Eadia – wymarły rodzaj owadów z rzędu karaczanów, jedyny z monotypowej rodziny Eadiidae. Obejmuje tylko jeden opisany gatunek, Eadia aidae. Żył w kredzie na terenie współczesnej Europy. Znany jest z inkluzji w bursztynie znalezionym we Francji.
Taksonomia Rodzaj i gatunek typowy opisane zostały w 2009 roku przez Petera Vršanskiego na łamach „Geodiversitas”. Opisu dokonano na podstawie pojedynczej inkluzji w bursztynie z Charentes znalezionym na stanowisku Archingeay-Les Nouillers w departamencie Charente-Maritime francuskiej Nowej Akwitanii. Wydobyto ją z podjednostki litologicznej A1sl-A, datowanej na późny alb w kredzie późnej. Nazwa rodzajowa pochodzi od łacińskiego eadem oznaczającego „tak samo”, natomiast epitet gatunkowy dobrano tak, by cała kombinacja była palindromem.
Dla rodzaju tego wyodrębniono w tej samej publikacji monotypową rodziną Eadiidae, wskazując jako silne autapomorfie krótkie ciało, budowę głowy i wydłużone przednie stopy. Na podstawie cech głowy zaliczono Eadiidae do nadrodziny Caloblattinoidea, spekulując, że może się ona wywodzić bezpośrednio od Caloblattinidae, rodziny wykazującej dużą różnorodność morfologiczną głów.
Morfologia Karaczan ten znany jest tylko ze stadium niedorosłego. Jego głowa była hipognatyczna, ale mocno rozszerzona i wydłużona, ruchliwa. Przypominała tą u rodzaju Raphidiomimula, od którego jednak Eadia wyróżniała się m.in. wyraźnie krótszym i szerszym ciałem. Długość głowy wynosiła około 2 mm, a jej szerokość 1,9 mm. Duże, wystające poza obrys głowy, bardzo szeroko rozstawione oczy zbudowane były z licznych, bardzo drobnych fasetek. Oprócz nich narządami wzroku były trzy stosunkowo duże, jasne przyoczka. Na czole i szwie nadustkowym leżały trzy szeregi liczące po dziesięć krótkich szczecin. Długie i cienkie głaszczki szczękowe dysponowały rozproszonymi i smukłymi sensillami szczecinkowatymi (sensilla chaetica). Przedplecze było nadzwyczaj krótkie, osiągając około 0,5 mm długości przy około 2 mm szerokości. Dłuższe i szersze od niego śródplecze zaopatrzone było w wyraźne zawiązki skrzydeł. Zaplecze było dłuższe i szersze od śródplecza. Odnóża miały przysadzistą budowę. Przednia ich para miała tęgie uda z ośmioma ostrogami rozmieszczonymi w dwóch równolicznych szeregach, krótkie i cienkie golenie z licznymi, grubymi, ostro zakrzywionymi ostrogami, oraz bardzo długie, dłuższe od goleni stopy z dziesięcioma szeregami gęsto rozmieszczonych sensillów szczecinkowatych (sensilla chaetica). Odnóża pary środkowej miały przysadziste i szerokie uda z silną ostrogą wierzchołkową mającą od 12 do 14 listewek helikalnych oraz stosunkowo tęgie golenie z silnymi żeberkami. Odnóża pary tylnej były mocno wydłużone, o cienkich goleniach. Przysadki odwłokowe były bardzo silnie wydłużone, w połowach nasadowych o formie wrzecionowatej, a w wierzchołkowych połowach niemal nitkowate. Osiągały 2,14 mm długości.
Paleoekologia Skrócone przedplecze zapewniało dużą ruchliwość głowy, co w połączeniu z drobno fasetkowanymi oczami złożonymi wskazuje na prowadzenie przez tego owada dziennego trybu życia. Zaopatrzone w liczne sensilla chaetica i wydłużone odnóża przednie pełnią funkcje zmysłowe, a nie tylko bieżne – podobne adaptacje znane są u wczesnych modliszek.
Karaczan ten zasiedlał ściółkę wilgotnych i ciepłych lasów kredy. Bursztyn z Charentes z podjednostki A1sl-A dostarcza zapisu kopalnego wielu niewielkich stawonogów albu, zwłaszcza bytujących w piętrze ściółki, gdzie krople żywicy skapywały z drzew. W bursztynie tym zidentyfikowano do 2007 roku około 760 okazów stawonogów. Oprócz Eadia wymienić można wśród nich przedstawicieli ważek z rodzaju Electrohemiphlebia, karaczanów z rodzajów Batola, Globula, Sivis, Leptolythica, Sociala i niezidentyfikowanego Caloblattinidae, niezidentyfikowanych skorków, prostoskrzydłych z rodzaju Marchandia, psotników z rodzajów Arcantipsocus, Parapsyllipsocus, Proprionoglaris i Prospeleketor, nieoznaczonych wciornastków, pluskwiaków z rodzajów Akmazeina, Buzinia, Cretogerris, Ebboa, chrząszczy z rodzajów Clidicus, Duocalar, Gratshevbelus, Lidryops, Paleoripiphorus i Synchrotronia, nieoznaczonych wachlarzoskrzydłych, sieciarek z rodzajów Alboconis i Alboberotha, nieoznaczonych wielbłądek, błonkówek z rodzajów Albiogonalys, Gaugainia, Gerontoformica, Guyotemaimetsha i Haidomyrmodes, muchówek z rodzajów Antodicranomyia, Eophlebotomus, Microphorites, Novelaria i Prioriphora, skorpionów z rodzaju Paleoeuscorpius, zaleszczotków z rodzaju Heurtaultia, pająków z rodzaju Archaemecys oraz roztoczy z rodzaju Atanaupodus.
Przypisy
Kategoria:Eadiidae Kategoria:Stawonogi kredy Kategoria:Wymarłe owady Europy Kategoria:Rodzaje i podrodzaje zwierząt nazwane w 2009 roku