Jaroměř () – miasto w Czechach, w kraju hradeckim. Według danych z 31 grudnia 2003 powierzchnia miasta wynosiła 2395 ha, a liczba jego mieszkańców 12 831 osób.
Demografia Rok 1970 1980 1991 2001 2003 2012 Liczba ludności 11 974 12 046 12 557 12 921 12 831 12 618
Źródło: Czeski Urząd Statystyczny
Nazwa Nazwa Jaroměř jest w języku czeskim rzeczownikiem rodzaju żeńskiego, a nie męskiego. Odmienia się według wzoru miękkiego: Jaroměři w celowniku, bierniku, narzędniku i miejscowniku, stąd w języku czeskim o Jaroměři, nie o Jaroměřu, w dopełniaczu Jaroměře.
Gospodarka W mieście rozwinął się przemysł jutowy, maszynowy, elektrotechniczny, odzieżowy oraz spożywczy.
W miejscowości jest stacja kolejowa Jaroměř.
Historia thumb|Kościół pw. św. Mikołaja – widok znad rzeki Łaby thumb|Kubistyczny Dom Wenkego thumb|Podcienie na rynku thumb|Zdjęcie lotnicze centrum 1126 – pierwsza wzmianka o grodzie w miejscu obecnego kościoła pw. św. Mikołaja, założonym przez z czeskiego księcia Jaromira z rodu Przemyślidów 1298 – wzmianka o królewskim mieście Jaroměř, które status ten otrzymało zapewne od Przemysła Ottokara II 1307 – prawa miejskie i własność żony Wacława II Elżbiety Ryksy, jako wiano czeskich królowych 6–9 maja 1421 oblężenie i zajęcie miasta przez husytów pod wodzą Jana Žižki z Trocnova 1421–1436 – miasto husyckie, rozbudowa miejskich umocnień, poddane w 1436 cesarzowi Zygmuntowi Luksemburskiemu, w wyniku bitwy pod Lipanami 1437 – miasto własnością żony cesarza Zygmunta Luksemburskiego, Barbary, jednak na skutek oporu mieszkańców przekazane w 1445 roku Jerzemu z Poděbradów, a herb miejski zmieniono z dwóch skał na obecnie obowiązujący 1554 – Marcin Zborowski zabił tu banitę Dymitra Sanguszkę, który został pochowany w kościele pw. św. Mikołaja. XV- pocz. XVII w. – liczne pożary, epidemia dżumy, ograniczenie praw miasta za poparcie powstania czeskich stanów przeciw królowi Ferdynandowi I (1547) i wojna trzydziestoletnia (1618–1648) niszczą miasto XVII-XVIII – w rozwój miasta, powstanie wielu renesansowych i barokowych budowli oraz rzeźb 1780 – 3 października położenie kamienia węgielnego w obecności cesarza Józefa II pod budowę twierdzy w miejscowości Ples, ukończona w 1787; w 1791 miasto forteczne stało się wolnym miastem królewskim, a w 1793 za panowania cesarza Franciszka II forteca Ples zostaje przemianowana na Josefov; 3 marca 1836 uzyskało herb miejski od cesarza austriackiego Ferdynanda I 1857 – 27 października otwarcie linii kolejowej do Pardubic 1866 – wojna prusko-austriacka, po wojnie likwidacja twierdzy Josefov zakończona wyburzeniem 4 bram (1888) XIX w. – rozwój przemysłu tekstylnego i skórzanego, po Wiośnie Ludów 1848 w twierdzy znajduje się ciężkie więzienie 1918 – 28 października powstaje Okręgowy Komitet Narodowy przejmujący władzę w mieście na rzecz państwa czechosłowackiego, w grudniu Jaroměř zostaje administracyjnie podporządkowany pod Dvůr Králové nad Labem 1939 – 15 marca wkroczenie niemieckich wojsk okupacyjnych do miasta 1945 – 10 maja pojawienie się w mieście oddziałów Armii Czerwonej 1945–1960 – miasto powiatowe Jaroměř, w 1948 do Jaroměřa przyłączono Josefov 1968–1991 – w mieście (w dzielnicy Josefov) stacjonowali żołnierze radzieccy
Ważniejsze zabytki Jaroměř thumb|Skansen „Parowozownia Jaroměř” gotycki z XIV/XV w. z barokowym ołtarzem, z tablicą nagrobną księcia Dymitra Sanguszki, z dzwonnicą bramną nad „polską drogą”, przebudowany na pocz. XX w., w stylu gotyku jagiellońskiego z XIV w., przebudowany w XVI w. barokowa rzeźba Kobieta płacząca z 1730, nagrobek Anny Miselius autorstwa Matthiasa Bernarda Brauna na jaroměrskim cmentarzu barokowy Słup Mariański z lat 1723–1727 z warsztatu M. B. Brauna, usytuowany na rynku z lat 1910–1911 projektu Josefa Gočára, pierwotnie dom towarowy w stylu wczesnego kubizmu, obecnie muzeum miejskie Teatr Miejski z lat 1901–1903 projektu J. Podhajskiego Teatr kukiełkowy z 1928 założony przez R. Boučka Skansen kolejowy „Parowozownia Jaroměř” przy stacji kolejowej w parowozowni z końca XIX w.Parowozownia Jaroměř.
Jaroměř-Josefov kościół pw. Wniebowstąpienia Pańskiego z lat 1805–1811 zespół budynków i umocnień Twierdza Josefov z końca XVIII w. bastion nr 1 twierdzy – lapidarium rzeźb M. B. Brauna z kolumny mariańskiej w rynku neorenesansowy Ratusz w Josefovie z lat 1883–1884 projektu A. Jenšovského
Związani z Jaroměřem Daniel Treschnack - prawdopodobnie czeski malarz czynny na Śląsku w latach 1718–1740 Franciszek Czapek (1811–1895) – powstaniec listopadowy, zegarmistrz, wspólnik Antoniego Patka Josef Gočár (1880–1945) – czeski architekt Tomáš Holub (ur. 1967) – biskup pilzeński Ivo Pešák (1944–2011) – czeski pieśniarz i klarnecista, w Polsce znany z tańca w piosence Jožin z bažin. (1891–1971) – czeski malarz (1881–1955) – twórca wzorów pierwszych monet czechosłowackich, rektor ASP w Pradze
Miasta partnerskie Ziębice Warrington Toul
Przypisy
Kategoria:Miasta w kraju hradeckim