thumb|upright|Wilt Chamberlain (z piłką) i Bill Russell thumb|upright|Wilt Chamberlain i Elmore Smith z Buffalo Braves (1971). thumb|upright|Od lewej Tom Meschery, Bob Rule i Wilt Chamberlain podczas rozgrywek 1967/68. thumb|upright|Chamberlain zbierający piłkę w masce ochronnej, jako zawodnik 76ers w sezonie. thumb|upright|Wilt Chamberlain w barwach Lakers (1 stycznia 1972.) thumb|upright|Wilt Chamberlain w barwach Harlem Globetrotters (1 stycznia 1959.) thumb|upright|Wilt Chamberlain w wygranej walce o piłkę z Natem Thurmondem (1966). thumb|upright|Chamberlain w wygranej walce o piłkę podczas spotkania z Knicks (1960). thumb|upright|Chamberlain w barwach 76ers (1967). Wilton Norman Chamberlain, znany jako Wilt the Stilt (Szczudło), The Big Dipper oraz Król Tablic (ur. 21 sierpnia 1936, zm. 12 października 1999 w Bel Air, w Kalifornii) – amerykański profesjonalny koszykarz grający w lidze NBA dla klubów: Philadelphia Warriors, Golden State Warriors, Philadelphia 76ers i Los Angeles Lakers. Grał również w zespole Harlem Globetrotters.
Kariera sportowa Chamberlain, który ważył 250 funtów jako junior., a 275 jako profesjonalista (przypuszczalnie ok. 300 funtów po przejściu do Los Angeles LakersPodsumowanie życia Wilta Chamberlaina .) grał na pozycji środkowego i jest obecnie uznawany za jednego z najlepszych i najbardziej dominujących graczy w historii NBA.
Wybrany z 3. numerem w drafcie 1959, Chamberlain jest posiadaczem ponad 60 nadal aktualnych rekordów NBA, m.in. w zakresie najwyższej liczby punktów zdobytych w trakcie jednego sezonu, zbiórek, czy średniej w obu tych kategoriach. Jest jedynym graczem w historii NBA, którego średnia punktów na koniec sezonu wynosiła ponad 50. Jest także jedynym zawodnikiem, który zdobył 100 punktów w jednym meczu NBA (2 marca 1962 w barwach Philadelphia Warriors przeciwko New York Knicks 169:147). Był siedmiokrotnie liderem strzelców ligi, dziewięciokrotnie przewodził NBA w skuteczności rzutów z gry, był także jedenastokrotnie liderem w zbiórkach, a raz został nawet liderem w kategorii asyst ..
W sezonach 1961/1962 i 1963/1964 zajął drugie miejsce w głosowaniu na MVP fazy zasadniczej.
W 1968 został liderem NBA w kategorii asyst, jako jedyny środkowy w historii ligi. Lepszą średnią asyst (9,7) uzyskał wtedy Oscar Robertson z Cincinnati Royals. Tytuły lidera przyznawano wtedy jednak na podstawie łącznej liczby asyst uzyskanych w trakcie całego sezonu. Chamberlain uzyskał ich 932, Robertson natomiast 660, co zadecydowało o przyznaniu „korony” lidera właśnie temu pierwszemu.
W trakcie swojej kariery sięgał dwukrotnie po mistrzostwo NBA, był wybierany czterokrotnie MVP sezonu zasadniczego, raz MVP finałów NBA, wystąpił także 13-krotnie w meczu gwiazd NBAhttp://www.nba.com/history/players/chamberlain_summary.html .Biogram .. 10 razy wybierano go do składów najlepszych zawodników ligi. W 1978 został uhonorowany zaliczeniem do Koszykarskiej Galerii Sław. Znalazł się w składzie NBA 35th Anniversary Team, a w 1996 r. znalazł się na liście 50 najlepszych graczy NBA w historii.
Po zakończeniu kariery koszykarskiej, grywał w amatorskiej lidze siatkarskiej International Volleyball Association (1975–1979), był również prezesem tej organizacji. Znalazł się na liście IVA Hall of Fame w uznaniu za wkład w rozwój federacjiCherry, s. 311 ..
Był również biznesmenem, autorem kilku książek, zaliczył epizod aktorski (film Conan Niszczyciel). Przez całe życie był kawalerem. W swojej autobiografii Wilt utrzymywał, że spał z 20 tysiącami kobiet, czym wywołał spore oburzenie oraz ściągnął na siebie falę krytykiESPN.com Sexual claim transformed perception of Wilt ..
Udział w filmach W 1984 r. zagrał obok Arnolda Schwarzeneggera w popularnym filmie Conan Niszczyciel w reżyserii Richarda Fleischera, wcielając się rolę wojownika Bombaata. Pojawił się również gościnnie w serialu Laugh-In (1971) oraz The Commish (1992), dostęp 2020-05-07
Choroba i śmierć Chamberlain miał kłopoty z sercem. W 1992 był hospitalizowany przez trzy dni z powodu nieregularnej pracy tego organu, a w 1999, jego stan gwałtownie się pogorszył. Koszykarz stracił w tym czasie ponad 20 kilogramów. 12 października 1999, Chamberlain zmarł w Bel Air w stanie Kalifornia. Miał liczne rodzeństwo: siostry – Barbarę Lewis, Margaret Lane, Selinę Gross i Yvonne Chamberlain, i braci – Wilberta i Olivera Chamberlainów.
Osiągnięcia NCAA Wicemistrz NCAA (1957) Most Outstanding Player (MOP=MVP) turnieju NCAA Final Four (1957) Wybrany do: I składu: All-American (1957–1958) turnieju NCAA (1957) Galerii Sław Koszykówki Akademickiej (2006)
NBA Plik:NBA FINAL CHAMP.png dwukrotny mistrz NBA (1967, 1972) 4-krotny wicemistrz NBA (1964, 1969-1970, 1973) MVP: sezonu zasadniczego NBA (1960, 1966–1968) finałów NBA (1972) meczu gwiazd NBA (1960) Uczestnik meczu gwiazd: NBA (1960–1969, 1971–1973) NBA vs ABA (1972) Debiutant Roku NBA (1960) Wybrany do: I składu: NBA (1960–1962, 1964, 1966–1968) defensywnego NBA (1972–1973) II składu NBA (1963, 1965, 1972) Lider: sezonu regularnego w: punktach NBA (1960–1966) zbiórkach (1960–1963, 1966–1969, 1971–1973) asystach (1968) skuteczności rzutów z gry (1961, 1963, 1965–1969, 1972, 1973) play-off w: średniej: zdobytych punktów (1964) zbiórek (1962, 1965–1969, 1972, 1973) skuteczności rzutów z gry (1964, 1969) wszech czasów NBA w zbiórkach Kluby Lakers, 76ers, Warriors zastrzegły należący do niego w numer 13 3-krotnie zaliczany do grona najlepszych zawodników w historii NBA przy okazji obchodów rocznicowych: 35-lecia istnienia – NBA 35th Anniversary Team 50-lecia istnienia – NBA’s 50th Anniversary All-Time Team 75-lecia istnienia – NBA 75th Anniversary Team (2021) Członek Koszykarskiej Galerii Sław (Naismith Memorial Basketball Hall Of Fame – 1979)
Rekordy NBA (Stan na 14 listopada 2016, na podstawie, o ile nie zaznaczono inaczej.)
Sezon regularny najwięcej punktów w: jednym spotkaniu – 100 – przeciw Knicks 2 marca 1962 jednej połowie spotkania – 59 – przeciw Knicks 2 marca 1962 najwięcej celnych rzutów z gry w: jednym: sezonie – 1597 – w sezonie 1961/62 spotkaniu: 36 – przeciw Knicks 2 marca 1962 18, bez ani jednej pomyłki – przeciw Bullets 24 lutego 1967 jednej kwarcie (4) spotkania – 22 – przeciw Knicks 2 marca 1962 najwięcej oddanych rzutów z gry w: pojedynczym sezonie 3159 – w sezonie 1961/62 jednym spotkaniu – 63 – przeciw Knicks 2 marca 1962 jednej połowie spotkania – 37 – przeciw Knicks 2 marca 1962 jednej kwarcie spotkania – 21 – przeciw Knicks 2 marca 1962 najwięcej celnych rzutów (28/32) wolnych w jednym spotkaniu – przeciw Knicks 2 marca 1962, wyrównany (28/29) przez Adriana Dantleya 4 stycznia 1984, przeciw Rockets najwięcej zbiórek w jednym spotkaniu – 55 – przeciw Celtics 24 listopada 1960 najwyższa średnia: minut spędzanych na parkiecie w pojedynczym sezonie – 48,52 – 1961/62 punktów na mecz w pojedynczym sezonie – 50,36 – 1961/62 zbiórek na mecz w pojedynczym sezonie – 27,2 – 1960–61 najwyższa suma: minut spędzanych na parkiecie w pojedynczym sezonie – 3882 – 1961/62 punktów w pojedynczym sezonie – 4029 – 1961/62 zbiórek w pojedynczym sezonie – 2149 – 1960/61 najwięcej spotkań z dorobkiem co najmniej: 50 punktów w jednym sezonie – 45 – 1961/62 40 punktów w jednym sezonie – 63 – 1961/62 40 punktów w jednym sezonie – 63 – 1961/62 najwięcej niecelnych rzutów z gry w pojedynczym sezonie – 1562 – 1961/62 najwyższa skuteczność rzutów z gry w pojedynczym sezonie – 72,7% – 1972/73 najwięcej oddanych rzutów wolnych w pojedynczym sezonie – 1363 – 1961–62
Kariera najwyższa średnia minut spędzanych na parkiecie – 45,8 najwięcej sezonów: jako lider ligi w: punktach – 7 – 1959/60–1965/66 – wyrównany przez Michaela Jordana (1986/87–1992/93) liczbie oddanych rzutów wolnych – 9 zbiórkach – 11 z rzędu jako lider ligi w: liczbie celnych rzutów z gry – 7 – (1960–1966), wyrównany przez Michaela Jordana (1987–1993) liczbie oddanych rzutów z gry – 7 – (1960–1966) w historii: ze średnią ponad 40 punktów na mecz – 2 ze średnią ponad 20 zbiórek na mecz – 10, wspódzielony z Billem Russellem z rzędu w historii, ze średnią ponad: 40 punktów na mecz – 2 30 punktów na mecz – 7, wyrównany przez Michaela Jordana 30 punktów i 20 zbiórek w meczu – 7 20 zbiórek na mecz – 10, wspódzielony z Billem Russellem najwęcej spotkań: z rzędu z dorobkiem co najmniej: 50 punktów – 7 – 16–29 grudnia 1961 40 punktów – 14 – 8–30 grudnia 1961 i 11.01.–1.02.1962 30 punktów – 65 – 4 listopada 1961 – 22 lutego 1962 20 punktów – 126 – 19 października 1961 – 19 stycznia 1963 z dorobkiem co najmniej: 60 punktów – 32 50 punktów – 188 40 punktów – 271 najwięcej celnych rzutów z gry – 35 – 17–28 lutego 1967 najwyższa liczba zbiórek – 23924 najwyższa średnia zbiórek – 22,9 najwięcej triple-doubles z rzędu – 9 – 8–20 marca 1968 - pobity przez Russella Westbrooka (2019) najmłodszy zawodnik w historii, który przekroczył próg 10000 zebranych piłek – 28 lat i 81 dni – 10 listopada 1964 najniższa liczba rozegranych spotkań przy przekroczeniu: 15000 zdobytych punktów – 358 20000 zdobytych punktów – 499 30000 zdobytych punktów – 941 jedyny zawodnik w historii, który zanotował: „podwójne triple-double” (ponad 20 w co najmniej trzech kategoriach statystycznych) – 22 punkty, 25 zbiórek i 21 asyst – 4 lutego 1968 co najmniej 40 punktów oraz 40 zbiórek w tym samym meczu (dokonał tego ośmiokrotnie) średnią punktów w sezonie na poziomie ponad 40 oraz 50 średnie co najmniej 30 punktów na mecz oraz 20 zbiórek w pojedynczym sezonie regularnym (7-krotnie) średnie co najmniej 30 punktów na mecz oraz 20 zbiórek przez kilka sezonów z rzędu – 7
Play-off najwięcej: zbiórek w: jednym spotkaniu – 41 – przeciw Celtics 5 kwietnia 1967 jednej połowie spotkania – 26 – przeciw Warriors 16 kwietnia 1967 5-meczowej serii – 160 – przeciw Celtics 1967 (32 zbiórki na mecz) 6-meczowej serii – 171 – przeciw Warriors 1967 (28,5 zb.) 7-meczowej serii – 220 – przeciw Celtics 1965 (31,4) celnych rzutów z gry w: jednym spotkaniu – 24 – przeciw Nationals 14 marca 1960, współdzielony z Johnem Havlickiem (1.04.1973), Michaelem Jordanem (1 maja 1988) w 7-meczowej serii – 113 – przeciw Hawks 1964 oddanych rzutów z gry w: jednym spotkaniu – 48 – przeciw Nationals 22 marca 1962, współdzielony z Rickiem Barry (18 kwietnia 1967) jednej połowie spotkania – 25 – przeciw Nationals 22 marca 1962, współdzielony z Elginem Baylorem (14 kwietnia 1962), Michaelem Jordanem (1 maja 1988) 3-meczowej serii – 104 – przeciw Nationals 1960 Kariera najwyższa średnia: minut spędzanych na parkiecie – 47,24 zbiórek (minimum 10 gier) – 24,6 (35 gier)
Debiutanckie najwyższa średnia: punktów w sezonie zasadniczym – 37,6 – 1959/60 zbiórek w sezonie zasadniczym – 27 – 1959/60 najwięcej punktów w jednym spotkaniu – 58 – przeciw Pistons 25 stycznia 1960 i przeciw Knicks 21 lutego 1960 najwięcej zbiórek w jednym spotkaniu – 45 – przeciw Nationals 6 lutego 1960
Mecz Gwiazd NBA najwięcej: punktów w jednym meczu – 42 najwięcej celnych rzutów z gry w: meczu – 17 – 1962, wyrównany przez Michaela Jordana (1988) jednej połowie meczu – 10 – 1962 oddanych rzutów wolnych w meczu – 16 – 1962 zbiórek w: historii spotkań gwiazd – 197 jednej połowie spotkania – 16 – 1960, wyrównany przez Boba Pettita (1962)
Przypisy
Linki zewnętrzne
Statystyki na basketball-reference.com
Kategoria:Amerykańscy koszykarze Kategoria:Koszykarze NCAA All-American Kategoria:Koszykarze Harlem Globetrotters Kategoria:Koszykarze Philadelphia Warriors Kategoria:Koszykarze San Francisco Warriors Kategoria:Koszykarze Los Angeles Lakers Kategoria:Koszykarze Philadelphia 76ers Kategoria:Amerykańscy trenerzy koszykarscy Kategoria:Członkowie Basketball Hall of Fame Kategoria:Urodzeni w 1936 Kategoria:Ludzie urodzeni w Filadelfii Kategoria:Zmarli w 1999 Kategoria:Zawodnicy NBA z zastrzeżonymi numerami Kategoria:Koszykarze Kansas Jayhawks Kategoria:NBA All-Stars