thumb|Drzewo thumb|Szkielet kadłuba modelu samolotu wykonany z listewek balsy Ogorzałka wełnista, balsa (Ochroma pyramidale) – gatunek drzewa z rodziny ślazowatych z monotypowego rodzaju ogorzałka Ochroma. Występuje w lasach Ameryki Południowej i Środkowej oraz na Karaibach. Jest często uprawiany wzdłuż atlantyckich wybrzeży Ameryki Południowej.

Morfologia Pokrój Drzewo o niemal walcowatej koronie, dorastające do 15 m. Liście Jajowo-sercowate, o drobno ząbkowanych brzegach Kwiaty Duże (średnica 6-10 cm), pojedyncze, zapylane przez nietoperze (chiropterogamia). Mają skórzasty, lejkowaty, 5-dzielny kielich, bladordzawą 5-płatkową koronę, 1 słupek i 5 zrośniętych pręcików. Owoce Wydłużona torebka wypełniona licznymi nasionami otoczonymi puchem.

Cechy drewna balsy Cechą charakterystyczną drewna balsy jest jego mała gęstość. Drewno bardzo miękkie i bardzo lekkie (40 – 180 kg/m³). Dwukrotnie lżejsze od korka. Jednocześnie jest dość mocne i sprężyste. Dla porównania w tabelce zestawiono gęstości drewna popularnych drzew.

Drewno Gęstość kg/m³balsa40 – 180, śr. 110korek210 – 350, śr. 280bambus300 – 400, śr. 350brzoza540 – 780, śr. 660dąb700 – 1000, śr. 850

Zastosowanie Uzyskuje się z niego bardzo lekkie białe drewno o tej samej nazwie (balsa). Nazwy balsa używa się również do określenia różnego rodzaju tratw (m.in. Kon-Tiki), wykonywanych z surowej (nie wysuszonej) balsy, bambusa, trzciny, używanych przez boliwijskich Indian. W zależności od miejsca (w przekroju pnia) wycięcia, wykazuje różną twardość. Części położone najbliżej środka pnia, bardzo miękkie, wykorzystuje się jako materiał wypełniający lub izolacyjny. Na elementy konstrukcyjne stosuje się tylko deseczki i listwy wycięte z części zewnętrznej pnia. Dzięki małej gęstości, jest niezastąpionym materiałem do budowy modeli latających i pływających. W modelarstwie z balsy wykonuje się wręgi (żeberka), fragmenty pokrycia płatów, stateczniki, części pokrycia kadłubów itp.

Z drewna balsowego wykonywane są: tratwy, jachty, wyposażenie pokładowe, sprzęt ratownictwa wodnego, deski surfingowe elementy szybowców i samolotów – słynny brytyjski "Mosquito" z czasów II WŚ był wykonany w dużej części z drewnianych kompozytów przekładkowych z zastosowaniem drewna balsowego protezy ortopedyczne rakietki (deski) do tenisa stołowego spławiki wędkarskie rekwizyty do sztuczek magicznych (lewitacja) elementy konstrukcyjne w modelarstwie filtry fajek wypełnienia izolacyjne opakowania pałeczki dyrygenckie (batuty) ostatnio także końcówki kopii rycerskich służących do rekonstrukcji potyczek konnych (ang. jousting) Drewno balsy twardej jest także surowcem do produkcji lignostonu, z którego wykonywane są czółenka do krosien tkackich.

Przypisy

Kategoria:Wełniakowate