Zaroślak rdzawoczelny (Atlapetes pallidinucha) – gatunek małego ptaka z rodziny pasówek (Passerellidae). Zamieszkuje północno-zachodnią część Ameryki Południowej. Jest uznawany za gatunek najmniejszej troski.
Systematyka Gatunek po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego opisał Auguste Boissonneau, nadając mu nazwę Tanagra (Arremon) pallidinucha. Opis ukazał się w 1840 roku w czasopiśmie „Revue zoologique”. Jako miejsce typowe autor wskazał Santa Fe de Bogota, Kolumbia. Wyróżnia się dwa podgatunki: A. p. pallidinucha (Boissonneau, 1840), A. p. papallactae Hellmayr, 1913.
Etymologia Atlapetes: połączenie słowa Atlas z petēs – „lotnik”, petomai – „latać”. pallidinucha: – „blady, wybladły”.
Morfologia Nieduży ptak ze średniej wielkości krótkim, szpiczastym, grubym u nasady, czarnym dziobem. Szczęka i żuchwa są lekko zakrzywione. Tęczówki w kolorze ciemnego kasztana. Nogi szaroróżowe. Podgatunek nominatywny ma szeroki bladocynamonowy pas od nasady dzioba, poprzez górną część głowy, który przechodząc na jej tył i kark staje się biały. Czarne boki głowy wyraźnie z nim kontrastują, podobnie jak z jasnożółtym podbródkiem i gardłem. Pierś i brzuch jasnożółte, boki i kuper przechodzą od oliwkowego do szarego. Górna część ciała ciemnoszara, skrzydła i ogon czarniawe. Podgatunek A. p. papallactae ma jasnocynamonowy lub jasnożółty pas na szczycie głowy oraz mniej żółty spód ciała. Brak dymorfizmu płciowego. Długość ciała z ogonem 18 cm; masa ciała 21,4–40,2 g.
Zasięg występowania Zaroślak rdzawoczelny występuje w: A. p. pallidinucha – południowo-zachodniej Wenezueli (stan Táchira) i we wschodnich Andach w Kolumbii (departamenty od Norte de Santander na południe do Cundinamarca), A. p. papallactae – środkowych Andach kolumbijskich (na południe od departamentu Antioquia) i na wschodnich stokach Andów w Ekwadorze na południe do skrajnie północnych rejonów Peru (Cajamarca i Piura). Jest gatunkiem osiadłym. Jego zasięg występowania według szacunków organizacji BirdLife International obejmuje 334 tys. km².
Ekologia Głównym habitatem zaroślaka rdzawoczelnego są dolne partie podzwrotnikowego lasu wilgotnego, zarośla i krzewy często o wtórnym wzroście. Występuje także w lasach strefy umiarkowanej, gdzie preferuje bambusy. Występuje na wysokościach od 2800 do 3600 m n.p.m., sporadycznie niżej do 2000 m n.p.m.
Zjada głównie jagody z rodzaju Miconia i rodziny wrzosowatych. W treści żołądkowej znaleziono także nasiona oraz owady. Żeruje na ziemi lub bezpośrednio nad nią, w poszyciu leśnym i krzakach. Żeruje w parach lub w grupach rodzinnych. Spotykany jest także w stadach mieszanych.
Rozmnażanie Niewiele wiadomo o rozmnażaniu. W Kolumbii ptaki w stanie lęgowym obserwowano w okresie luty–wrzesień we wschodnich i środkowych Andach, a pisklęta w marcu i czerwcu. W Ekwadorze podloty widziano w listopadzie. Opisano także pojedyncze gniazdo znalezione w północno-wschodniej części Bogoty w Kolumbii. Miało formę masywnej miseczki o wymiarach: średnica zew. 12 cm, średnica wew. 6,5 cm, wysokość 10 cm, głębokość 6 cm. Było umieszczone w gęstych trawach 40 cm nad ziemią. Wsparte na kilku wysokich trawach i jednej łodydze bambusa. W gnieździe znaleziono pojedyncze jajo o wymiarach 25 x 16,9 mm i masie 3,45 g. Jajo miało blady zielononiebieski kolor, nakrapiane było dosyć licznymi brązowo-ochrowymi i ciemnoliliowymi plamkami o większym zagęszczeniu przy szerszym końcu.
Status zagrożenia W Czerwonej księdze gatunków zagrożonych IUCN zaroślak rdzawoczelny klasyfikowany jest jako gatunek najmniejszej troski (LC – Least Concern). Liczebność populacji nie jest określona. Ze względu na brak dowodów na spadki liczebności bądź istnienie poważnych zagrożeń dla gatunku BirdLife International ocenia trend liczebności populacji jako prawdopodobnie stabilny. Gatunek opisywany jest jako dość pospolity lub pospolity, częściej spotykany powyżej 3000 m n.p.m.
Przypisy Systematyka i nazwy polskie za:
Linki zewnętrzne
Kategoria:Ptaki Ameryki Południowej Kategoria:Pasówki Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1840 roku Kategoria:Fauna Kolumbii Kategoria:Fauna Wenezueli Kategoria:Fauna Peru Kategoria:Fauna Ekwadoru Kategoria:Taksony opisane przez Augusta Boissonneau