Cymatophlebia – wymarły rodzaj ważek z infrarzędu różnoskrzydłych i rodziny Cymatophlebiidae, jedyny z monotypowej podrodziny Cymatophlebiinae. Obejmuje 10 opisanych gatunków. Żyły w jurze i kredzie wczesnej.
Morfologia Ważki te miały skrzydła o gęstym użyłkowaniu, tworzącym liczne komórki. Postnodalne i postsubnodalne żyłki poprzeczne nie były równo ustawione. Wydłużona pterostygma miała żyłkę wspierającą. Sektor radialny spłaszczony był dobrze wyodrębniony i silnie zakrzywiony. Kilka szeregów komórek widniało w przestrzeni pomiędzy tym sektorem a żyłką interradialną drugą. Ta z kolei była wyraźnie pofalowana i biegła równolegle do również pofalowanej drugiej gałęzi żyłki radialnej tylnej; obie osiągały tylną krawędź skrzydła pod bardzo ukośnym kątem. Gałęzie pierwsza i druga żyłki radialnej tylnej na odcinku położonym nasadowo od pterostygmy miały przebieg niemal równoległy lub zbieżny, a między nimi mieściły się dwa lub trzy szeregi komórek. Pomiędzy żyłką interradialną drugą gałęzią 3/4 żyłki radialnej tylnej brały swój początek dwie wyraźne, porozgałęziane żyłki wtórne. Występowały dwie żyłki ukośne, z których dystalna była dłuższa i bardziej ukośna od nasadowej. Odwłok samców miał płaty genitalne wyrastające w kierunku brzuszno-bocznym z trzeciego tergitu oraz liściowatego kształtu przysadki odwłokowe.
Taksonomia Rodzaj ten wprowadzony został w 1886 roku przez Johannesa Victora Deichmüllera jako takson monotypowy. Jedyny zaliczony doń przez Deichmüllera gatunek klasyfikowany był wcześniej w rodzajach Libellula, Aeshna, Anax lub Petalia. W 1854 roku John Obadiah Westwood wprowadził rodzaj Libellulium dla gatunku Libellulium agrias. John Cowley w 1934 roku oraz Frank Morton Carpenter w 1992 roku uznali ów rodzaj za synonim Cymatophlebia. W 1996 roku Günter Bechly podzielił Cymatophlebiidae na dwie podrodziny, Valdaeshninae i monotypową Cymatophlebiinae, ich diagnozy zaś podał w 2001 roku wraz z współpracownikami. Libellulium zostało w jego publikacjach usunięte z synonimów Cymatophlebia i sklasyfikowane jako incertae sedis w obrębie rodziny, jako że nie da się wykluczyć jego przynależności do Valdaeshninae.
Do rodzaju tego zalicza się 10 opisanych gatunków: Cymatophlebia densa Bechly, 2001 Cymatophlebia herrienae Bechly et al., 2001 Cymatophlebia kuempeli Bechly et al., 2001 Cymatophlebia longialata (Germar, 1839) Cymatophlebia pumilio Bechly et al., 2001 Cymatophlebia purbeckensis Bechly et al., 2001 Cymatophlebia standingae Jarzembowski, 1994 Cymatophlebia suevica Bechly et al., 2001 Cymatophlebia yixianensis Zheng et al., 2018 Cymatophlebia zdrzaleki Jarzembowski, 1994
Skamieniałości C. standingae, C. yixianensis i C. zdrzaleki pochodzą z kredy wczesnej, pozostałych zaś gatunków z jury.
Przypisy
Kategoria:Cymatophlebiidae Kategoria:Stawonogi jury Kategoria:Stawonogi kredy Kategoria:Wymarłe owady Azji Kategoria:Wymarłe owady Europy