Aleksandr Prowaliński, właśc. Aliaksandr Pravalinski, Александр Провалинский (ur. 7 lipca 1993 w Mohylewie) – artysta sztuk wizualnych, reżyser światła, malarz, grafik. Białorusin o korzeniach polskich, mieszkający i tworzący w Polsce. Absolwent Wydziału Malarstwa Sztalugowego na Narodowym Uniwersytecie Artystycznym na im. A. Glebowa w Mińsku oraz Wydziału Grafiki Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie.
Twórczość Aleksandr Prowaliński jest twórcą interdyscyplinarnym. Szczególnie istotne są dla niego malarstwo i teatr.
Jego pierwszym medium było malarstwo, którym zajmował się już od dzieciństwa. W białoruskim Mińsku ukończył studia na Wydziale Malarstwa Sztalugowego Narodowego Uniwersytetu Artystycznego im. A. Glebova. Ukończył również studia na Wydziale Grafiki Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. Jest autorem obrazów olejnych, akwafort, akwatint, kolaży oraz dzieł łączących te techniki.
Z teatrem związany jest od 2014 roku dzięki współpracy z reżyserką światła Jacqueline Sobiszewski. Współpracował przy ponad 50 produkcjach teatralnych z twórcami teatralnymi, operowymi oraz performerami w Polsce i za granicą - m.in. z Pią Partum, Grzegorzem Jarzyną, Krystianem Ladą, Eweliną Marciniak, Natalią Korczakowską, Jędrzejem Piaskowskim, Jakubem Skrzywankiem, Małgorzatą Wdowik, Martą Ziółek, Anną Nowicką, Anią Nowak. Prowadzi zróżnicowaną praktykę artystyczną skoncentrowaną na reżyserii światła i okazjonalnie poszerzaną o scenografię czy kostiumy.
W 2022 został nominowany do najważniejszej litewskiej nagrody z dziedziny sztuk performatywnych, „Złotego Krzyża Sceny”, za reżyserię światła do spektaklu „Solaris 4" w reżyserii Grzegorza JarzynySkelbiami „Auksinių scenos kryžių” nominantai.. Wraz z Janem Baszakiem otrzymał nagrodę Boska Komedia za scenografię do spektaklu „Niepokój przychodzi o zmierzchu” (reż. Małgorzata Wdowik; Wrocławski Teatr Pantomimy im. H. Tomaszewskiego, 2023). Uzasadnienie nagrody wygłoszone przez jury konkursu brzmiało: „Za prowokujące do myślenia, unikatowe, operujące prostą, acz wyraźną grafiką dekoracje pozwalające zanurzyć się w atmosferę przedstawienia – umożliwiające widowni dotknięcie mrocznej strony opowieści”.
Prowaliński wraz z reżyserem Grzegorzem Jarzyną i jego żoną, kostiumografką Anną Axer-Fijałkowską tworzą nieformalny kolektyw scenograficzny AAFGJAP, który od około 2022 roku tworzy scenografie do spektakli Grzegorza Jarzyny.
Życie prywatne Aleksandr Prowaliński jest Białorusinem o korzeniach polskich, urodził się i wychował w Mohylewie. Od 2013 roku mieszka i tworzy w Warszawie. We wrześniu 2019 roku, w wywiadzie udzielonym Mike'owi Urbaniakowi na łamach miesięcznika Vogue dokonał coming out-u jako gej. Wątki związane z tożsamością seksualną są szeroko obecne w jego twórczości.
Wybrane realizacje teatralne
Nine, reż. Pia Partum, Teatr Muzyczny Capitol we Wrocławiu, 2014 (debiut jako reżyser światła) Projekt „P”, reż. Michał Borczuch (projekt łączony), Teatr Wielki Opera Narodowa, 2015 (asystent scenografa) Grindr, reż. Piotr Trojan; TR Warszawa, 2015 (reżyseria światła) Piłkarze, reż. Małgorzata Wdowik; TR Warszawa, 2016 (reżyseria światła) Puppenhaus. Kuracja, reż. Jędrzej Piaskowski, TR Warszawa, 2017 (reżyseria światła, debiut jako scenograf) So emotional, reż. Marta Ziółek, Nowy Teatr w Warszawie, 2017 (reżyseria światła) Dwa miecze reż. Grzegorz Jarzyna; Propel Performing Arts&Media Co. Ltd. (Chińska Republika Ludowa - Pekin) i TR Warszawa, 2017 (reżyseria światła) Raw Light, reż. Anna Nowicka, DOCK11 – Berlin, 2017 (reżyseria światła) Wiera Gran, reż. Jędrzej Piaskowski, Teatr Żydowski w Warszawie (reżyseria światła, scenografia) Kordian, reż. Jakub Skrzywanek; Teatr Polski w Poznaniu, 2018 (reżyseria światła) Trzy siostry, reż. Jędrzej Piaskowski; Teatr im. Juliusza Osterwy w Lublinie, 2018 (reżyseria światła, scenografia) Biesy, reż. Natalia Korczakowska; Teatr Studio w Warszawie, 2018 (reżyseria światła) 27 Grudnia, reż. Jakub Skrzywanek; Teatr Polski w Poznaniu, 2018 (reżyseria światła) Inflammation (video performance), reż. Ania Nowak; 2019 (reżyseria światła) 2020:Burza, reż. Grzegorz Jarzyna; TR Warszawa, 2020 (reżyseria światła) Comfort Starving, reż. Krystian Lada; (monodram operowy) Festiwal Opera Rara (Kraków), 2021 (reżyseria światła) The Man with Night Sweats, reż. Krystian Lada; (monodram operowy) Festiwal Opera Rara (Kraków) i The Airport Society (Belgia), 2021 (reżyseria światła) Solaris 4, reż. Grzegorz Jarzyna; Litewski Teatr Narodowy w Wilnie, 2021(reżyseria światła) Resztki, reż. Ewelina Marciniak; Teatr Wybrzeże, 2021 (reżyseria światła) Larva, reż. Marta Ziółek; Komuna Warszawa, 2021 (reżyseria światła) Wstyd, reż. Małgorzata Wdowik; Nowy Teatr w Warszawie, 2021 (reżyseria światła) Florencia en el Amazonas, reż. Krystian Lada; Theater St Gallen, 2021 (reżyseria światła) Underground girls, reż. Jakub Skrzywanek (reżyseria światła, scenografia, debiut jako kostiumograf), Teatr lkhom im. Marka Weila w Taszkencie (Republika Uzbekistanu), 2022 Aria di Potenza, reż. Krystian Lada; Teatr Studio – Warszawa, 2022 (reżyseria światła, scenografia) Les contes d’Hoffmann, reż. Krystian Lada; Opera w Goteborgu, 2022 (reżyseria światła) Chłopaki płaczą, reż. Michał Buszewicz; Teatr Dramatyczny w Warszawie, 2023 (reżyseria światła) Der Widerspenstigen Zähmung, reż. Ewelina Marciniak; Theater Freiburg, 2023 (reżyseria światła) SPARTAKUS. Miłość w czasach zarazy, reż. Jakub Skrzywanek; Teatr Współczesny w Szczecinie, 2023 (reżyseria światła) Niepokój przychodzi o zmierzchu, reż. Małgorzata Wdowik (reżyseria światła, scenografia); Wrocławski Teatr Pantomimy, 2023 Messa da requiem, reż. Krystian Lada; Theater St Gallen, 2023 (reżyseria światła) Das Tove - Projekt, reż. Ewelina Marciniak; Schauspiel Frankfurt, 2023 (reżyseria światła) D’Arc (opera site-specific), też. Krystian Lada, Muzeum Powstania Warszawskiego, 2024 (reżyseria światła)
Wybrane wystawy indywidualne i zbiorowe Indywidualna wystawa prac malarstwa i grafiki, Galeria Freta Warszawa, 2015, Detision Exhibition, Leeds, Wielka Brytania, 2015 (wystawa zbiorowa), Figurama, Praga, Czechy, 2016 (wystawa zbiorowa), Event Horizon, Xabia, Hiszpania, 2021 (wystawa indywidualna), Twilight, Casa Recoleto, Xabia, Hiszpania, 2023 (wystawa indywidualna).
Przypisy
Bibliografia https://www.vogue.pl/a/aleksander-prowalinski-teatr-to-potwor https://bylamwidzialam.pl/tag/aleksandr-prowalinski/ https://teatr-pismo.pl/7958-szybka-trwalosc/ http://www.dyplomy.triennial.cracow.pl/diplom/aliaksandr-pravalinski-aleksandr-prowalinski https://www.terazteatr.pl/artysci/aleksandr-prowalinski,teatry,12313 https://teatrdlawszystkich.eu/naj-naj-naj-41-warszawskich-spotkan-teatralnych/ https://culture.pl/pl/artykul/czule-oczy-rezyserki-i-rezyserzy-swiatla https://trwarszawa.pl/news/premiera-solaris-4-w-rez-grzegorza-jarzyny-w-litewskim-narodowym-teatrze-dramatycznym/ https://encyklopediateatru.pl/artykuly/269183/podsumowanie-2018-roku-w-kulturze https://encyklopediateatru.pl/artykuly/269200/najlepszy-najlepsza-najlepsze-2018 https://encyklopediateatru.pl/artykuly/278367/niepelny-teatralny-alfabet-warszawy-sezonu-20182019-czyli-dla-kazdego-cos-milego https://encyklopediateatru.pl/artykuly/284362/krakow-werdykt-jury-12-miedzynarodowego-festiwalu-teatralnego-boska-komedia https://encyklopediateatru.pl/artykuly/284892/niepelny-teatralny-alfabet-warszawy-2019-roku-czyli-dla-kazdego-cos-milego
Kategoria:Urodzeni w 1993 Kategoria:Ludzie urodzeni w Mohylewie Kategoria:Białoruscy malarze Kategoria:Absolwenci Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie