mały|Fragment muru zamku na szczycie Ślęży, na SSE od kościoła. mały|Kościół Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny na Ślęży wzniesiony na murach północnej części zamku średniowiecznego Zamek średniowieczny na Ślęży – zamek położony na szczycie góry Ślęży, funkcjonujący co najmniej od XIII w. do zniszczenia w 1471 r. Do współczesności przetrwały niewielkie ruinyLimisiewicz i in. 2011a.
Pierwsze budowle mieszkalne powstały na szczycie Ślęży we wczesnym średniowieczu, jednak ich dokładne wydatowanie i funkcja nie są pewne, rozpatruje się na podstawie wzmianek w źródłach średniowiecznych ulokowanie tu grodu kasztelańskiego i/lub klasztoru augustiańskiegoLimisiewicz i in. 2011a, s. 335, 336, 342.
Książęcy zamek późnośredniowieczny na Ślęży powstawał dwukrotnie: u schyłku XIII w. oraz w latach 1343-1353 z rozkazu księcia Bolka II. W roku 1428 dostał się we władanie husytów, jednak jeszcze w tym samym roku lub następnym odbiły go oddziały wystawione przez miasta Wrocław oraz Świdnica. W 1471 zajęła go banda rycerzy-rozbójników, przeciw którym ruszyły w 1471 r. ponownie wojska Wrocławia i Świdnicy wsparte przez oddział przysłany przez Zygmunta Jagiellończyka. Efektem udanego oblężenia było zniszczenie zamku, którego już nie odbudowanoLimisiewicz i in. 2011a, s. 337-340.
Drugi zamek późnośredniowieczny na Ślęży (z XIV w.)Limisiewicz i in. 2011a, s. 348 wzniesiono z kamienia, na planie nieregularnym, ale zbliżonym do trapezu, na częściowo sztucznym spłaszczeniu na wysokości 700–702 m n.p.m. Miał on długość 50 m, a szerokość w najszerszym miejscu ok. 35 mLimisiewicz i in. 2011a, s. 336. W trakcie badań archeologicznych prowadzonych od 1998 do 2006 roku udokumentowano przebieg murów obwodowych z bloków gabra, a także odkryto pozostałości pięciu budynków przylegających do wewnętrznej strony zachodniej, północnej i wschodniej partii murów obronnych. Relikty trzech z nich znajdują się współcześnie pod kościołem augustiańskimLimisiewicz i in. 2011a, s. 336, 341, 343, wzniesionym w latach 1698 - 1702 w północnej części dawnego zamku, częściowo na jego murachLimisiewicz i in. 2011b, s. 319, 320. Największy z tych trzech budynków interpretowany jest jako przypuszczalny podpiwniczony pałac o rozmiarach ok. 22 na 10 m, funkcja pozostałych czterech budowli nie jest ustalonaLimisiewicz i in. 2011a, s. 336, 343-346. Obecność wieży znana jest z dokumentu z roku 1543 informującego o jej zawaleniuLimisiewicz i in. 2011a, s. 340, jednak nie udało się dotychczas w sposób pewny zidentyfikować jej pozostałościLimisiewicz i in. 2011a, s. 346. Ww. badania archeologiczne lat 1998 - 2006 ujawniły też pod przednią częścią nowożytnego kościoła pozostałości kamiennych murów starszych od murów pierwszej fazy zamku, ponadto fragment rzeźby z wczesnego średniowiecza, a w samych murach pierwszej fazy zamku i murach kościoła stwierdzono wtórnie wykorzystane detale architektoniczne i obrobione bloki skalne. Wszystkie te znaleziska wiąże się przypuszczalnie z rozebraną w czasie wznoszenia zamku budowlą wczesnośredniowieczną, być może świątyniąKastek i in. 2011, s. 307, 311, 312.
Przypisy
Bibliografia Kastek T., Limisiewicz A., Mruczek R., 2011: Ecclesia sancte Marie de Monte Silencii? Nowo odkryte relikty budowli i rzeźb wczesnośredniowiecznych na szczycie góry Ślęży koło Sobótki. W: Kunicki W. i Smereka J. (red.) Ślężańskie światy. Oficyna Wydawnicza Atut - Wrocławskie Wydawnictwo Oświatowe, Wrocław, strony 299-317. Limisiewicz A., Mruczek R., Stefanowicz M., 2011a: Castrum Czobotha - późnośredniowieczny zamek na szczycie góry Ślęży koło Sobótki. Stan i potrzeby badań. W: Kunicki W. i Smereka J. (red.) Ślężańskie światy. Oficyna Wydawnicza Atut - Wrocławskie Wydawnictwo Oświatowe, Wrocław, strony 335-351. Limisiewicz A., Mruczek R., Stefanowicz M., 2011b: Nowożytny kościół Augustianów pw. Nawiedzenia NMP na szczycie góry Ślęży koło Sobótki. W: Kunicki W. i Smereka J. (red.) Ślężańskie światy. Oficyna Wydawnicza Atut - Wrocławskie Wydawnictwo Oświatowe, Wrocław, strony 319-334.
Kategoria:Ruiny zamków w Polsce Kategoria:Śląskie zamki w Polsce Kategoria:Zamki w województwie dolnośląskim Kategoria:Szczyty Masywu Ślęży Kategoria:Stanowiska archeologiczne w województwie dolnośląskim