategoria:Fauna endemiczna Peru Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1850 roku