mały|255x255px|Polichromia z kościoła z wizerunkiem Pana Jezusa Miłosiernego – Ciężkowickiego mały|252x252px|Sanktuarium Pana Jezusa Miłosiernego w Ciężkowicach Obraz Pana Jezusa Miłosiernego (Ecce Homo) – obraz Jezusa Miłosiernego znajdujący się w głównym ołtarzu sanktuarium Pana Jezusa Miłosiernego (kościele św. Andrzeja Apostoła) w Ciężkowicach w województwie małopolskim.

Opis obrazu Obraz namalowano na płótnie w stylu wczesnobarokowym. Artysta wizerunku jest nieznany. Wymiary obrazu to 71 x 53 cm. Obraz przedstawia Jezusa Chrystusa pokrytego ranami i krwią ze związanymi sznurem rękami, który w lewej dłoni trzyma trzcinę. Jezus ma na ramionach purpurowy płaszcz a na głowie koronę cierniową.

W ciągu wieków (prawdopodobnie w 1830 podczas pożaru kościoła) uległ on poważnemu uszkodzeniu. Prowadzone prace konserwatorskie w latach 80 XX w. wykazały, że był on kilkakrotnie przemalowany (co najmniej trzy warstwy malarskie) i poważnie zniekształcony. Postanowiono pozostawić przemalowania w miejscach gdzie brak jest pod nim oryginału, a usunąć przemalowania w częściach gdzie zachowała się pierwotna warstwa. Obraz został częściowo przywrócony do pierwotnej formy.

Historia obrazu Data sprowadzenia obrazu z Rzymu do Ciężkowic nie jest dokładnie znana. Podawane są dwie daty. Pierwsza to rok 1632, w którym papież Urbana VIII miał podarować obraz Ciężkowicom. Druga data (uważana za bardziej prawdopodobną) – 1682 r., ówczesny papież Innocenty XI miał ofiarować obraz księdzu z Ciężkowic.

Ksiądz otrzymany od papieża obraz umieścił na plebanii. Następnie obraz został przeniesiony do kaplicy zamkowej, a potem do kościoła za sprawą pani Kurdynanowskiej. Kobieta ta była ciężko chora, pewnego razu miała sen by udać się w pielgrzymce do Pana Jezusa Miłosiernego w Ciężkowicach i modlić się tam o uzdrowienie. Odzyskawszy zdrowie Kurdynanowska ufundowała ołtarz, do którego uroczyście przeniesiono obraz Chrystusa. W kościele w Ciężkowicach zaczęto obchodzić odpusty, które nie były zaaprobowane przez władzę kościelną. Decyzją krakowskiej kurii obraz przeniesiono do Krakowa w 1720 celem zbadania sprawy. Przyniesienia obrazu do stolicy Małopolski podjęło się dwóch mieszczan, Burek i Małopolski, którzy po powrocie zachorowali.

W Krakowie wizerunek z Ciężkowic zaginął. Został on odnaleziony dopiero 3 września 1753 za sprawą ks. Jana Słowińskiego, który pochodził z Ciężkowic. Ksiądz ten będąc w Krakowie utracił wzrok. We śnie otrzymał wezwanie do odnalezienia obrazu w murze kościoła Mariackiego. Po uzyskaniu zgody władz kościelnych na poszukiwanie wizerunku, ksiądz wskazał murarzowi lokalizację obrazu. We wskazanym miejscu odnaleziono wizerunek i cztery inne obrazy. Wówczas ksiądz odzyskał wzrok. Obraz przeniesiono na Wawel, gdzie sporządzono protokół, w którym obraz określono jako cudowny: „quasi miraculis nobilitatam”. Dokument podpisali przedstawiciele krakowskiego konsystorza oraz inni kapłani w tym księża misjonarzeJanina Wilkosz: Pan Jezus Miłosierny w Cięszkowicach – opis litografii z 1866 w zbiorach cyfrowych Muzeum Narodowego w Krakowie.. Tym cudem spełniły się marzenia wiernych z Ciężkowic o potwierdzenie kultu obrazu. Dzięki staraniom Franciszka Lassatowicza oraz Jana Góreckiego, mieszczanom z Ciężkowic, obraz przywieźć do Ciężkowic. Obraz sprowadzono w dniu 3 maja 1795 i wprowadzono uroczyście do świątyni. Była to wielka manifestacja wiary, w której wzięła duża liczba wiernych i kapłanów, a tym samym pierwsza uroczystość ku czci Pana Jezusa Miłosiernego w Ciężkowicach. Kilka dni przed przywiezieniem wizerunku sporządzono protokół w kurii krakowskiej, w którym zezwolono na przeniesienie obrazu. Podczas prac konserwatorskich wizerunku w 1983 r., konserwator Andrzej Stefański z Krakowa odkrył na tyle obrazu daty przewiezienia do Krakowa, jego odnalezienia w koś­ciele archiprezbiterialnym w 1753 i jego przekazania do Ciężkowic w 1795 r. Obraz początkowo znajdował się w ołtarzu św. Antoniego a od 1798 umieszczono go w ołtarzu głównym.

Kult Od przybycia wizerunku 3 maja 1795 r. kult obrazu zaczął się rozwijać. W każdy pierwszy piątek miesiąca odprawiano msze św. z udziałem orkiestry miejskiej dzięki funduszom zarządu miasta. W dniu 18 sierpnia 1798 obraz Pana Jezusa zwanego Ciężkowickim przeniesiono z ołtarza św. Antoniego do ołtarza wielkiego, by podkreślić jego cudowność. Została założona księga łask i cudów wyproszonych u Jezusa Miłosiernego, która jest prowadzona także obecnie.

W roku 1795 z okazji wprowadzenia obrazu do kościoła ułożona została Pieśń o Panu Jezusie Miłosiernym w Ciężkowicach cuda słynącym, na melodię „Do Ciebie Panie”, która jest śpiewana w Ciężkowicach do dziś. Część tej pieśni: O Boże Wielki w tym małym obrazie

Cudami sławny dla nędznych w złym razie

Do Ciebie Panie biegniemy do Ciebie,

Abyś ratował nas w każdej potrzebie,

Miastu Ciężkowice, dla biednego ludu

Świadczyłeś łaski, doznawali cudu...Cudowność obrazu Chrystusa z Ciężkowic potwierdza m.in. fakt odnalezienia go w kra­kowskim kościele Mariackim, połączone z nadzwyczajnymi wydarzeniami, na skutek których Konsystorz Krakowski w 1753 roku określił obraz: quasi miraculis nobilitattam tzn. jak gdyby cudowny. O kulcie Miłosiernego Chrystusa w kościele ciężkowickim wspomina protokół fundacji i legatów powstały w Ciężkowicach dla uczczenia Jezusa Miło­siernego z 1800 r. O kulcie i łaskami słynącym obrazie wspominają opracowania m.in.: Wiadomość o Panu Jezusie Miłosiernym w Ciężkowicach z czerwcu 1858 r. ks. Franciszka Joscha oraz Historia cudownego obrazu i kościoła w Ciężkowicach z 1894 r. anonimowego autora (wydanego w Tarnowie). Panu Jezusowi Miłosiernemu przypisuje się wiele cudów, m.in. ocalenie Ciężkowic w czasie rabacji w 1846, a także w okresie pierwszej i drugiej wojny światowej oraz łask w tym doznawanych przez wiernych współcześnie.

Kult przejawia się m.in. przez pieśni, modlitwy i nabożeństwa. Cotygodniowym nabożeństwem ku czci Pana Jezusa Miłosiernego jest msza św. o Bożym Miłosierdziu w każdy piątek o godz. 15.00 (w Godzinie Miłosierdzia) sprawowana ze szczególnym udziałem pielgrzymów. Msza ta poprzedzona jest adoracją Najświętszego Sakramentu ze specjalną nowenną i Koronką do Miłosierdzia Bożego, w czasie której odczytywane się intencje do Pana Jezusa zapisane przez wiernych. W każdy pierwszy piątek miesiąca po mszy wieczornej odprawia jest droga krzyżowa w okresie zimowym w kościele, a w okresie letnim wokół kościoła przy kaplicach ze stacjami drogi krzyżowej. Obecnie głównym świętem ku czci Pana Jezusa Miłosiernego z Ciężkowic jest odpust parafialny: jeden, główny obchodzony z okazji Zesłania Ducha Świętego (trwa przez trzy dni), drugi przypadający w drugą niedzielę Wielkanocy (Niedziela Miłosierdzia), ustanowiony w 1990 r. przez bpa Piotra Bednarczyka. 6 maja 1982 prymas Polski rozszerzył kościołowi tytuł o Miłosierdzie Boże tj.: Parafia Pana Jezusa Miłosiernego i św. Andrzeja Apostoła w Ciężkowicach.

W 1983 roku obraz został odnowiony staraniem miejscowego proboszcza ks. Michała Sopaty. Usytuowany jest nadal w ołtarzu głównym z podnoszoną zasłoną ogniotrwałą. Na zasłonie widać napis: „Ecce Homo”, będący tytułem tego obrazu. Obraz jest uroczyście odsłaniany i zasłaniany. Przy obrazie znajdują się gabloty z wotami dziękczynnymi. W kościele w północnej nawie ukazane są sceny z dziejów obrazu Pana Jezusa Miłosiernego. W dniu 28 grudnia 2002 roku dekretem biskupa Wiktora Skworca kościół w Ciężkowicach został podniesiony do godności sanktuarium Pana Jezusa Miłosiernego. Do obrazu Jezusa Miłosiernego przybywali i obecnie przybywają liczne pielgrzymki (i pielgrzymi).

Przypisy

Bibliografia Franciszek Mróz, Pielgrzymowanie do sanktuariów Pańskich w Karpatach Polskich, [w:] Stanisław Sroka (red.), Podróżowanie w Karpaty wczoraj i dziś, Wydawnictwo AVALON, 2009, s. 141-169.

Ciężkowice. Pan Jezus Miłosierny. Tarnowskie Studia Teologiczne, 1983, T. 9, s. 101-106.

Linki zewnętrzne Pan Jezus Miłosierny w Cięszkowicach – litografia z 1866 nieznanego autora wykonana w zakładzie litograficznym Antoniego Rusinowskiego w Tarnowie Ciężkowice na stronie internetowej Wakacje Zwiedzanie Historia cudownego obrazu w Encyklopedii Ciężkowic Kategoria:Jezus Chrystus na obrazach Ciężkowice Kategoria:Chrześcijaństwo w Ciężkowicach