Ibrahim Starova vel Ibrahim Temo vel Ibrahim Bërzeshta (ur. 22 marca 1865 w Strudze, zm. 5 sierpnia 1945 w Konstancy) – rumuńsko-turecki lekarz i publicysta pochodzenia albańskiego, współzałożyciel młodotureckiej organizacji Komitet Jedności i Postępu.
Życiorys W 1889 r. jako student Uniwersytetu Stambulskiego wraz z İshakiem Sükutim, Mehmedem Reşidem i Abdullahem Cevdetem założył Komitet Jedności i Postępu – założoną na wzór włoskich karbonariuszy tajną organizację walczącą z panującym wówczas w Imperium Osmańskim absolutyzmem. Latem tego roku został aresztowany w Ochrydzie za antypaństwową działalność i przewieziony do Stambułu, jednak został wkrótce zwolniony z więzienia.
W 1893 r. ukończył studia na Uniwersytecie Stambulskim i rozpoczął pracę okulisty w miejscowym szpitalu wojskowym. Był ponownie aresztowany w tym i w 1895 r., jednak był po kilku dniach zwalniany z aresztu, ponieważ nie dało się udowodnić mu powiązań z Komitetem Jedności i Postępu. Został później wysłany do Anatolii, gdzie pracował jako lekarz wojskowy.
Działalność w Rumunii W obawie o swoje życie, Ibrahim Temo w 1895 r. uciekł do Rumunii, początkowo do Konstancy, a następnie do Bukaresztu, gdzie był działaczem mniejszości albańskiej w Rumunii. Następnie osiadł w zamieszkanej głównie przez Turków i Tatarów Medgidii, gdzie angażował się w ruchy młodotureckie i wciąż utrzymywał kontakty z Komitetem Jedności i Postępu.
W 1902 r. wysłał memorandum do sułtana Abdülhamida II i wielkich mocarstw, domagając się otwarcia albańskich szkół oraz autonomii dla Albańczyków. Po rewolucji młodotureckiej przeniósł się do rodziny do Strugi, gdzie mieszkańcy wybrali go swoim przedstawicielem w parlamencie, jednak Komitet Młodych Turków w Bitoli sprzeciwił się temu wyborowi; wkrótce Temo z rodziną przeniósł się do Stambułu. Wraz z Abdullahem Cevdetem założył dnia 6 lutego 1909 r. Osmańską Partię Demokratyczną, jednak następnego roku partia musiała zakończyć działalność.
W 1911 r. powrócił na krótki czas do Konstancy, by podczas I wojny bałkańskiej wrócić do Stambułu w ramach misji Rumuńskiego Czerwonego Krzyża. Został mianowany osmańskim ministrem zdrowia, podczas wojny walczył z powszechnie występującą malarią. Po powrocie do Konstancy założył drukarnię i zaczął wydawać w języku tureckim tygodnik Işik.
Podczas I wojny światowej był kapitanem w wojsku rumuńskim i stacjonował w Medgidii, a następnie kontrolował Turków internowanych na terenie Mołdawii.
Po zakończeniu wojny został mianowany delegatem na konferencji pokojowej w Paryżu, negocjował z premierem Serbii, Nikolą Pašiciem; nie osiągnięto jednak porozumienia w kwestii Albanii. Wrócił do Konstancy, gdzie wstąpił do Partii Ludowej. Z jego inicjatywy powstała w tym mieście medresa, w której kształcono tureckich nauczycieli szkół oraz duchownych; dzięki temu wzrosła liczba tureckich szkół.
W latach 1936–1940 pracował jako lekarz w Medgidii; ze względu na podeszły wiek i zły stan zdrowia przeszedł na emeryturę. Zmarł w Konstancy dnia 5 sierpnia 1945 r. i zgodnie z jego życzeniem został pochowany z flagą Albanii.
Pisma naukowe Aile Tabibi Kudus hastahgi, daükelb Tagaddi ve devami hayat
Książki Atatürkü niçin severim (1937) Itihad ve Teraki Cemiyetinim te sekkübü (1939)
Życie prywatne Jego brat Nuri Sojliu był jednym z sygnatariuszy Albańskiej Deklaracji Niepodległości.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Urodzeni w 1865 Kategoria:Zmarli w 1945 Kategoria:Ludzie urodzeni w Strudze (Macedonia Północna) Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Stambulskiego Kategoria:Tureccy lekarze Kategoria:Rumuńscy lekarze Kategoria:Okuliści Kategoria:Rumuńscy politycy Kategoria:Tureccy ministrowie Kategoria:Ministrowie zdrowia Kategoria:Ludzie związani z Konstancą Kategoria:Rumuńscy wojskowi Kategoria:Uczestnicy I wojny światowej (Królestwo Rumunii) Kategoria:Sanitariusze Kategoria:Turcy pochodzenia albańskiego Kategoria:Rumuni pochodzenia albańskiego Kategoria:Rumuni pochodzenia tureckiego Kategoria:Więźniowie w Imperium Osmańskim Kategoria:Działacze Komitetu Jedności i Postępu