„Virski”, Narodowy Zasłużony Akademicki Zespół Tańca Ukrainy im. Pawła Wirskiego, (też Narodowy Balet Ukrainy „Virski”, , ) – ukraiński, państwowy zespół taneczny odwołujący się do ukraińskich tradycji ludowych założony w 1937 roku.

Zespół podlega ministerstwu kultury Ukrainy. Składa się z baletu i orkiestry. Przy Zespole prowadzone są studia choreograficzne i działa dziecięca szkoła choreograficzna.

Historia Zespół został założony w Kijowie w czerwcu 1937 roku przez wybitnych choreografów Mykołę Bołotowa i Pawła Wirskiego jako grupa tancerzy, której celem było badanie, gromadzenie, przechowywanie i popularyzacja ukraińskich tańców ludowych. Początkowo grupa działała pod kierownictwem Pawła Wirskiego. Jej pierwszy występ odbył się 1 września 1937 roku podczas Międzynarodowego Festiwalu Teatralnego w Moskwie. W repertuarze grupy znalazły się takie choreografie jak Українська сюїта () prezentująca tradycyjne tańce ukraińskie, czy Шахтарський перепляс () wchodzący w skład zbioru współczesnych choreografii tańców Donbasu.

Paweł Wirski przestał kierować grupą w 1940 roku. W tym też roku została ona przekształcona w Zespół Pieśni i Tańca Ukrainy ()Oficjalnie: Republ. Zespół Pieśni i Tańca USRR () (Цебенко i Муха 2001 ↓).. W tamtym okresie z zespołem współpracowali tacy choreografowie jak , , czy Ołeksandr Berdowski. Kolejna reorganizacja nastąpiła w 1951 roku, po obchodach tzw. 2. Dekady Ukraińskiej Sztuki i Literatury w MoskwieDekady Ukraińskiej Sztuki i Literatury w Moskwie były pokazami osiągnięć Ukrainy w dziedzinie sztuki i literatury organizowanymi w Moskwie. 2. dekada została zorganizowana w dniach 15-26 czerwca 1951 roku (БРЕГА, 2004).. Zmieniono wtedy też nazwę na Państwowy Zespół Tańca Ukrainy ()Oficjalnie: Państwowy Zespół Tańca USRR () (Цебенко i Муха 2001 ↓).. Zespołem kierowała rada, na czele której w 1951 roku stanął Serhij Sergiejew, a następnie w 1952 roku Ołeksandr Berdowski, w latach 1952–1954 Wachtang Wroński, a w latach 1954–1955 .

W 1955 roku do zespołu, jako jego kierownik artystyczny i dyrektor, powrócił Paweł Wirski, którym pozostawał przez kolejne dwadzieścia lat, aż do swojej śmierci w 1975 roku. W tym czasie opracował 5 pełnych programów artystycznych, liczne układy ukraińskich tańców ludowych, a także układy choreograficzne ukazujące przeszłość i teraźniejszość życia na Ukrainie, scen rodzajowych i innych form tanecznych. Do najsłynniejszych należą: rozpoczynający każdy koncert układ My z Ukrainy (), Hopak (), Kozak (), Zaporożcy (), czy Powzunec (). W 1959 roku zespół otrzymał dyplom honorowy Światowej Rady Pokoju oraz tytuł zasłużonego zespołu (Państwowy Zasłużony Zespół Tańca Ukrainy; Oficjalnie: Państwowy Zasłużony Zespół Tańca USRR () (Цебенко i Муха 2001 ↓).), a w 1971 roku akademickiego zespołu (Państwowy Zasłużony, Akademicki Zespół Tańca Ukrainy; Oficjalnie: Państwowy Zasłużony Akademicki Zespół Tańca USRR () (Цебенко i Муха 2001 ↓).). Przy zespole organizowane są od 1962 roku studia choreograficzne.

Po śmierci Wirskiego kierownictwo nad zespołem ponownie przejęła rada, na której czele stanął w latach 1975–1976 Ołeksij Homon, 1976–1977 , 1977–1980 . W 1977 roku zespół otrzymał imię Pawła Wirskiego (Państwowy Zasłużony, Akademicki Zespół Tańca Ukrainy im. Pawła Wirskiego; Oficjalnie: Państwowy Zasłużony Akademicki Zespół Tańca USRR imienia Pawła Wirskiego () (Цебенко i Муха 2001 ↓).)W 1980 roku kierownikiem artystycznym i dyrektorem generalnym został . Uzupełnił on repertuar o takie układy jak Karpaty (), Ukraiński męski taniec z bębnami (), Hucułka (), czy Ukraino, moja Ukraino (). Z zespołem współpracowało wielu plastyków, kompozytorów, choreografów i baletmistrzów, m.in. Tetiana Jabłońska, , , Lew Kołodub, , Anton Mucha, czy . W 1987 roku zespół został uhonorowany radzieckim orderem Przyjaźni Narodów. W 1991 roku Mirosław Wantuch wraz z żoną założyli przy zespole szkołę baletową (), której Walentina została dyrektorem i kierownikiem artystycznym. W 1997 roku zespół otrzymał prawo posługiwania się tytułem zespołu narodowego (Narodowy Zasłużony Akademicki Zespół Tańca Ukrainy im. Pawła Wirskiego; ).

Kierownictwo Dyrektor generalny rada (1951–1955), Paweł Wirski (1955–1975), rada (1975–1980), (od 1980),

Kierownik artystyczny Paweł Wirski (1937–1940), (1951), Ołeksandr Berdowski (1952), (1952–1954), (1954–1955), Paweł Wirski (1955–1975), Ołeksij Homon (1975–1976), (1976–1977), (1977–1980), Mirosław Wantuch (od 1980),

Główni dyrygenci (1956–1980), (1980–1984), (1984–1992), (1993–2001), Ołeksandr Czeberko (od 2001)

Dyrektor i kierownik artystyczny szkoły baletowej (od 1991)

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Kultura w Kijowie Virski Virski Kategoria:Grupy artystyczne odznaczone Orderem Przyjaźni Narodów