Aurel Plasari (ur. 16 września 1955 w Tiranie) – albański pisarz, tłumacz, krytyk literacki i publicysta, pochodzenia arumuńskiego.
Życiorys Pochodzi z rodziny prześladowanej politycznie w okresie komunizmu, jego ojcem był pisarz Anastas Plasari.
W 1989 ukończył studia z zakresu języka i literatury albańskiej na Uniwersytecie Tirańskim. Studia podyplomowe odbył w 1991 na Uniwersytecie Alcala. W latach 1995–1996 był stypendystą programu TEMPUS.
Kariera zawodowa W latach 1983–1992 pracował na stanowisku redaktora w czasopiśmie kulturalnym Nentori (Listopad). Od roku 1990 prowadził wykłady z literatury albańskiej dla studentów Uniwersytetu Tirańskiego, a także dla studentów Instytutu Pedagogicznego w Elbasanie. W latach 1993–1997 kierował czasopismem Hylli i Dritës. W 1998 został mianowany dyrektorem Biblioteki Narodowej w Tiranie. W 2011 uzyskał tytuł profesora. W lipcu 2014 został odwołany z funkcji dyrektora Biblioteki Narodowej i przeniesiony na stanowisko dyrektora Centrum Studiów Albanologicznych. W 2020 był jednym z sygnatariuszy protestu artystów przeciwko zburzeniu Teatru Narodowego w Tiranie.
Twórczość Aurel Plasari jest autorem prac poświęconych współczesnej kulturze albańskiej, a także tożsamości współczesnych Albańczyków. W eseju Vija e Teodosit rishfaqet (Linia Teodozjusza odkryta na nowo), który ukazał się w roku 1992 autor poszukiwał w czasach cesarza Teodozjusza I Wielkiego źródeł podziałów, istniejących do dziś w społeczeństwie albańskim. Duchownym katolickim przypisywał szczególną rolę w procesie europeizacji Albanii, wyrażając zarazem obawy przed jej orientalizacją, czego przejawem miały być zarówno rządy Envera Hodży, jak też współczesne działania islamskich fundamentalistów.
Plasari pisał także szkice krytyczne poświęcone twórczości Antona Harapiego, Mitrusha Kuteliego i Gjergji Fishty. W jego dorobku są także tłumaczenia literatury hiszpańskojęzycznej (Gabriel García Márquez), rosyjskiej (Fiodor Dostojewski) i rumuńskiej (Marin Sorescu). W roku 1980 był jednym z tłumaczy Wierszy i powieści poetyckich (Vjersha dhe poema të zgjedhura) Adama Mickiewicza na język albański.
Odznaczenia i wyróżnienia W 2014 został odznaczony orderem Nderi i Kombit, a w lipcu 2022 z rąk prezydenta Ilira Mety otrzymał Order Skanderbega. W 2007 odznaczony Orderem Zasług Republiki Włoskiej.
Publikacje 1990: Don Kishoti zbret në Shqipëri dhe ese të tjera të letërsisë së krahasuar 1993: Letërsia dhe muret : dy përgjigje, një anketë 1993: Vija e Teodosit rishfaqet : nga do t'ia mbajnë shqiptarët? 1994: Anton Harapi i redimensus 1995: Kuteli midis të gjallëve dhe të vdekurve 1996: Fishta i dashuruari : (një aventurë e kritikës) 1997: Përballë një kulture të vdekjes (Wobec kultury śmierci) 1997: Plani i fshehtë për një Internacionale të re 1999: Biopolitika : a ekziston në Shqipëri? (Biopolityka: czy istnieje w Albanii?) 2000: Fenomeni Voskopojë (Fenomen Voskopoja) 2001: Dhjetë ditë që nuk tronditën botën : arlekinadë (Dziesięć dni, które nie wstrząsnęły światem: arlekinada) 2002: Lufta e Trojës vazhdon : shënime nga kthimi (Wojna trojańska trwa: notatki z powrotu) 2005: Rrëmbimi i Europës : tri ese 2008: Alfabete në bibliotekë (Alfabet w bibliotece) 2010: Skënderbeu : një histori politike 2014: Shqipëria dhe shqiptarët në Europën e Piut II (Albania i Albańczycy w Europie Piusa II) 2020: Arbni: historik, gjeografik, kishtar dhe politik 2022: Barleti i hershëm sipas një dorëshkrimi të panjohur
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Tirańskiego Kategoria:Albańscy historycy literatury Kategoria:Albańscy krytycy literaccy Kategoria:Albańscy prozaicy Kategoria:Albańscy publicyści Kategoria:Albańscy tłumacze Kategoria:Ludzie urodzeni w Tiranie Kategoria:Odznaczeni Orderem Skanderbega Kategoria:Albańczycy pochodzenia arumuńskiego Kategoria:Odznaczeni Orderem Nderi i Kombit Kategoria:Absolwenci uczelni w Hiszpanii Kategoria:Albańscy redaktorzy naczelni Kategoria:Tłumacze literatury rosyjskojęzycznej Kategoria:Tłumacze literatury hiszpańskojęzycznej Kategoria:Urodzeni w 1955 Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Tirańskiego Kategoria:Odznaczeni Orderem Zasługi Republiki Włoskiej