mały|419x419px|Mapa dialektów czeskich właściwych, dialekt czesko-morawski jest położony w południowo-wschodniej części tego obszaru. Dialekt czesko-morawski lub dialekt południowoczeski (cz. jihovýchodočeska podskupina, českomoravské nářečí) – jeden z czterech dialektów czeskich właściwych obok dialektu wschodnioczeskiego, zachodnioczeskiego i środkowoczeskiego. Zajmuje obszar pogranicza Czech i Moraw.
Cechy językowe Dialekt czesko-morawski jest typu przejściowego z racji swojego położenia na pograniczu obszarów dialektów czeskich właściwych i dialektów morawskich, w szczególności dialektu hanackiego (środkowomorawskiego).
Do szczególnych cech fonetycznych gwar czesko-morawskich można zaliczyć: krótkie samogłoski w słowach typu mak, blato wobec mák, bláto w pozostałych gwarach czeskich właściwych, co łączy dialekt czesko-morawski z obszarem morawskim, zachowanie grupy šč, która w pozostałych dialektach czeskich właściwych dała šť.
Do charakterystycznych cech morfologii gwar czesko-morawskich należą: końcówka -í w 3. os. l. mn. czasowników na -ím, -íš, np. mluví, chodí wobec typowego dla dialektów wschodnio- i środkowoczeskich mluvjej, choďej, rozkaźniki typu noš, ježďi, a w liczbie mnogiej pošlime, pošlite (wobec literackich nos, jezdi, pošleme, pošlete), nieodmienny przymiotnik dzierżawczy, np. mužovo bratr, po mužovo straňe, co stanowi nawiązanie do gwar zachodnioczeskich, podobieństwo końcówek odmiany miękko- i twardotematowej, np. ulica-ulicu jak žena-ženu wobec literackich i typowych dla pozostałych dialektów czeskich właściwych ulice-ulici i žena-ženu, rzeczowniki na -s, -z, -l odmieniają się miękko, np. na vozi, v lesi, ve stodoli.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Język czeski