Piotr Świerc (ur. 24 kwietnia 1909 w Dobrzeniu Wielkim, zm. 8 sierpnia 1991 w Gogolinie) – polski muzykolog, działacz muzyczny, badacz polskich pieśni ludowych na Śląsku.
Życiorys Uczęszczał do niemieckiej szkoły powszechnej, a po III powstaniu śląskim przeniósł się z rodziną do Sadowa. Gimnazjum ukończył w Tarnowskich Górach. 1 września 1928 został nauczycielem lokalnej szkoły w Kochanowicach, a następnie też w Kaletach i Koszęcinie, gdzie był również organistą i zakładał zespoły śpiewacze w okolicy. W wyniku wypadku motocyklowego utracił sprawność w jednym z palców u ręki, co zniweczyło planowaną przezeń karierę pianisty, w związku z czym podjął studia muzykologiczne w katowickim Konserwatorium MuzycznymW. Jasiński, Z historii gminy Gogolin. Dr Piotr Świerc, w: Kalejdoskop Samorządowy 2009, UM Gogolin, Gogolin, s. 203-206.
Po napaści Niemiec na Polskę w 1939 walczył w kampanii wrześniowej (Wielkopolska), a po wycofaniu się trafił do niewoli pod Biłgorajem, z której zbiegł. Był przez cały okres okupacji ścigany przez Niemców i ukrywał się w Dobrzeniu Wielkim, Chróścinie i Wójtowej Wsi pod fałszywym nazwiskiem Aleksander Sadowski. Pracował potem w Krakowie, w administracji, biegle władając językiem niemieckim. Z czasem przeniósł się do kamieniołomów w Kluszkowcach. Niezależnie od pracy studiował muzykologię na Uniwersytecie Jagiellońskim u prof. Zdzisława Jachimeckiego (magisterium w 1945), a nielegalnie także filologię.
W 1945 roku dostał nakaz pracy do Krapkowic, ze względu na dobra znajomość języka niemieckiego. Założył krapkowicką szkołę podstawową (potem nr 1) i zawodową. Był dyrektorem tych placówek. Prowadził kursy repolonizacyjne dla autochtonów. W 1953 powołano go na stanowisko zastępcy kierownika Wydziału Kultury Wojewódzkiej Rady Narodowej w Opolu. Był też wizytatorem szkół artystycznych i pracownikiem Polskiego Związku Chórów i Orkiestr (z czasem także honorowym członkiem zarządu tej organizacji). Zakładał chóry i szkoły muzyczne na Opolszczyźnie, w tym prudnicką oraz Liceum Sztuk Plastycznych w Opolu. Był współzałożycielem Filharmonii Opolskiej i Państwowej Szkoły Muzycznej II stopnia w Opolu. Pisał biografie śląskich artystów, działaczy patriotycznych i księży, m.in. na potrzeby Śląskiego Słownika Biograficznego. Nagrywał audycje radiowe i telewizyjne, opracował kilkaset śląskich pieśni na chóry czterogłosowe oraz sam komponował.
Doktoryzował się w 1972 na Wyższej Szkole Pedagogicznej w Opolu na podstawie badań nad polską pieśnią ludową na Śląsku. W tym czasie wydał reprint i opatrzył wstępem Pieśni ludu polskiego na Górnym Śląsku autorstwa Juliusza Rogera. Działał w Opolskim Towarzystwie Kulturalno-Oświatowym i Instytucie Śląskim. Współtworzył Opolskie Święto Pieśni Ludowej w Gogolinie. Po przejściu na emeryturę (1971) nadal komponował, a także wykładał w Studium Kulturalno-Oświatowym i Bibliotekarskim w Opolu oraz Państwowej Szkole Muzycznej I stopnia w Krapkowicach.
Jego żoną była Jadwiga Rogowska, nauczycielka z Krapkowic.
Pochowany został na cmentarzu parafialnym w Gogolinie.
Ordery i odznaczenia Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Złoty Krzyż Zasługi Medal Rodła Medal Komisji Edukacji Narodowej Odznaka „Zasłużony Działacz Kultury” Odznaka Honorowa „Zasłużonemu Opolszczyźnie” (1968)Dziennik Urzędowy Wojewódzkiej Rady Narodowej w Opolu, nr 5, poz. 47, z 7 czerwca 1968, s. 3. Odznaka Zasłużony dla Ziemi Krapkowickiej Odznaka Zasłużonemu dla Trybuny Opolskiej Odznaka Honorowa Śpiewacza z laurem
Nagrody i wyróżnienia Nagroda Karola Miarki Nagroda Aleksandra Skowrońskiego Nagroda Oskara Kolberga (1989) Nagroda Polskiego Radia
Upamiętnienie Pozostaje patronem Państwowej Szkoły Muzycznej I stopnia w Krapkowicach.
Przypisy
Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Jagiellońskiego Kategoria:Laureaci Nagrody im. Karola Miarki Kategoria:Ludzie urodzeni w Dobrzeniu Wielkim Kategoria:Ludzie związani z Gogolinem Kategoria:Ludzie związani z Krapkowicami Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski Kategoria:Odznaczeni Medalem Komisji Edukacji Narodowej Kategoria:Odznaczeni Medalem Rodła Kategoria:Odznaczeni Odznaką Honorową „Zasłużonemu Opolszczyźnie” Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi Kategoria:Polscy działacze muzyczni Kategoria:Polscy muzykolodzy Kategoria:Polscy nauczyciele muzyki Kategoria:Urodzeni w 1909 Kategoria:Zmarli w 1991