Ministerstwo Administracji i Gospodarki Przestrzennej – polskie ministerstwo istniejące w latach 1983–1985, powołane w celu objęcia polityką państwa całokształtu spraw administracji i gospodarki przestrzennej. Minister był członkiem Rady Ministrów.

Powstanie urzędu Na podstawie ustawy z 1983 r. o utworzeniu urzędu Ministra Administracji i Gospodarki Przestrzennej ustanowiono nowy urząd, w miejsce zniesionego Ministerstwa Administracji i Gospodarki Terenowej i Ochrony ŚrodowiskaUstawa z dnia 28 lipca 1983 r. o utworzeniu urzędu Ministra Administracji i Gospodarki Przestrzennej. .

Ministrowie Włodzimierz Oliwa (1983–1985)

Zakres działania urzędu Do zakresu działania urzędu należały sprawy: nadzoru nad bieżącą działalnością terenowych organów administracji państwowej, koordynacji i kontroli terenowych organów administracji państwowej oraz ich organizacji i funkcjonowania, miejscowego planowania przestrzennego, urbanistyki i architektury, nadzoru urbanistyczno-budowlanego, architektonicznego i techniczno-budowlanego, gospodarki komunalnej i mieszkaniowej, gospodarki gruntami nierolniczymi i nieleśnymi, geodezji i kartografii; koordynacji w dziedzinie projektowania architektonicznego, kompleksowej kontroli województw.

Szczegółowy zakres działania Na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z 1983 r. do zakresu działania Ministra Administracji i Gospodarki Przestrzennej należały sprawyRozporządzenie Rady Ministrów z dnia 17 października 1983 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Administracji i Gospodarki Przestrzennej. : nadzoru nad bieżącą działalnością terenowych organów administracji państwowej oraz udzielania im wytycznych i zaleceń w tym zakresie, występowania z wnioskami, uzgadniania lub dokonywania zmian w podziale administracyjnym Państwa, miejscowego planowania przestrzennego, urbanistyki i architektury oraz popierania twórczości urbanistycznej i architektonicznej, ładu przestrzennego oraz nadzoru urbanistyczno-budowlanego, architektonicznego i techniczno-budowlanego, w tym ustalania zasad sprawowania tych nadzorów, gospodarki komunalnej obejmującej zaopatrzenie ludności miast w wodę, zbiorowe ogrzewanie budynków mieszkalnych i obiektów komunalnych, komunikację miejską i zarządzanie drogami miejskimi, odprowadzanie i oczyszczanie ścieków miejskich, melioracje miejskie, utrzymanie porządku i czystości w miastach i innych jednostkach osadniczych, tereny zieleni publicznej i cmentarze, oświetlenie ulic i placów publicznych, ogrody zoologiczne, pracownicze ogrody działkowe, gazownictwo bezprzewodowe, izb wytrzeźwień, nadzoru i koordynacji prac geologicznych związanych z zaopatrzeniem miast w wodę, pozyskiwaniem surowców mineralnych oraz z wykonywaniem przepisów Prawa budowlanego, potencjału wykonawczego na potrzeby remontów i modernizacji urządzeń komunalnych i zasobów mieszkaniowych, przemysłu komunalnego i zaplecza remontowego gospodarki komunalnej, gospodarki mieszkaniowej, a w szczególności kompleksowej polityki mieszkaniowej, rozwoju budownictwa mieszkaniowego, w tym jednorodzinnego, oraz gospodarki zasobami mieszkaniowymi, gospodarki gruntami nierolniczymi i nieleśnymi, w tym nabywania nieruchomości na cele nierolnicze i nieleśne oraz wywłaszczeń, wykonawstwa prac geodezyjnych i kartograficznych, a w szczególności zakładania i aktualizacji osnów geodezyjnych, grawimetrycznych i magnetycznych, sporządzania, wykonywania i aktualizacji mapy zasadniczej i map topograficznych oraz map o treści ogólnogeograficznej i tematycznej, wydawnictw kartograficznych, wykonawstwa, przetwarzania i interpretacji fotogrametrycznych zdjęć lotniczych i satelitarnych, ewidencji gruntów i budynków, ustalania granic i podziału nieruchomości, ewidencji przebiegu granic i powierzchni jednostek podziału administracyjnego Państwa, prowadzenia ewidencji nazewnictwa ulic i numeracji porządkowej nieruchomości, państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, ochrony znaków geodezyjnych, grawimetrycznych i magnetycznych, nadzoru nad działalnością terenowej administracji geodezyjnej i kartograficznej, dbałości, wspólnie z zainteresowanymi ministrami, o doskonalenie i właściwe wykorzystanie resortowych służb geodezyjnych, międzyresortowej koordynacji i kontroli fachowej działalności geodezyjnej i kartograficznej, projektowania na potrzeby planowania przestrzennego oraz gospodarki komunalnej i mieszkaniowej, koordynacji projektowania architektoniczno-budowlanego, wykonywania, we współdziałaniu z właściwymi organami i organizacjami, kompleksowej kontroli województw, obejmującej działalność terenowych organów administracji państwowej oraz jednostek gospodarki uspołecznionej, z wyjątkiem jednostek podległych lub nadzorowanych przez Ministrów Obrony Narodowej i Ministrowi Spraw Wewnętrznych, jak również zadań w zakresie obronności kraju, nadzoru i koordynacji prac normalizacyjnych oraz kontroli przestrzegania norm z zakresu administracji i gospodarki przestrzennej.

Dziedziny działalności urzędu W dziedzinie organizacji i funkcjonowania terenowych organów administracji państwowej tworzył warunki do należytego funkcjonowania terenowych organów administracji państwowej, określał wytyczne w sprawie form organizacyjnych działalności terenowych organów administracji państwowej, współpracował w programowaniu budownictwa administracyjnego terenowych organów administracji państwowej, nadzorował bieżącą działalnością terenowych organów administracji państwowej, udzielał pomocy w działalności terenowych organów administracji państwowej oraz podejmowania czynności w celu upowszechniania ich osiągnięć, uzgadniał z ministrami i kierownikami urzędów centralnych ustalane dla terenowych organów administracji państwowej stopnia wojewódzkiego ogólne zasady realizacji zadań resortów, rozstrzygał sprawy sporne między terenowymi organami administracji państwowej stopnia wojewódzkiego, koordynował działalność terenowych organów administracji państwowej w zakresie współpracy z zagranicą, dokonywał merytorycznej kontroli działalności wydziałów urzędów terenowych organów administracji państwowej stopnia wojewódzkiego realizujących zadania resortu oraz współdziałał z ministrami i kierownikami urzędów centralnych w organizowaniu kontroli odpowiednich wydziałów, przygotowywał dla Rady Ministrów oceny działalności terenowych organów administracji państwowej oraz inne materiały związane z koordynacją i nadawaniem kierunku ich pracy, przygotowywał dla Prezesa Rady Ministrów materiały związane z wykonywaniem jego uprawnień w zakresie nadzoru nad terenowymi organami administracji państwowej, rozstrzyganiem spraw spornych między terenowymi organami administracji państwowej stopnia wojewódzkiego a ministrami lub kierownikami urzędów centralnych oraz występował z wnioskami i wyrażał opinie w sprawach uchylania zarządzeń terenowych organów administracji państwowej w razie sprzeczności z prawem lub zasadniczą linią polityki Państwa, przedstawiał Prezesowi Rady Ministrów wnioski w sprawach powoływania, odwoływania i zawieszania w czynnościach wojewodów i prezydentów miast oraz wicewojewodów i wiceprezydentów miast stopnia wojewódzkiego, a także w zakresie ustalania liczby wicewojewodów i wiceprezydentów miast oraz zastępców naczelników miast i dzielnic, a także określania miast (miast i gmin), w których w myśl obowiązujących przepisów mogą być powoływani zastępcy naczelników miast (miast i gmin);

W dziedzinie podziału administracyjnego Państwa przygotowywał projekty zmian w sprawach podziału administracyjnego Państwa na województwa, nazw i granic województw, siedzib wojewódzkich organów władzy i administracji państwowej oraz tworzenia miast, dokonywał zmian granic miast oraz tworzy, łączył i znosił gminy, dokonywał zmian ich granic, a także ustalał siedziby gminnych organów władzy i administracji państwowej oraz nazw gmin, ustalał oraz zmieniał nazwy miejscowości i obiektów fizjograficznych, po zasięgnięciu opinii przedstawicieli nauki oraz zainteresowanych ministrów i kierowników urzędów centralnych, a także organów przedstawicielskich i samorządu mieszkańców, prowadził aktualną dokumentację podziału administracyjnego Państwa oraz wykaz miejscowości i obiektów fizjograficznych;

W dziedzinie miejscowego planowania przestrzennego określał kierunki działania w zakresie miejscowego planowania przestrzennego oraz ustalał zasady sporządzania planów zagospodarowania przestrzennego, ustalał normatywy i wytyczne na potrzeby planowania przestrzennego, koordynował prace nad miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego, prowadzone przez terenowe organy administracji państwowej, i zapewniał kierunkową zbieżność tych prac z innymi planami zagospodarowania przestrzennego oraz planami społeczno-gospodarczymi, opiniował sporządzone przez terenowe organy administracji państwowej plany zagospodarowania przestrzennego określonych jednostek osadniczych i ich zespołów, zastrzeżone do akceptacji przez właściwe organy centralne, analizował przebieg realizacji zagospodarowania przestrzennego województw, miast i gmin oraz dokonywał oceny społeczno-gospodarczych skutków tego zagospodarowania, ustalał wytyczne zabudowy miast i wsi, z uwzględnieniem koncentracji zabudowy na obszarach wsi, ustalał zasady i tryb postępowania w sprawach dotyczących miejsca i warunków realizacji inwestycji budowlanych oraz zmiany sposobu wykorzystania terenów;

W dziedzinie urbanistyki i architektury ustalał warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane będące budynkami oraz pomniki, obiekty architektury ogrodowej i urządzenia wpływające na wygląd obiektów budowlanych, ustalał zasady sporządzania i zatwierdzania projektów urbanistyczno-architektonicznych inwestycji budowlanych, popierał twórczość urbanistyczną i architektoniczną oraz prowadził sprawy związane z konkursami urbanistycznymi i architektonicznymi, prowadził działalność związaną z przyznawaniem nagród za szczególne osiągnięcia twórcze w projektowaniu architektoniczno-budowlanym i planowaniu przestrzennym, współdziałał przy ustalaniu przez właściwych ministrów warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane nie będące budynkami, pomnikami i obiektami architektury ogrodowej;

W dziedzinie nadzoru budowlanego ustalał zasady i warunki uzyskiwania pozwoleń na wykonywanie robót budowlanych, określał zasady kontroli wykonywania obowiązków przez inwestorów, projektantów i wykonawców robót budowlanych w toku przygotowywania i realizacji inwestycji oraz przez właścicieli i zarządców obiektów budowlanych w zakresie utrzymania tych obiektów, ustalał w porozumieniu z Ministrem Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych wymagania w zakresie przygotowania zawodowego, jakie powinny spełniać osoby wykonujące samodzielne funkcje techniczne w budownictwie, oraz zasady i tryb uzyskiwania przez te osoby uprawnień do pełnienia tych funkcji, określał zasady i tryb sprawowania nadzoru urbanistyczno-budowlanego, architektonicznego i techniczno-budowlanego przez terenowe organy administracji państwowej, prowadził działalność koordynacyjną w zakresie nadzoru techniczno-budowlanego wykonywanego w określonych dziedzinach budownictwa przez właściwe naczelne lub centralne organy administracji państwowej, prowadził rejestr decyzji dotyczących osób wykonujących samodzielne funkcje techniczne w budownictwie, pociągniętych do odpowiedzialności zawodowej, prowadził centralny rejestr katastrof budowlanych oraz opracowywał analizy przyczyn powstawania tych katastrof i podejmował działania zapobiegawcze, analizował i oceniał efektywność oraz skutki społeczne i ekonomiczne wykonywanego nadzoru budowlanego.

W dziedzinie gospodarki komunalnej badał potrzeby w dziedzinie gospodarki komunalnej oraz podejmował środki w celu zaspokojenia tych potrzeb,