Euepiproctophora – takson owadów z rzędu ważek i podrzędu Epiprocta.

Morfologia Podobnie jak inne Epiprocta ważki te mają stosunkowo silnej budowy tułów i odwłok. Ich tułów cechuje się zanikiem grzbietowego odcinka szwu międzypleuralnego. Odnóża przednie w locie ustawione są prostopadle względem pozostałych par. W przeciwieństwie do ważek równoskrzydłych w trakcie kopulacji samica przytrzymuje odwłok samca odnóżami, nie zaś odwłokiem. Jako cechę pierwotnego planu budowy rozważa się także ubarwienie tułowia i odwłoka w żółte i ciemnobrązowe pasy. Większość autapomorfii tego kladu dotyczy jednak użyłkowania skrzydeł. W podstawowym planie budowy, przynajmniej w skrzydle tylnym widoczny jest wyraźny wzór z naprzemiennych przestrzeni szerokich: między pierwszą i drugą żyłką radialną tylną, drugą żyłką interradialną i żyłką radialną tylną 3/4, między żyłkami medialnymi przednią i tylną oraz między żyłką kubitalną przednią a krawędzią skrzydła, oraz przestrzeni wąskich: między drugą żyłką radialną tylną a drugą żyłką interradialną, między żyłką radialną tylną 3/4 a przednią żyłką medialną oraz między tylną żyłką medialną a żyłką kubitalną przednią. W grupie tej zaznacza się silna tendencja do zamykania się komórki dyskoidalnej przedniego skrzydła od strony nasadowej, choć u Heterophlebioptera bywa ona jeszcze otwarta. Komórka subdyskoidalna tylnego skrzydła przecięta jest przynajmniej przez jedną żyłkę poprzeczną, która w przypadku kladu Pananisoptera stanowi żyłkę pseudoanalną.

Cechy charakterystyczne larw obejmują krótki i rozszerzony ku tyłowi odwłok, położony w jego drugim segmencie przedżołądek, silnie skrócone epiprokty i paraprokty formujące z przysadkami odwłokowymi piramidkę analną oraz występowanie złożonych skrzeli rektalnych zamiast trzech skrzelotchawek.

Taksonomia Takson ten wprowadzony został w 2003 roku przez Güntera Bechly’ego, jako obejmujący część wprowadzonego w 1996 roku przez tegoż autora taksonu Euryoptera. Systematyka Euepiproctophora do rangi rodziny z wyłączeniem podziału ważek różnoskrzydłych przedstawia się następująco:

Epiophlebiidae Anisopteromorpha †Erichschmidtiidae †Heterophlebioptera †Myopophlebiidae †Heterophlebioidea †Liassophlebiidae †Heterophlebiidae Trigonoptera †Stenophlebioptera †Gondvanogomphidae †Stenophlebiidae Pananisoptera †Liassogomphidae †Juragomphidae Neoanisoptera †Aeschnidiidae ważki różnoskrzydłe

Przypisy

Kategoria:Ważki