Antoni Surowiecki (ur. 7 czerwca 1857 w Budach Głogowskich, zm. 6 listopada 1944 w Tarnobrzegu) – polski działacz społeczny, adwokat i wieloletni burmistrz Tarnobrzega.
Życiorys Antoni Surowiecki urodził się 7 czerwca 1857 roku w Budach Głogowskich, gdzie jego ojciec był zarządcą folwarku. Ukończył gimnazjum im. Stanisława Konarskiego w Rzeszowie. Studiował prawo na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie.
W 1888 roku osiedlił się w Tarnobrzegu, gdzie założył kancelarię adwokacką. Rozgłos jako adwokat zyskał, reprezentując Wojciecha Wiącka w sprawie przeciw Mojżeszowi Kanarkowi (Kanarek oskarżył Wiącka o wykorzystywanie swoich układów politycznych do odpłatnego wyrabiania koncesji szynkarskich). W sądzie obwodowym w Rzeszowie sprawa została wygrana przez Wiącka i Surowieckiego; wyrok rzeszowskiego sądu został następnie podtrzymany przez Trybunał Najwyższy w Wiedniu.
W 1895 roku proponowano Surowieckiemu kandydaturę w uzupełniających wyborach do Sejmu (po śmierci Jana Dzierżysława Tarnowskiego), ale odmówił. W 1896 roku został wybrany członkiem rady powiatowej, w której został przewodniczącym Koła Włościańskiego. Jako radny Antoni Surowiecki zwracał szczególną uwagę na kwestie oświatowe. Z jego inicjatywy w 1899 roku powstała Szkoła Przemysłowa Uzupełniająca w Tarnobrzegu, a w roku 1901 Powiatowe Biuro Pracy. Surowiecki był członkiem Stronnictwa Ludowego, a przez pewien czas zasiadał w jego radzie nadzorczej.
W latach 1899–1905 roku był komisarycznym burmistrzem Tarnobrzega. Za jego rządów miasto zostało skanalizowane i oświetlone lampami gazowymi. W październiku 1918 wchodził w skład Powiatowego Komitetu Samoobrony. W okresie międzywojennym kilkukrotnie sprawował funkcję burmistrza TarnobrzegaSiarka. Pismo załogi Kopalni i Zakładów Przetwórczych Siarki „Siarkopol” w Tarnobrzegu, 1986, nr 15 [dostęp 2022-08-18]. Był wówczas związany z endecją (przyjaźnił się z Romanem Dmowskim). We wrześniu 1939 po raz drugi objął funkcję komisarycznego burmistrza Tarnobrzega. W trakcie okupacji niemieckiej rozwinął tajną działalność w Stronnictwie Narodowym i Narodowej Organizacji Wojskowej.
Antoni Surowiecki zmarł 6 listopada 1944. Został pochowany na tarnobrzeskim cmentarzu komunalnym.
Inicjatywy społeczne Surowiecki prowadził wiele działań charytatywnych. Jako adwokat często nieodpłatnie pomagał swoim klientom. Pełnił również funkcję redaktora Głosu Ziemi Sandomierskiej
Był delegatem Krakowskiego Towarzystwa Oświaty Ludowej, założycielem kółek rolniczych i sieci czytelni w powiecie tarnobrzeskim. W 1889 roku założył pierwszą czytelnię w Tarnobrzegu, w 1894 kolejną, zwaną Czytelnią Mieszczańską.
Utworzył w powiecie Kasę Oszczędności i Pożyczek systemu Raiffeisena (sam Surowiecki był członkiem jej zarządu), jedną z pierwszych tego rodzaju z Galicji, a następnie pomagał w stworzeniu Spółkowych Kas Oszczędności i Pożyczek. Z inicjatywy w powiecie tarnobrzeskim powstało kilka ochotniczych straży ogniowych. Był on również inicjatorem akcji osuszania bagien. Przyczynił się do założenia Parowej Fabryki Stolarskiej w Tarnobrzegu oraz szkoły przemysłowo-handlowej dla chłopców kupieckich i rzemieślniczych. Dzięki jego staraniom w Tarnobrzegu powstało Stowarzyszenie Chrześcijańskich Kupców. Pomagał w zawiązaniu Spółki Mleczarskiej i Piekarskiej w Machowie oraz Sokoła Włościańskiego w MachowieSiarka. Pismo załogi Kopalni i Zakładów Przetwórczych Siarki „Siarkopol” w Tarnobrzegu, 1990, nr 46 [dostęp 2022-08-18].
Oprócz tego był członkiem komitetu budowy pomnika Bartosza Głowackiego w Tarnobrzegu, brał udział w zbiórce na dar narodowy dla poety Ferdynanda Kurasia w Dzikowie
Upamiętnienie
W Tarnobrzegu znajduje się plac Antoniego Surowieckiego, który otrzymał swoją nazwę we wrześniu 1990 Wojciech Wiącek opisał działalność Antoniego Surowieckiego w swojej książce Z dziejów człowieka zasłużonego.
Przypisy
Kategoria:Pochowani w Tarnobrzegu Kategoria:Politycy Polskiego Stronnictwa Ludowego (1895–1913) Kategoria:Politycy Stronnictwa Narodowego Kategoria:Prezydenci Tarnobrzega Kategoria:Urodzeni w 1857 Kategoria:Zmarli w 1944