thumb|Ukrzeniec porzeczniak thumb|Elasmostethus cruciatus thumb|Elasmostethus brevis Ukrzeniec (Elasmostethus) – rodzaj pluskwiaków z podrzędu różnoskrzydłych i rodziny puklicowatych. Obejmuje 25 opisanych gatunków. Zamieszkują krainy: palearktyczną, orientalną, australijską i nearktyczną.
Morfologia Pluskwiaki podobne do przedstawicieli rodzaju Acanthosoma, różniące się od nich mniejszymi rozmiarami ciała i słabiej odstającymi tylno-bocznymi kątami przedplecza. Zarys ciała jest jajowaty, z przodu szerszy niż z tyłu. Wierzch ciała może mieć barwę zieloną, żółtozieloną lub żółtobrązową; na tym tle znajduje się czerwony do czerwonobrązowego wzór obejmujący tylny brzeg przedplecza, nasadową część tarczki oraz większą część półpokryw. Wierzch ciała gęsto pokrywają bezładnie rozmieszczone, ciemno podbarwione punkty.
Głowa jest w zarysie trójkątna, ma jugum niesięgające poza szczyt tylusa, niezłączone ze sobą z tyłu bukule, zwykle pozbawioną guzków płytkę szczękową oraz kłujkę sięgającą w spoczynku tyłowi do obszaru między biodrami tylnej pary a trzecim segmentem odwłoka. Czułki swym pierwszym członem sięgają poza szczyt tylusa, a człony od trzeciego do piątego mają zwykle gęsto owłosione. Przedplecze ma silnie opadającą część przednią oraz słabo wystające i stępione kąty barkowe. Tarczka ma zarys wyraźnie dłuższego niż szerokiego trójkąta z krótkim, niepunktowanym wierzchołkiem. Przykrywka ma słabo zaokrąglony brzeg kostalny i zaostrzony kąt zewnętrzno-wierzchołkowy. Środkiem przedpiersia biegnie rowek. Środkiem śródpiersia biegnie blaszkowate żeberko, ku przodowi dochodzące do przednich bioder, krawędzi przedpiersia, a czasem nawet do głowy, ku tyłowi zaś sięgające środkowych, a rzadziej tylnych bioder. Ujścia gruczołów zapachowych na zapiersiu są wydłużone i zwężone ku wierzchołkom, osiągają co najmniej ⅔ szerokości metapleury. Kolcowaty wyrostek trzeciego segmentu odwłoka zwykle dochodzi do bioder środkowej pary, rzadko dalej.
Rozprzestrzenienie Przedstawiciele rodzaju zamieszkują krainy: palearktyczną, orientalną, australijską i nearktyczną. Najliczniej reprezentowani są Palearktyce, gdzie występuje 12 gatunków. Trzy z nich stwierdzono w Europie, w tym w Polsce: E. brevis, E. interstinctus i E. minor, a 8 w Japonii. Z północy Nearktyki (Kanady) wykazano trzy gatunki.
Taksonomia Takson ten wprowadzony został w 1860 roku przez Franza Xavera Fiebera. W 1864 roku Carl Stål wyznaczył jego gatunkiem typowym Cimex dentatus, opisanego w 1773 roku przez Charlesa De Geera, który później zsynonimizowano z Cimex interstinctus, opisanym w 1758 roku przez Karola Linneusza. W 1974 roku R. Kumar w ramach rewizji puklicowatych dokonał synonimizacji rodzaju Cyphostethus z Elasmostethus. Krok ten cofnięty został w 1993 roku przez I. Ahmada i F. Öndera. Również Aki Yamamoto w 2003 roku wskazał na wyraźną odrębność tych dwóch rodzajów.
Do rodzaju tego należy 25 opisanych gatunków, w tym: Elasmostethus amabilis Yamamoto, 2003 Elasmostethus atricornis (Van Duzee, 1904) Elasmostethus brevis Lindberg, 1934 Elasmostethus cruciatus (Say, 1831) Elasmostethus dorsalis Jakovlev, 1876 Elasmostethus emeritus (Fabricius, 1775) Elasmostethus hasegawai Yamamoto, 2003 Elasmostethus humeralis Jakovlev, 1883 Elasmostethus interstinctus (Linnaeus, 1758) – ukrzeniec rynniec Elasmostethus kansuensis Hsiao et Liu, 1977 Elasmostethus kerzhneri Yamamoto, 2003 Elasmostethus ligatus (Erichson, 1842) Elasmostethus lineus (Dallas, 1851) Elasmostethus nigropunctatus (Reuter 1881) Elasmostethus membranaceus Shiraki, 1913 Elasmostethus minor Horváth, 1899 – ukrzeniec porzeczniak Elasmostethus nubilus (Dallas, 1851) Elasmostethus rotundus Yamamoto, 2003 Elasmostethus sastragaloides (Breddin, 1903) Elasmostethus suffusus (Distant, 1900) Elasmostethus taeniolus (Dallas, 1851) Elasmostethus yunnanus Hsiao et Liu, 1977
Przypisy
Kategoria:Puklicowate Kategoria:Rodzaje i podrodzaje zwierząt nazwane w 1860 roku