Śledzenie Początku Narodów Słowiańskich – rozprawa naukowa autorstwa Wawrzyńca Surowieckiego z 1824, stanowiąca zarys etnogenezy narodów europejskichMichał Ćwirko-Godycki, Antropologia, w: Nauka w Wielkopolsce, Wydawnictwo Poznańskie, Poznań 1973, s. 761, 763.

Praca została wydrukowana w XVII tomie Roczników Królewsko-Warszawskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk (drukarnia ojców pijarówJoanna Nowak, „Rasa czyli plemię”. Problemy z nomenklaturą u początku polskiej antropologii, w: Studia z Filologii Polskiej i Słowiańskiej, Warszawa, nr 56/2021, s. 16 (bibliografia)). Autor oparła się w swoich badaniach na pracach dawnych historyków, sięgając nawet do odległej starożytności. Spostrzeżenia i wnioski Surowieckiego stanowią w pewnej mierze analizę antropologiczną narodów europejskich, panujących, uciśnionych i przesiedlonych wraz z uwzględnieniem tras ich wędrówek, mieszania się oraz wytwarzania nowych jednostek etnicznych. Autor był prekursorem takich antropologów, jak Wilhelm Ripley i Joseph Deniker, którzy swoje typologie narodów europejskich opublikowali dopiero na przełomie XIX i XX wieku.

Surowiecki wywodził w tej rozprawie pochodzenie Słowian z „Paflagonii, około gór armeńskich i Medii”, położonej za Kaukazem (pogranicze irańskie), lecz jednak nie nazywał mieszkających tam ludów irańskich Sarmatami.

Dzieło pochwalił w 1828 słowacki slawista Pavol Jozef Šafárik. W 1902 czeski antropolog, Lubor Niederle, stwierdził, że praca Surowieckiego jest chlubą nauki polskiej. Bardzo pochlebną opinię o publikacji wyraził również Jan Czekanowski.

Przypisy

Kategoria:Utwory literackie z 1824 Kategoria:Antropologia filogenetyczna