Urząd Postępu Naukowo-Technicznego i Wdrożeń – centralna jednostka organizacyjna mająca na celu wspierać rozwój prac naukowych i przyspieszać wdrażanie postępu naukowo-technicznego. Urząd istniał w latach 1984–1991.

Utworzenie urzędu Na podstawie ustawy z 1984 r. o utworzeniu Komitetu do Spraw Nauki i Postępu Technicznego przy Radzie Ministrów oraz Urzędu Postępu Naukowo-Technicznego i Wdrożeń, powołano urząd, który spełniał funkcje aparatu wykonawczego Komitetu do Spraw Nauki i Postępu Technicznego i realizował zadania należące do jego zakresu działaniaUstawa z dnia 3 grudnia 1984 r. o utworzeniu Komitetu do Spraw Nauki i Postępu Technicznego przy Radzie Ministrów oraz Urzędu Postępu Naukowo-Technicznego i Wdrożeń...

Kierowanie urzędem Na czele urzędu stał Minister-Kierownik Urzędu, który kierował wykonywaniem zadań urzędu, współdziałał z naczelnymi i centralnymi organami administracji państwowej, organizacjami spółdzielczymi, społecznymi i zawodowymi w sprawach związanych z postępem naukowo-technicznym, w zakresie objętym ich zakresem działania.

Konrad Tott (1985–1988) Zbigniew Grabowski (1988–1989) Jan Janowski (1989–1991)

Zakres działania urzędu Działanie urzędu było określone zakresem zadań powierzonych ustawą Komitetowi do Spraw Nauki i Postępu Technicznego, w tym w szczególności: przygotowywał propozycje do projektów planów perspektywicznych, narodowych planów społeczno-gospodarczych i centralnych planów rocznych, w części dotyczącej postępu naukowo-technicznego i wdrożeń, inicjował zawieranie porozumień dotyczących postępu naukowo-technicznego i wdrożeń między naczelnymi i centralnymi organami administracji państwowej oraz innymi państwowymi jednostkami organizacyjnymi, inicjował i nadzorował realizację zleconych i własnych programów oraz tematów prac badawczych i rozwojowych, a także działalności wdrożeniowej i upowszechniania postępu naukowo-technicznego i wdrożeń, przeprowadzał ocenę realizacji centralnych programów naukowo-badawczych i rozwojowych o podstawowym znaczeniu dla rozwoju społeczno-gospodarczego kraju, oraz kontrolował zgodność wykorzystania środków finansowych z przepisami prawa i ustalonymi przez Komitet do Spraw Nauki i Postępu Technicznego przy Radzie Ministrów zasadami oraz zawartymi porozumieniami i umowami.

Uprawnienia urzędu Na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z 1985 r. do szczególnych uprawnień urzędu należało sprawowanie kontroli i nadzoru na jednostkami naukowo-badawczymi, w tym urządRozporządzenie Rady Ministrów z dnia 25 marca 1985 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Urzędu Postępu Naukowo-Technicznego i Wdrożeń. .: kontrolował zgodność wykorzystania środków finansowych z przepisami prawa i ustalonymi przez Komitet do Spraw Nauki i Postępu Technicznego przy Radzie Ministrów zasadami oraz zawartymi porozumieniami i umowami, zobowiązywał do usunięcia uchybień w wyznaczonym terminie, a w razie bezskutecznego upływu terminu – wstrzymał finansowanie realizacji programu i zlecał przekazanie osiągniętych rezultatów prac i przedmiotów majątkowych uzyskanych ze środków powierzonych na wykonanie programu lub tematu, występować z wnioskami o zmianę lub zniesienie programu badawczego, koordynował przygotowywanie projektów centralnych programów badawczo-rozwojowych o podstawowym znaczeniu dla społeczno-gospodarczego rozwoju kraju, występował z wnioskami w sprawach tworzenia programów badawczych o podstawowym znaczeniu dla społeczno-gospodarczego rozwoju kraju, inicjował, opiniował i współdziałał w opracowywaniu założeń ważniejszych przedsięwzięć inwestycyjnych, z uwzględnieniem wymagań postępu naukowo-technicznego, podejmował działania w zakresie promocji eksportu myśli naukowo-technicznej, wyników prac naukowo-badawczych i rozwojowych, oraz licencji, inicjował prace postlicencyjne, z uwzględnieniem oceny wykorzystania i upowszechniania nabytych licencji, koordynował i kontrolował realizację zamówień rządowych, obejmujących zadania z zakresu postępu naukowo-technicznego, ustalał szczegółowe techniczno-ekonomiczne kryteria oraz zasady wyboru zadań w zakresie rozwoju naukowo-technicznego, które były przedmiotem zamówień rządowych, ustalał tryb składania wniosków w sprawie objęcia zadań z zakresu rozwoju naukowo-technicznego zamówieniami rządowymi, opracowywał projekty wykazu zadań w zakresie rozwoju naukowo-technicznego, które były przedmiotem zamówień rządowych, ustalał organy upoważnione do dokonywania zamówień rządowych, obejmujących zadania w zakresie rozwoju naukowo-technicznego, dysponował częścią centralnie rozdzielanych środków dewizowych, przeznaczonych na realizację zamówień rządowych z zakresu postępu naukowo-technicznego, określał warunki, którym powinien odpowiadać generalny wykonawca zamówień rządowych, występował z wnioskami do organów upoważnionych do dokonywania zamówień rządowych o cofnięcie zamówienia w razie stwierdzenia niewykonywania lub nienależytego jego wykonywania, koordynował rozwój i zastosowanie informatyki, organizował system informacji w zakresie postępu naukowo-technicznego, a także wymiany międzynarodowej w tym zakresie, współdziałał przy ustalaniu systemów i środków zachęt do unowocześniania produkcji, prowadził współpracę z zagranicą w zakresie postępu naukowo-technicznego i wdrożeń, podejmował w trybie określonym w odrębnych przepisach, czynności związane z zawieraniem umów międzynarodowych dotyczących współpracy w dziedzinie postępu naukowo-technicznego i wdrożeń oraz uczestniczył w zawieraniu innych umów międzynarodowych związanych ze współpracą naukowo-techniczną, a także nadzorował realizację lub zapewnienie wykonania zadań wynikających z tych umów, w zakresie objętym swą działalnością, organizował i prowadził prace związane z uczestnictwem Polskiej w Komitecie Współpracy Naukowo-Technicznej Rady Wzajemnej Pomocy Gospodarczej i w innych międzypaństwowych organach i międzynarodowych organizacjach w zakresie postępu naukowo-technicznego, kierował za granicę ekspertów w celu udzielania pomocy naukowo-technicznej, wyznaczał kandydatów na pracowników służb współpracy naukowo-technicznej w polskich przedstawicielstwach dyplomatycznych i w organizacjach międzynarodowych, koordynował w zakresie objętym właściwością urzędu, w porozumieniu z zainteresowanymi naczelnymi i centralnymi organami administracji państwowej, działalność i współpracę organizacji badawczo-rozwojowych oraz ich rozmieszczenie, inicjował i organizował działania mające na celu upowszechnianie osiągnięć w zakresie postępu naukowo-technicznego w kraju i za granicą, udzielanie pomocy twórcom nauki i techniki, popieranie rozwoju wynalazczości i racjonalizacji, promowanie wykorzystywania wynalazków i wdrożonych rozwiązań oraz podejmowanie działań kształtujących kulturę techniczną społeczeństwa, występował z wnioskami o przyznanie nagród za szczególne osiągnięcia w dziedzinie nauki i postępu naukowo-technicznego, nadzorował rozwój wzornictwa przemysłowego, fwspółdziałał w ustalaniu zasad organizowania i prowadzenia specjalizacji zawodowej kadry inżynieryjno-technicznej, przygotowywał projekty aktów prawnych w zakresie działania urzędu oraz wykonuje inne zadania określone w odrębnych przepisach.

Funkcje wykonawcze urzędu W zakresie sprawowania funkcji aparatu wykonawczego Komitetu do Spraw Nauki i Postępu Technicznego przy Radzie Ministrów – urząd w szczególności: opracowywał projekty założeń polityki naukowo-technicznej, przedstawiał projekty planów perspektywicznych, narodowych planów społeczno-gospodarczych i centralnych planów rocznych, w części dotyczącej postępu naukowo-technicznego i wdrożeń, przygotowywał projekty zasad zawierania umów o finansowanie i realizację programów i tematów prac badawczo-rozwojowych i wdrożeniowych pomiędzy naczelnymi i centralnymi organami administracji państwowej a organizacjami badawczo-rozwojowymi, szkołami wyższymi, przedsiębiorstwami państwowymi i innymi jednostkami gospodarczymi oraz wzajemnie między nimi i inicjował zawieranie tych umów, przygotowywał projekty podziału wyodrębnionych centralnie środków finansowych przeznaczonych na działalność naukowo-badawczą i wdrożeniową oraz prowadził sprawy związane z centralnym finansowaniem prac rozwojowych i wdrożeniowych wykonywanych na rzecz gospodarki narodowej, inicjował i przygotowywał analizy i prognozy rozwoju techniki w Polsce na tle osiągnięć światowych, ze szczególnym uwzględnieniem istotnej dla postępu naukowo-technicznego problematyki prac badawczo-rozwojowych oraz przewidzianych skutków społecznych, ekonomicznych i technicznych wdrożenia wyników tych prac, przygotowywał projekty centralnych programów badawczo-rozwojowych o podstawowym znaczeniu dla społeczno-gospodarczego rozwoju kraju oraz przedstawiał analizy stanu ich realizacji, ze szczególnym uwzględnieniem wdrażania i upowszechniania ich wyników, opracowywał projekty rozwiązań systemowych: ekonomiczno-finansowych, w tym motywacyjnych oraz planistycznych, organizacyjnych i innych, zmierzających do podnoszenia efektywności prac badawczo-rozwojowych i wdrożeniowych, opracowywał projekty rozwoju bazy materialnej zaplecza badawczo-rozwojowego, w szczególności rozwoju produkcji aparatury naukowo-badawczej oraz materiałów specjalnych niezbędnych do prowadzenia prac badawczo-rozwojowych, opracowywał projekty zasad współpracy naukowo-technicznej z zagranicą, opracowywał projekty założeń polityki licencyjnej państwa, inicjował i opracowywał wnioski w zakresie zakupu licencji oraz przedstawiał Radzie Ministrów projekty programów nabywania licencji, opracowywał projekty założeń polityki państwa w zakresie eksportu osiągnięć naukowych i technicznych, opracowuje na potrzeby Komitetu analizy, ekspertyzy, oceny i inne dokumenty, w tym dotyczące działalności urzędu.

Zniesienie urzędu Na podstawie ustawy z 1991 r. o Komitecie Badań Naukowych zniesiono Urząd Postępu Naukowo-Technicznego i WdrożeńUstawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o Komitecie Badań Naukowych. ..

Przypisy

Kategoria:Nauka w Polsce Ludowej