Europejska Sieć Rozwoju Obszarów Wiejskich (ERDN) (ang. European Network for Rural Development) – zapoczątkowana w Polsce w 2002 roku międzynarodowa naukowa sieć ekspertów wiejskich zorganizowana jako forum wymiany idei i doświadczeń badawczych oraz funkcjonalna platforma współpracy polskich i europejskich instytucji naukowo-badawczych w zakresie rozwoju obszarów wiejskich i rolnictwa. Wieloletnim koordynatorem prac ERDN i Sekretarzem Sieci był dr Zbigniew Floriańczyk, a od 2012 roku obowiązki te sprawuje dr hab. Paweł Chmieliński, prof. IRWiR PAN.
{ "type": "FeatureCollection", "features": [
"type": "Feature", "properties": {}, "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [ 20.916656, 52.165576 ]
},
"type": "Feature", "properties": {}, "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [ 25.312943, 55.48175 ]
},
"type": "Feature", "properties": {}, "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [ 12.116092, 47.520248 ]
},
"type": "Feature", "properties": {}, "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [ 14.050458, 50.458734 ]
},
"type": "Feature", "properties": {}, "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [ 21.699997, 48.866917 ]
},
"type": "Feature", "properties": {}, "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [ 17.479562, 46.683176 ]
},
"type": "Feature", "properties": {}, "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [ 24.865323, 47.103357 ]
},
"type": "Feature", "properties": {}, "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [ 20.469037, 45.402862 ]
},
"type": "Feature", "properties": {}, "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [ 15.105567, 40.987277 ]
},
"type": "Feature", "properties": {}, "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [ 26.535912, 50.29067 ]
] }
Cele Podstawowym celem ERDN jest wymiana wyników badań w obszarach, które stanowią wyzwanie zarówno dla poszczególnych państw członkowskich oraz krajów kandydujących, jak i dla polityki rozwoju Unii Europejskiej.
Główne cele sieci:
sieciowanie badaczy z różnych środowisk naukowych i krajów pochodzenia w celu analizy stanu, perspektyw i strategii działania w zakresie rozwoju obszarów wiejskich w krajach Europy Środkowo-Wschodniej; międzynarodowy i międzypokoleniowy transfer wiedzy poprzez wspólne badania w obszarze rozwoju obszarów wiejskich; pogłębianie międzynarodowej współpracy naukowej w zakresie rozwoju obszarów wiejskich i rolnictwa, m.in. w oparciu o doświadczenie sieci w międzynarodowych programach badań naukowych; wymiana i promocja doświadczeń naukowych oraz osiągnięć członków ERDN w celu wsparcia decydentów i interesariuszy, zajmujących się zrównoważonym rozwojem europejskich obszarów wiejskich.
Europejska Sieć Rozwoju Obszarów Wiejskich realizuje zadeklarowane cele we współpracy z międzynarodowymi partnerami z różnych jednostek naukowych.
Członkowie ERDN Członkowie i stali współpracownicy Sieci reprezentują wiodące uczelnie i instytuty badawcze w Europie Środkowo-Wschodniej.
Czeski Uniwersytet Rolniczy w Pradze
Lietuvos agrarinės ekonomikos institutas
Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej Instytut Rozwoju Wsi i Rolnictwa PAN Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania im. Stanisława Leszczyckiego Polskiej Akademii Nauk Instytut Uprawy, Nawożenia i Gleboznawstwa Wydział Ekonomiczno-Społeczny Uniwersytetu Przyrodniczego w Poznaniu Wydział Nauk Ekonomicznych Politechniki Koszalińskiej Uniwersytet Wrocławski Wydział Nauk Geograficznych Uniwersytetu Łódzkiego
Institutul de Economie Agrara
Uniwersytet w Kragujevacu Instytut Ekonomiki Rolnictwa
Uniwersytet w Debreczynie
ERDN a polityka UE Działalność sieci naukowej ERDN w pełni wpisuje się w unijną ideę budowy tzw. Europejskiej Przestrzeni Badawczej (ERA) dla rolnictwa i rozwoju obszarów wiejskich poprzez integrację wysiłków i kompetencji różnych europejskich instytucji badawczych we wspólnej pracy nad stanem i ścieżkami transformacji obszarów wiejskich, w szczególności rolnictwa, z myślą o rozszerzeniu Unii Europejskiej i jej przyszłej polityki.
Historia Europejska Sieć Rozwoju Obszarów Wiejskich (ERDN) powstała w 2002 roku, jako kontynuacja idei sieci badawczej European Rural Development (ERD), zainicjowanej przez dr Gerharda Heiliga z Międzynarodowego Instytutu Stosowanej Analizy Systemowej (IIASA) w Laxenburgu w Austrii oraz wielu europejskich ośrodków badawczych, podczas konferencji w 2001 roku pt. Rozwój obszarów wiejskich w Europie. Problemy, szanse, potrzeby badawcze, zorganizowanej przez IIASA, Polską Akademię Nauk – Komitet Narodowy ds. Współpracy z Międzynarodowym Instytutem Stosowanej Analizy Systemowej (IIASA) i Instytut Ekonomiki Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej – Państwowy Instytut Badawczy (IERiGŻ-PIB).
Pomysł polegał na powiązaniu ośrodków badawczych krajów Europy Środkowo-Wschodniej z istniejącym już w IIASA kompleksowym projektem badawczym European Rural Development (ERD), mającym za cel rozwój ogólnoeuropejskiej sieci badawczej dotyczącej rozwoju obszarów wiejskich. W 2002 r. projekt budowy sieci przez IIASA został zawieszony z powodu problemów technicznych. Skłoniło to instytucje badawcze z Polski i innych krajów Europy Środkowo-Wschodniej, skupione wokół IERiGŻ-PIB, do kontynuowania wysiłków. W związku z tym przygotowano i przedłożono Komisji Europejskiej deklarację Expression of Interest, która zawierała prośbę o dodanie nowego działania badawczego dotyczącego rozwoju obszarów wiejskich w Europie do Priorytetu Tematycznego 1.1.6 Szóstego Programu Ramowego Badań, Rozwoju Technicznego i Prezentacji UE (2002-2006) z wykorzystaniem jego nowego instrumentu tzw. sieci doskonałości, wpisując się doskonale w jego cel, tj. wzmocnienie doskonałości naukowej i technologicznej w określonym temacie poprzez trwałą integrację zasobów badawczych uczestników.
Jednocześnie IERiGŻ-PIB wraz z sześcioma innymi polskimi instytutami badawczymi (wspieranymi przez 12 ośrodków naukowych z krajów Europy Środkowo-Wschodniej, tj. z Estonii, Łotwy, Litwy, Czech, Słowacji, Węgier i Rumunii) z sukcesem wystąpiły o wsparcie finansowe na rozwój ERDN do Ministerstwa Nauki, otrzymując wsparcie na lata 2002–2004 (przedłużone do 2005 r.) w ramach zadania badawczego: „Międzynarodowa współpraca w formie sieci naukowej pt. Rozwój obszarów wiejskich w Europie Środkowo-Wschodniej”. Sieć, dodatkowo wspierana składkami członków polskich instytucji, mogła się rozwijać, realizując założone cele i organizując swoje pierwsze międzynarodowe konferencje naukowe.
Kluczowi członkowie na początku tworzenia się Sieci ERDN w 2002 roku Międzynarodowy Instytut Stosowanej Analizy Systemów (IIASA), Laxenburg, Austria Instytut Ekonomiki Rolnictwa (AKI), Budapeszt, Węgry Federalny Instytut Ekonomiki Rolnictwa (AWI), Wiedeń, Austria Instytut Ekonomiki Rolnictwa – Akademia Rumuńska, Bukareszt, Rumunia Instytut Geografii Słowackiej Akademii Nauk, Bratysława, Słowacja Instytut Badawczy Ekonomiki Rolnictwa (VUZE), Praga, Czechy Litewski Instytut Gospodarki Rolnej (LAEI), Wilno, Litwa Łotewski Państwowy Instytut Gospodarki Rolnej, Łotwa Instytut Ekologii Krajobrazu Akademii Nauk, Czeskie Budziejowice, Czechy Instytut Geografii, Uniwersytet w Oulu, Finlandia Centrum Rozwoju Obszarów Wiejskich Uniwersytetu St. Stephan, Gödöllö, Węgry Uniwersytet w Tartu, Estonia Uniwersytet Mateja Bela, Słowacja Centrum Badań Regionalnych, Węgry Arkleton Centrum Badań Rozwoju Obszarów Wiejskich Uniwersytetu Aberdeen, Szkocja, Wielka Brytania Instytut Badań Ekonomicznych Pellervo, Helsinki, Finlandia Norweski Instytut Badań Miejskich i Regionalnych w HiOA, Oslo, Norwegia Norweski Instytut Inwentaryzacji Gruntów, Norwegia Instytut Ekonomiki Rolnictwa, Haga, Holandia IAMO, Halle, Niemcy
Do innych krajów uczestniczących w procesie tworzenia się ERDN należały: Estonia, Łotwa, Finlandia, Szwecja, Holandia, Niemcy, Dania, Grecja, Wielka Brytania, Węgry, Rosja
Pierwszym koordynatorem i sekretarzem generalnym ERDN był w latach 2002–2012 dr Zbigniew Floriańczyk, a od 2012 funkcję tę objął dr hab. Paweł Chmieliński. W 2018 roku ERDN został zarejestrowany jako Stowarzyszenie o charakterze naukowym, a jego członkowie w świetle prawa polskiego zostali członkami wspierającymi. Uzyskanie statusu prawnego pozwoliło na rozwój działalności naukowo-badawczej Sieci, ale także na reprezentowanie interesów członków oraz promocję współpracy na forum europejskim.
Działalność i projekty Obecnie ERDN jest jedną z wiodących inicjatyw badawczych w Europie Środkowo-Wschodniej, umożliwiającą transfer wiedzy między krajami UE, Europą Wschodnią i Bałkanami Zachodnimi dzięki trwałości oryginalnych pomysłów oraz zaangażowania koordynatorów i organizatorów spotkań.
Działania Sieci skupiają się wokół tworzenia silnych powiązań globalno-lokalnych w rozwoju biogospodarki w zakresie:
rozwiązywania lokalnych problemów za pomocą globalnych rozwiązań (małe gospodarstwa rolne a środowisko / zrównoważona intensyfikacja / dodawanie wartości do lokalnej produkcji); scentralizowanego vs. rozproszonego sterowania (biogospodarka może być dobrze postrzegana przez różne grupy społecznych, tj. konsumentów, ekologów, producentów, przedsiębiorców, decydentów – dobra dla strategii, upewniając się, że wizja spełnia swoją obietnicę); wizja może pomóc w standaryzacji zrównoważonego rozwoju (nowe normy, systemy certyfikacji, nowe normy, systemy certyfikacji, zasady i wspólne postrzeganie w różnych obszarach geograficznych – sieci popytu i podaży).
W ramach współpracy w ramach ERDN powstało szereg unijnych projektów badawczych:
FARO EU – realizowany w latach 2007–2009 w ramach FP6 – Policies CEEC AGRIPOLICY (Agro-economic Policy Analysis of the Accession and the Candidate States and the Countries Western Balkan) – dotyczący analizy polityki rolnej w nowych krajach członkowskich, krajach kandydujących i krajach Zachodnich Bałkanów, realizowany w latach 2005–2007. COMPETE (The central-eastern EU model for competitive and sustainable agriculture and rural development)? PERCEIVE (Perception and Evaluation of Regional and Cohesion Policies by Europeans and Identification with the Values of Europe) – w ramach programu Horyzont 2020 na lata 2016–2019, obejmujący badania dotyczące występowania oraz wyjaśnienie różnic wewnątrz- i międzyregionalnych dotyczących: doświadczeń i rezultatów wdrażania polityki spójności, świadomości obywateli i doceniania wysiłków UE w osiąganiu spójności, europejskich świadomości i identyfikacji obywateli z UE H2020 SHERPA – mający na celu zgromadzenie wiedzy, która przyczyni się do sformułowania zaleceń dla przyszłych polityk istotnych dla obszarów wiejskich UE, poprzez stworzenie płaszczyzny styku nauka-społeczeństwo-polityka. PoliRural H2020 – dotyczący badań ścieżek przyszłego rozwoju obszarów wiejskich, tak aby decydenci mogli być lepiej przygotowani do radzenia sobie z istniejącymi i pojawiającymi się wyzwaniami wiejskimi, a ludność wiejska wzmocniona, a obszary wiejskie bardziej odporne. 2017 Visegrad Fund Project: The central-eastern EU model for competitive and sustainable agriculture and rural development ERDN jest także jednym z inicjatorów oraz aktywnym członkiem BIOEAST (Central Eastern European Initiative for Knowledge-based Agriculture, Aquaculture and Forestry in Bioeconomy), która ma na celu rozwój współpracy makroregionalnej w obszarze badań i innowacji na rzecz rolnictwa i biogospodarki pomiędzy 11 państwami Europy Środkowo-Wschodniej, w tym wypracowanie strategicznej agendy badawczej w obszarze zrównoważonych systemów żywnościowych oraz prowadzenie dialogu z administracją UE w zakresie kształtowania programów pracy Horyzont Europa i innych inicjatyw istotnych dla nauki i innowacji makroregionu.
Polska sekcja ERDN