Mirosław Maciej Ponczek (ur. 23 lutego 1947 w Siemoni k. Będzina, zm. 12 lutego 2014 w Sosnowcu) – prof. dr. hab, historyk kultury fizycznej, naukowiec, regionalista.

Życiorys Urodził się 23 lutego 1947 r. w miejscowości Siemionia k. Będzina w rodzinie inteligenckiej, jako syn Edwarda i Marianny z domu Milejska. Był absolwentem Liceum Ogólnokształcącego w Wojkowicach-Żychcicach oraz Studium Nauczycielskiego w Cieszynie (kierunek historia). W 1967 r. rozpoczął studia stacjonarne na Wydziale Filozoficzno-Historycznym Uniwersytetu Łódzkiego w Łodzi. Magisterium z historii uzyskał 24 czerwca 1972 r. na podstawie przedłożonej pracy pt. „ONZ a Polska w pierwszych latach po II wojnie światowej 1945–1947”, przygotowanej pod kierunkiem prof. zw. dr. hab. Józefa Dutkiewicza. W trakcie studiów otrzymywał wielokrotnie nagrody rektora za wyniki w nauce. Był członkiem sekcji szermierczej Akademickiego Związku Sportowego (AZS) Uniwersytetu Łódzkiego w Łodzi. Po ukończeniu studiów, w okresie od 1 września 1972 r. do 31 października 1985 r. pracował jako nauczyciel historii w Technikum Energetycznym w Sosnowcu. W tym czasie odbył studia podyplomowe w zakresie politologii na Uniwersytecie Śląskim, które ukończył w 1981 r. W latach 1982–1985 był wykładowcą dydaktyki na Wydziale Nauk Społecznych Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. Stopień naukowy doktora nauk o kulturze fizycznej uzyskał na Akademii Wychowania Fizycznego (AWF) im. Bronisława Czecha w Krakowie w 1984 r. na podstawie pracy „Sport i wychowania fizyczne w działalności organizacji młodzieżowych Zagłębia Dąbrowskiego (1945–1979)”. Promotorem dysertacji doktorskiej był prof. zw. dr hab. Henryk Kocój. 1 września 1985 r. rozpoczął pracę jako adiunkt w Muzeum Śląskim w Katowicach, gdzie był kierownikiem Sekcji Historii Sportu i Turystyki. W 1988 r. ukończył Studium Metodologii Pracy Naukowej (AWF w Katowicach). W latach 1986–1999 był adiunktem w Zakładzie Historii Kultury Fizycznej, wchodzącym w skład Katedry Humanistycznych Podstaw Kultury Fizycznej AWF im. Jerzego Kukuczki w Katowicach. Stopień naukowy doktora habilitowanego nauk o kulturze fizycznej otrzymał w 1999 r. na Wydziale Wychowania Fizycznego AWF im. Eugeniusza Piaseckiego w Poznaniu na podstawie rozprawy habilitacyjnej pt. „Kultura fizyczna w polskich katolickich organizacjach młodzieżowych II Rzeczypospolitej”. Tytuł profesora nauk o kulturze fizycznej otrzymał w 2007 r., nadany przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Lecha Kaczyńskiego. Od 1 października 1999 r. był kierownikiem Katedry Humanistycznych Podstaw Kultury Fizycznej i Zakładu Historii Kultury Fizycznej AWF w Katowicach, natomiast od 7 lutego 2001 r. był zatrudniony na stanowisku profesora nadzwyczajnego w AWF w Katowicach. Począwszy od 1 lutego 2008 r., pracował na stanowisku profesora zwyczajnego AWF w Katowicach. W latach 2004–2006 pracował również w Instytucie Wychowania Fizycznego i Sportu na Wydziale Zarządzania Politechniki Częstochowskiej, pełniąc funkcję kierownika Zakładu Historii Kultury Fizycznej. W okresie lat 2008–2013 był zatrudniony na stanowisku profesora zwyczajnego w Katedrze Organizacji Kultury Fizycznej na Wydziale Wychowania Fizycznego Uniwersytetu Rzeszowskiego. Profesor Mirosław Ponczek wypromował kilkuset (ok. 500) magistrów wychowania fizycznego i fizjoterapii oraz 9 doktorów.

Uczestniczył w pracach towarzystw naukowych polskich i międzynarodowych, m.in. był członkiem Polskiego Towarzystwa Historycznego (od 1999 r.), Polskiego Towarzystwa Naukowego Kultury Fizycznej, Sekcji Historii PTNKF (od 2003 r. członek zarządu), Polskiego Towarzystwa Nauk Społecznych o Sporcie (PTNSS, członek zarządu), Międzynarodowego Towarzystwa Nauk Społecznych o Sporcie (International Society for the Social Sciences of Sport, ISSS) i Międzynarodowego Stowarzyszenia Historii Wychowania Fizycznego i Sportu (International Society for the History of Physical Education and Sport – ISHPES), Międzynarodowej Komisji Badań Naukowych Stowarzyszenia IDOKAN Polska, Komisji Historycznej International Martial Arts and Combat Sports Scientific Society (IMACSSS, przewodniczący). Pełnił zaszczytną funkcję członka rad naukowych czasopism naukowych z listy ministerialnej, m.in. był członkiem Rady Naukowej czasopisma „Prace Naukowe Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie. Kultura Fizyczna” (2012–2014).

Publikacje Profesor Mirosław Ponczek opublikował ponad 260 prac naukowych (w języku angielskim – 20), w tym 7 broszur książkowych, 7 pozycji zwartych pod współredakcją, m.in. z Eligiuszem Małolepszym – „Z dziejów kultury fizycznej w Polsce i wśród Polaków na obczyźnie w latach 1918–1939” (2001) oraz z E. Małolepszym i A. Nowakowskim – „Wybrane problemy z najnowszych dziejów kultury fizycznej w Polsce (po 1918 roku)” (1997), a także 3 publikacje zwarte pod własną redakcją. Jest autorem 12 książek (w tym jedna we współautorstwie):

„Rozwój kultury fizycznej w Zagłębiu Dąbrowskim w latach 1864–1939” (1992)

„Z przeszłości ruchu sportowego w Zagłębiu Dąbrowskim do 1939 roku” (1992) „Kultura fizyczna w polskich katolickich organizacjach młodzieżowych II Rzeczypospolitej” (1997)

„Męska piłka nożna w stuleciu miasta Sosnowca 1902–2002. Od Klubu Sportowego „Milowice” do Sosnowieckiego Towarzystwa Sportowego „Zagłębie”” (2002) „Kultura fizyczna a Kościół Rzymskokatolicki w Polsce po II wojnie światowej 1945–2000” (2003) „Kultura fizyczna w dokumentach papieskich i Episkopatu Polski w pierwszym dziesięcioleciu III Rzeczypospolitej 1989–1999” (2003) „Kultura fizyczna a Kościół Rzymskokatolicki. Antyk – XX wiek” (2004) „O księdzu Walerianie Adamskim – teoretyku wychowania fizycznego w Polsce (1885–1965)” (2006) „Dzieje piłki nożnej mężczyzn w Sosnowcu (współautorstwo z Adamem Frycem)” (2006) „Ksiądz Leopold Biłko, organizator kultury fizycznej w katolickich organizacjach młodzieżowych w Polsce 1892–1955” (2008) „Ze studiów nad powstaniem, rozwojem i upadkiem Górnośląskiego „Sokoła” 1945–1947” (2011) „Papieże XX wieku wobec sportu i Igrzysk Olimpijskich” (2013)

Odznaczenia i nagrody Profesor Mirosław Ponczek za działalność naukowo-dydaktyczną oraz społeczną otrzymał wiele wyróżnień i odznaczeń.

Srebrny Krzyż Zasługi (1992) Złoty Krzyż Zasługi (2000) XX Lat Odrodzonego Sokolstwa Polskiego 1989–1999 Odznaka za zasługi dla Odrodzonego Sokolstwa Polskiego (2010) Zasłużony dla Kultury Polskiej (2011, Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego) Order Świętego Stanisława III Klasy (2012) Nagrodę Rektora AWF Katowice III Stopnia (1990), I Stopnia (1999), II Stopnia (2002), II Stopnia (2004), I Stopnia (2006), III Stopnia (2010) Odznaka „Zasłużony dla Miasta Sosnowca” (2014)

Wybrane prace zbiorowe pod redakcją lub współredakcją Mirosława Ponczka

„Z dziejów kultury fizycznej na Górnym Śląsku (Rozwój kultury fizycznej na Śląsku w latach 1919 - 1989)” „40-lecie Akademii Wychowania Fizycznego w Katowicach” „Z dziejów prasy sportowej na Górnym Śląsku i w Zagłębiu (1920-1986)”

Pozostałe książki autorskie Mirosława Ponczka

„Dzieje zagłębiowskiego i olkuskiego "Sokoła" do 1939 roku” „Towarzystwo Gimnastyczne "Sokół" na Górnym Śląsku : zarys dziejów (1895-1939)” Dnia 22 lutego 2007 r. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Lech Kaczyński wręczył mu nominację profesora nauki o kulturze fizycznej.

Profesor Mirosław Ponczek zmarł 12 lutego 2014 roku. Został pochowany na cmentarzu komunalnym przy ulicy Wojska Polskiego w Sosnowcu.

Przypisy

Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi Kategoria:Odznaczeni odznaką honorową „Zasłużony dla Kultury Polskiej” Kategoria:Pochowani w Sosnowcu Kategoria:Polscy regionaliści Kategoria:Polscy historycy sportu Kategoria:Urodzeni w 1947 Kategoria:Zmarli w 2014