mały|Jan Światłowski z żoną i synami, ok. 1934. mały|Grób symboliczny Jana Światłowskiego na Cmentarzu Komunalnym Północnym w Warszawie, 2025 r. Jan Światłowski, ps. Młot (ur. 2 grudnia 1896 w Jastrzębiej, zm. wiosną 1940 w USRR) – major piechoty Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, kawaler Orderu Virtuti Militari, ofiara zbrodni katyńskiej.
Życiorys Syn Wojciecha i Franciszki z Grabowskich urodzony 2 grudnia 1896 we wsi Jastrzębia, w ówczesnym powiecie kutnowskim guberni warszawskiej. Był młodszym bratem Bronisława, ps. „Orzeł” (ur. 1894), z którym działał w Polskiej Organizacji Wojskowej.
3 maja 1922 został zweryfikowany w stopniu porucznika ze starszeństwem od 1 czerwca 1919 i 1663. lokatą w korpusie oficerów piechoty. Później został przeniesiony do 62 Pułku Piechoty w Bydgoszczy i przydzielony do Szkoły Podchorążych Piechoty w Warszawie, w której był oficerem kompanii, oficerem 4. kompanii kursu doszkolenia (1923), instruktorem wyszkolenia strzeleckiego 1. kompanii, oficerem wychowawczym 1. kompanii (1925–1927) i ponownie oficerem kompanii (1927/28). W 1928 znów służył w 62 pp. 19 marca 1928 prezydent RP nadał mu stopień kapitana z dniem 1 stycznia 1928 i 45. lokatą w korpusie oficerów piechoty. Później został przeniesiony do Korpusu Ochrony Pogranicza, w którym pełnił służbę m.in. na stanowisku dowódcy kompanii granicznej „Skała”. 4 lutego 1934 prezydent RP nadał mu z dniem 1 stycznia 1934 stopień majora w korpusie oficerów piechoty i 44. lokatą. W kwietniu tego roku został przeniesiony z KOP do 58 Pułku Piechoty w Poznaniu na stanowisko dowódcy batalionu. W marcu 1939 pełnił służbę w Szkole Podchorążych Piechoty w Komorowie na stanowisku dowódcy I batalionu.
W czasie kampanii wrześniowej walczył jako dowódca I batalionu 114 Pułku Piechoty. Według wcześniejszych źródeł miał polec 26 września 1939 w Aleksandrowie, lecz później okazało się, że został uwięziony we Lwowie, a wiosną zamordowany na terytorium ówczesnej Ukraińskiej Socjalistycznej Republiki Radzieckiej.
Był żonaty ze Stanisławą z Milińskich (1894–1988), z którą miał dwóch synów: Ryszarda Andrzeja (1924–1943), ofiarę KL Buchenwald i Wojciecha Jana (1930–1997), geodetę i kartografa. Wojciech Jan Światłowski był żonaty z Jadwigą Krystyną (1931–2024), lekarzem pediatrą, córką Eugenii i Konstantego Ważyńskiego, pułkownika dyplomowanego artylerii. Szwagierką Jana Światłowskiego była Zofia Milińska-Szwojnicka, lekarka i działaczka konspiracyjna.
Pośmiertnie został mianowany podpułkownikiem. 11 listopada 2025 został symbolicznie pochowany w grobie rodzinnym wraz z żoną i starszym synem na Cmentarzu Komunalnym Północnym w Warszawie, kwatera W XVI 5, rząd 3, grób 6.
Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojennego Virtuti Militari nr 12245 „za czyny wybitnego męstwa w kampanii wrześniowej 1939 r.” Krzyż Niepodległości – 20 lipca 1932 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”.. Krzyż Walecznych Złoty Krzyż Zasługi Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921Foto. Medal Dziesięciolecia Odzyskanej NiepodległościFoto.
Zobacz też jeńcy polscy w niewoli radzieckiej (od 1939 roku) obozy NKWD dla jeńców polskich ofiary zbrodni katyńskiej – zamordowani z Ukraińskiej Listy Katyńskiej
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Członkowie Polskiej Organizacji Wojskowej Kategoria:Majorowie piechoty II Rzeczypospolitej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (władze RP na uchodźstwie) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Oficerowie piechoty Korpusu Ochrony Pogranicza Kategoria:Oficerowie Wojska Polskiego zamordowani z Ukraińskiej Listy Katyńskiej Kategoria:Oficerowie 58 Pułku Piechoty (II RP) Kategoria:Uczestnicy kampanii wrześniowej (strona polska) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1896 Kategoria:Zmarli w 1940