Pola Raksa, właśc. Apolonia Raksa (ur. 14 kwietnia 1941 w Lidzie) – polska aktorka filmowa, teatralna i telewizyjna.

Jedna z najpopularniejszych aktorek w historii polskiej kinematografii. W latach 60. i 70. XX wieku uchodziła za symbol seksu w polskim kinie. Najbardziej znana z roli Marusi w serialu Czterej pancerni i pies (1966–1970). Wystąpiła też w filmach: Szatan z siódmej klasy (1960), Panienka z okienka (1964), Beata (1964), Popioły (1965), Przygoda z piosenką (1968), Pogoń za Adamem (1970), Aria dla atlety (1979) i Uprowadzenie Agaty (1993). Za swój wkład w polską kulturę otrzymała Złoty Krzyż Zasługi (1974) i Odznakę „Zasłużony Działacz Kultury” (1979). W 2003 czytelnicy czasopisma „Super Express” nazwali ją najpiękniejszą ze wszystkich polskich blondynek.

Życiorys Wczesne lata Urodziła się w Lidzie, ówcześnie mieście powiatowym II Rzeczypospolitej Polskiej będącym pod okupacją ZSRR (obecnie położonym na terenie Białorusi), w rodzinie katolickiej jako córka Zofii i Edwarda Raksy. Po II wojnie światowej rodzice z niechęcią porzucili rodzinny dom, przenieśli się do nowej Polski i zamieszkali we Wrocławiu-Leśnicy. Wkrótce rodzina przeprowadziła się do Jeleniej Góry, gdzie jej matka pracowała jako krawcowa, a ojciec zajmował się czapnictwem. Apolonia Raksa wychowywała się w towarzystwie dwóch młodszych sióstr, Jolanty i Izabeli, uczęszczała do jeleniogórskiej Szkoły Podstawowej Nr 4 i I Liceum Ogólnokształcącego im. Stefana Żeromskiego. Naukę kontynuowała w I Liceum Ogólnokształcącym we Wrocławiu. Po ukończeniu liceum, rozpoczęła studia wyższe na Wydziale Filologicznym na Uniwersytecie Wrocławskim. Będąc studentką pierwszego roku dołączyła do zespołu kabaretu „Kalamburek”, w którym debiutowała w 1960 roku w sztuce „Anioł Sterany”. mały|Pola Raksa i Janusz Gajos jako Marusia i Janek w serialu „Czterej pancerni i pies“ (1969).

Kariera Na jesieni 1959 roku w barze mlecznym we Wrocławiu fotoreporter Piotr Barącz zaproponował jej udział w sesji zdjęciowej na rzecz fotoreportażuPiotr Barącz: Nasze gwiazdy, Dookoła Świata 10-01-1960, s. 10, R.S.W. „Prasa-Książka-Ruch”., który ukazał się w styczniu 1960 roku w czasopiśmie dla młodzieży „Dookoła Świata”. Uroda dziewczyny zwróciła uwagę Marii Kaniewskiej, reżyserki kompletującej obsadę do reżyserowanego przez siebie filmu Szatan z siódmej klasy (1960), który stał się filmowym debiutem Poli Raksy. Wkrótce dostała dość dużą rolę w filmie Rzeczywistość (1960). W rezultacie przerwała studia polonistyczne i rozpoczęła naukę na Wydziale Aktorskim PWSFTviT w Łodzi. Studia ukończyła w 1964 i do 1968 była aktorką Teatru Powszechnego w Łodzi (zadebiutowała 6 marca 1964).

W 1968 przeniosła się do Teatru Współczesnego w Warszawie, gdzie występowała do 1986 roku.

Do końca lat 80 XX w. pojawiała się też na scenie Teatru Telewizji, między innymi w sztuce Mgiełka. Po latach przerwy zagrała w 1993 roku w filmie Uprowadzenie Agaty, i – jak dotychczas – była to jej ostatnia rola filmowa. Z kolei jej ostatnim występem teatralnym był udział w 1997 roku w spektaklu Listy naszych czytelników Zbigniewa Herberta w reżyserii Zdzisława Wardejna wystawianym w Teatrze Dramatycznym w Warszawie. Z kina wycofała się w 1993 roku i konsekwentnie nie udziela wywiadów.

Zajmuje się różnymi formami plastyki (w tym również strojami). Jej dziełem były kostiumy w recitalu Ewy Błaszczyk w Teatrze Studio w Warszawie (1999). Od początku 1998 roku przez kilka kolejnych lat prowadziła w „Rzeczpospolitej” rubrykę o modzie.

Pola Raksa była obiektem prześladowania ze strony Służby Bezpieczeństwa PRL, która nie zezwoliła na jej dalszą karierę.Cienie Historii Polski, opis operacji "Kwiat" https://www.youtube.com/watch?v=0q5bIRtckAg

Życie prywatne W latach 1964–1970 była żoną Andrzeja Kostenki, reżysera, scenarzysty i operatora filmowego, z którym ma syna Marcina (ur. 1967).

Filmografia 25px Filmy fabularne Rok Tytuł Reżyser Rola 1960 Szatan z siódmej klasy Maria Kaniewska Wanda Gąsowska 1960 Rzeczywistość Antoni Bohdziewicz Marysia 1962 Klub kawalerów Jerzy Zarzycki Marynia 1963 Ich dzień powszedni Aleksander Ścibor-Rylski Grażyna 1963 Rozwodów nie będzie Jerzy Stefan Stawiński Krysia 1964 Rękopis znaleziony w Saragossie Wojciech Jerzy Has Inezilia 1964 Panienka z okienka Maria Kaniewska Hedwiga 1964 Beata Anna Sokołowska Beata 1965 Popioły Andrzej Wajda Helena de With 1965 Błękitny pokój Janusz Majewski Izabela 1966 Bicz Boży Maria Kaniewska Hania 1967 Zosia Władimir Bogomołow Zosia 1967 Paryż – Warszawa bez wizy Hieronim Przybył Elżbieta 1968 Przygoda z piosenką Stanisław Bareja Mariola 1970 Pogoń za Adamem Jerzy Zarzycki Kama 1973 Śnieżyca (Hószakadás) Ferenc Kósa spadochroniarka 1975 Oszlopos Simeon Károly Esztergályos sąsiadka Janosa Kissa 1978 Dux Polonorum – Niemcza 1017 Rok Janusz Chodnikiewicz Oda Miśnieńska 1979 Aria dla atlety Filip Bajon Cecylia 1980 Nic nie stoi na przeszkodzie Hubert Drapella Irena 1982 Elveszett illúziók Gyula Gazdag dziewczyna 1985 Fehér rum Károly Esztergályos dr Zsuzsanna Rév 1993 Uprowadzenie Agaty Marek Piwowski matka Agaty 25px Seriale telewizyjne 1965 Kapitan Sowa na tropie Stanisław Bareja Zuzanna Gawlik (odc.4) 1966–1970 Czterej pancerni i pies Konrad Nałęcki Marusia 1986 Tulipan Janusz Dymek dziennikarka Barbara Kubicka (odc.6)

Odznaczenia i nagrody Złoty Krzyż Zasługi (1974) Odznaka Zasłużony Działacz Kultury (1979) Srebrne Odznaczenie im. Janka Krasickiego Nagroda indywidualna II Telewizyjnego Festiwalu Teatrów Dramatycznych za rolę Julii w przedstawieniu Romeo i Julia Shakespeare’a w Teatrze Powszechnym w Łodzi podczas II Telewizyjnego Festiwalu Teatrów Dramatycznych (1965) Nagroda Srebrna Maska najpopularniejsza aktorka (1967, 1969, 1970) Nagroda Ministra Obrony Narodowej I stopnia za serial telewizyjny Czterej pancerni i pies (1967) Międzynarodowy Festiwal Filmowy w Moskwie, nagroda pisma „Sowietskij Ekran” za Zosia (1967)

Odniesienia w kulturze Za jej Poli Raksy twarz każdy by się zabić dał – tak o urodzie Poli Raksy śpiewał Grzegorz Markowski z zespołu Perfect w piosence „Autobiografia”. Autorem tekstu jest Bogdan Olewicz.

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Kategoria:Aktorki związane z Jelenią Górą Kategoria:Polskie aktorki filmowe Kategoria:Polskie aktorki telewizyjne Kategoria:Polskie aktorki teatralne Kategoria:Aktorki związane z Wrocławiem Kategoria:Odznaczeni odznaczeniem im. Janka Krasickiego Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni odznaką „Zasłużony Działacz Kultury” Kategoria:Absolwenci Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej, Telewizyjnej i Teatralnej im. Leona Schillera w Łodzi Kategoria:Ludzie związani z Jelenią Górą Kategoria:Ludzie związani z Wrocławiem Kategoria:Ludzie związani z Łodzią Kategoria:Ludzie związani z Warszawą Kategoria:Biografie kanonu polskiej Wikipedii Kategoria:Ludzie urodzeni w Lidzie Kategoria:Urodzeni w 1941 Kategoria:Absolwenci I Liceum Ogólnokształcącego we Wrocławiu