Goiás ( []) – stan w Brazylii położony w środkowej części kraju, w Regionie Środkowo-Zachodnim. Powierzchnia stanu wynosi 340 243 km² (4,0% powierzchni kraju), a liczba ludności w 2022 roku – 7 055 228 osób (3,5% ludności kraju). Stolicą i największym miastem jest Goiânia.
Stan położony jest na Wyżynie Brazylijskiej, znaczną jego część zajmuje rozległy płaskowyż o wysokości 750–900 m n.p.m., choć występują tu również tereny górskie. Dominującą formacją roślinną są sawanny typu . Główne rzeki to Tocantins, Araguaia i Paranaíba. Na terenie stanu położone są parki narodowe Chapada dos Veadeiros i Emas. Oba umieszczone są na liście światowego dziedzictwa UNESCO, podobnie jak zabytkowe miasto Goiás, dawna stolica stanu.
Gospodarka Goiás opiera się przede wszystkim na rolnictwie. Na dużą skalę uprawiane są tu m.in. trzcina cukrowa, soja, kukurydza, pomidory, sorgo i fasola. Rozwinięta jest hodowla bydła, a także drobiu i trzody chlewnej. Stan jest ośrodkiem przemysłu spożywczego, biopaliwowego (produkcja etanolu), i motoryzacyjnego, a także górnictwa. Prowadzi się tu wydobycie miedzi, złota, kobaltu, niklu, niobu, fosforanów i wermikulitu. Jest to jedyny w Brazylii ośrodek wydobycia azbestu (chryzotylu).
Obszar dzisiejszego Goiás po raz pierwszy spenetrowany został przez portugalskich z São Paulo w drugiej połowie XVII wieku w poszukiwaniu kamieni szlachetnych i niewolników indiańskich. Początki stałego osadnictwa europejskiego sięgają lat 20. XVIII wieku, kiedy ekspedycja pod przewodnictwem odkryła tu bogate złoża złota. Nazwa Goiás pochodzi od określenia Goyazes (Goiases, Goyá) używanego przez kolonistów w odniesieniu do ludności rdzennej. W 1744 roku ustanowiono samodzielną kapitanię , która w 1822 roku stała się jedną z Cesarstwa Brazylii. W 1889 roku, wraz z proklamowaniem , uzyskała ona status stanu. W 1937 roku stolicę stanu przeniesiono z miasta Goiás do wybudowanej od podstaw Goiânii.
W 1956 roku na terenie stanu wytypowano lokalizację nowej stolicy kraju – Brasílii. Wiązało się z tym wydzielenie z niego Dystryktu Federalnego (1960). W 1989 roku północna część Goiás została wyodrębniona, tworząc stan Tocantins.
Na północy Goiás graniczy ze stanem Tocantins, na północnym wschodzie z Bahia, na wschodzie i południu z Minas Gerais, na południowym zachodzie z Mato Grosso do Sul, a na zachodzie – z Mato Grosso. Dystrykt Federalny, niemal całkowicie otoczony przez terytorium stanu Goiás, położony jest w części wschodniej, przy granicy ze stanem Minas Gerais.
Miasta Największe miasta stanu Goiás według liczby mieszkańców (2022 r.):
Galeria
Przypisy
Linki zewnętrzne Strona stanu Goiás
Kategoria:Stany w Brazylii