20 Brygada Łączności Ziemi Kieleckiej (20 BŁ WOWewn.) – oddział łączności ludowego Wojska Polskiego i okresu transformacji ustrojowej. Brygada stacjonowała w Kielcach–Stadionie przy ulicy Szczepaniaka 7.
Formowanie i zmiany organizacyjne Na bazie 7 Pułku Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego z dniem 1 stycznia 1964 r. sformowano 22 Samodzielny Batalion Łączności KBW. Jego dowódcą został ppłk Piotr Murmyło, a od 5 czerwca 1964 r. ppłk Czesław SitarskiTadeusz Banaszek. Cyt. Na bazie 7 Pułku KBW z dniem 1 stycznia 1964 r. sformowano 22 Samodzielny Batalion Łączności KBW. Jego dowódcą został ppłk Piotr Murmyło, a od 5 czerwca 1964 r. ppłk Czesław Sitarski s. 59. Jednostka składała się z kompanii dowodzenia, radiowej oraz plutonów: technicznego, samochodowo-remontowego, samochodowego i gospodarczego. Pod koniec kwietnia 1964 r. w skład batalionu włączono trzy plutony kompanii radioliniowej z Podoficerskiej Szkoły Łączności KBW w Prudniku.
5 grudnia 1964 r. batalion przeformowano w 7 Pułk Łączności KBW Ziemi Kieleckiej pod dowództwem ppłk Czesława Sitarskiego. W składzie pułku znalazły się dwa bataliony dowodzenia, kompanie: radioliniowa, kablowa i obsługi. Zarządzeniem nr 41 Rady Ministrów z 24 czerwca 1965 r. KBW z dniem 1 lipca 1965 r. zostało podporządkowane Ministerstwu Obrony Narodowej i do końca roku przemianowane na Wojska Obrony WewnętrznejM. Jaworski, Korpus Bezpieczeństwa Wewnętrznego 1945–1965, Warszawa 1984, s. 265; P. Kaczmarska, Działalność i zadania Dowództwa Wojsk Obrony Wewnętrznej w latach 1966–1977, „Rocznik Archiwalno-Historyczny Centralnego Archiwum Wojskowego” 2013, nr 6/35, 2013, s. 33–35.
Rozkazem Głównego Inspektora Obrony Terytorialnej Nr 04 z dnia 21 stycznia 1968 r. 7 Pułk Łączności otrzymał nazwę 20 Pułk Łączności WOWewn. Ziemi Kieleckiej. Pułk uczestniczył w wielu ćwiczeniach, m.in. w ćwiczeniu wojsk Układu Warszawskiego pod kryptonimem „Odra-Nysa-69”, ćwiczeniach ogólnokrajowych pod kryptonimem „Kraj-68”, „Kraj-73”, ćwiczeniach regionalnych Głównego Inspektoratu Obrony Terytorialnej pod kryptonimem „Ziemia Kielecka-69”, „Podlasie-70”, „Ziemia Kielecka-72”, „Ziemia Mazowiecka-73”, „Ziemia Kielecka-74”Źródło: Archiwum Wojskowe w Oleśnicy, 20 Pułk WOWewn., sygn. 3370/10/75, k. 15–18. 20 Pułk był także zaangażowany przy produkcji filmowej. W marcu 1968 r. codziennie dwudziestu żołnierzy pracowało dla Wytwórni Filmów Fabularnych w Łodzi podczas przygotowania dekoracji do filmu Pan Wołodyjowski. Pułk brał udział także w likwidacji skutków klęsk żywiołowych. W kwietniu i lipcu 1968 r. w gaszeniu pożarów lasów pod Bliżynem i Brzegami wzięło udział 125 żołnierzy wraz z 9 pojazdami mechanicznymi. 20 Pułk zajmował czołowe miejsca wśród jednostek Wojsk Obrony Wewnętrznej. Trzykrotnie, w latach 1971, 1973 i 1975, minister obrony narodowej przyznał pułkowi medal pamiątkowy Za osiągnięcia w służbie wojskowej. Na podstawie zarządzenia Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z 17 lipca 1976 r. oraz rozkazu dowódcy WOWewn. z 30 września 1976 r. 20 Pułk Łączności przeformowano na 20 Brygadę Łączności WOWewn. Ziemi KieleckiejStudia_Muzealno_Historyczne-r2017-t9-s59-72.pdf (muzhp.pl).
Zgodnie z rozkazem ministra Obrony Narodowej z 15 listopada 1976 r., 20 BŁ WOWew z dniem 9 grudnia 1976 r. została podporządkowana dowódcy Warszawskiego Okręgu Wojskowego. W 1980 r. zorganizowana została w brygadzie szkoła podchorążych rezerwy. W maju 1989 r. rozwiązane zostały Wojska Obrony Wewnętrznej. Zmieniły się zatem otoki na czapkach żołnierzy brygady z granatowych na oliwkowe. Z dniem 1 stycznia 1992, 20 Brygada Łączności wyszła z podporządkowania WOW i weszła w podporządkowanie dowódcy Nadwiślańskich Jednostek Wojskowych Ministerstwa Spraw Wewnętrznych, otrzymując ponownie granatowe otoki„Zarządzenie Ministrów Spraw Wewnętrznych i Obrony Narodowej w sprawie zasad i sposobu noszenia umundurowania i oznak wojskowych przez żołnierzy pełniących służbę w jednostkach resortu spraw wewnętrznych”, s. 35, 36, 25 października 1972.. W styczniu 1994 r. nastąpiło połączenie służb technicznych i kwatermistrzostwa w logistykę. W 2000 r. pojawił się projekt przeformowania brygady na jednostkę OT. Nie został on jednak zrealizowany, a w 2001 r. 20 Brygada Łączności Ziemi Kieleckiej została rozformowana.
Struktura organizacyjna 20 BŁ WOWewn. w 1976 r.dowództwo i sztabbatalion radiowy1 batalion telefoniczno-telegraficzny2 batalion telefoniczno-telegraficznybatalion radioliniowo-kablowypodoficerska szkoła łącznościkompania transmisji informacjikompania remontowakompania zaopatrzeniakompania specjalnakompania medyczna
Dowódcy W latach 1964–2001 dowódcami byli: płk Czesław Sitarski (1964–1981) płk Lucjan Chmiel (1981–1982) płk Aleksander Gruszeczka (1982–1985) płk Andrzej Bischoff (1985–1989) płk Edmund Smakulski (1989–1991) płk Leszek Puziak (1991–1993) płk Rober Zawicki (1993–1997) płk Jerzy Szmajda (1997–2001)
Przypisy
Bibliografia
Tadeusz Banaszek: 20 Pułk Łączności Wojsk Obrony Wewnętrznej Ziemi Kieleckiej (1968–1976) Studia Muzealno-Historyczne, rok 2017, tom 9, s.59-72. pdf (muzhp.pl) Instytut Pamięci Narodowej, 7 pułk KBW, sygn. BU 695/318 S. Babiarz: Zarys historii jednostek Wojska Polskiego stacjonujących w koszarach na kieleckim Stadionie, Kielce 1995, s. 32, 33
Kategoria:Brygady ludowego Wojska Polskiego Kategoria:Rozformowane brygady III Rzeczypospolitej Kategoria:Wojsko Polskie w Kielcach Kategoria:Nadwiślańskie Jednostki Wojskowe