CFM International CFM56

thumb|240px|Douglas DC-8 z silnikami CFM56-2 thumb|240px|CFM56-3 zamontowany na samolocie Boeing 737-500 AirBaltic thumb|240px|CFM56-5 zamontowany na samolocie Airbus A320-211 Nouvelair thumb|240px|CFM56-7 zamontowany na samolocie Boeing 737-800 Qantas

CFM International CFM56 (oznaczenie militarne F108) – seria turbowentylatorowych, dwuprzepływowych silników lotniczych o dużym stosunku dwuprzepływowości. Wytwarzane są przez firmę CFM International.

Historia Pierwsze testy silnika rozpoczęły się w 1974. Mimo początkowych problemów politycznych, obecnie jest to jeden z najbardziej popularnych silników turbowentylatorowych na świecie. Najczęściej jest montowany na samolotach typu Boeing 737, a pod wojskowym oznaczeniem F108 zastąpił wysłużone silniki Pratt & Whitney JT3D w tankowcach Boeing KC-135 Stratotanker. Jest to również jedyny silnik do napędzania samolotów Airbus A340-200/-300.

Do stycznia 2010 silniki z serii CFM56 spędziły w powietrzu łącznie ponad 470 milionów godzin.

Warianty Seria CFM56-2 Seria CFM56-2 to pierwowzór całej serii. Prace nad nim rozpoczęto w 1972, do służby silniki te weszły w 1980. Najczęściej montowane są pod oznaczeniem F108 w maszynach wojskowych (KC-135 Stratotanker, E-3 Sentry, RC-135). Wentylator silnika składa się z 44 łopat, silnik wyposażony jest w trój-stopniową sprężarkę niskiego ciśnienia.

ModelCiągWspółczynnik dwuprzepływowościMasaSamolotCFM56-2A-2 (-3)110 kN5,92190 kgE-3 Sentry, E-6 MercuryCFM56-2B198 kN6,02120 kgKC-135R Stratotanker, Boeing RC-135CFM56-2C198 kN6,02110 kgDouglas DC-8-70

Seria CFM56-3 Silniki z serii CFM56-3 przeznaczone są do samolotów Boeing 737-300/-400/-500, które osiągają ciąg (zależnie od wersji) od 82,3 do 105 kN. Silnik poprzez charakterystyczne przycięcie u dołu posiada mniejszy wentylator (1,5 m), jednak nie wpływa to na parametry silnika.

Mały prześwit pod skrzydłem w samolotach Boeing 737 sprawił, że zaprojektowano silnik ze spłaszczoną gondolą u dołu, jednocześnie zmniejszając wentylator oraz umieszczając pewne elementy silnika z boku zamiast pod silnikiem.

ModelCiągWspółczynnik dwuprzepływowościMasaSamolotCFM56-3B-189 kN6,01940 kgBoeing 737-300, Boeing 737-500CFM56-3B-298 kN5,91950 kgBoeing 737-300, Boeing 737-400CFM56-3C-1100 kN6,01950 kgBoeing 737-300, Boeing 737-400, Boeing 737-500

Seria CFM56-4 Seria CFM56-4 to proponowana wersja rozwojowa CFM56-2 przeznaczona dla rodziny Airbus A320. Silnik ma osiągać ciąg 110 kN, posiadać nowy wentylator o średnicy 1,73 m oraz system FADEC. Projekt ten jednak zaniechano, kiedy International Aero Engines zaoferował silnik V2500 do samolotów A320. Wówczas rozpoczęto prace nad serią CFM56-5, aby stworzyć bardziej konkurencyjny silnik w stosunku do V2500.

Seria CFM56-5 Silnik CFM56-5 produkowany jest w trzech odmianach, A, B i C. Zaprojektowany do maszyn Airbus, o sile ciągu od 96 kN do 151 kN.

CFM56-5A przeznaczony jest dla samolotów krótkiego i średniego zasięgu Airbus A320 o sile ciągu od 98 kN do 118 kN. Był to pierwszy z silnik rodziny CFM56-5. Wszedł do służby w 1988. Zastępuje wcześniejsze wersje CFM56-2 i CFM56-3. Udoskonalenie aerodynamiki, wprowadzenie systemu FADEC, nowy wentylator oraz nowe sprężarki niskiego i wysokiego ciśnienia zmniejszyły spalanie o około 10% w stosunku do poprzedników.

ModelCiągWspółczynnik dwuprzepływowościMasaSamolotCFM56-5A1111 kN6,02270 kgAirbus A320CFM56-5A3118 kN6,02270 kgAirbus A320CFM56-5A497,9 kN6,22270 kgAirbus A319CFM56-5A5105 kN6,22270 kgAirbus A319

CFM56-5B pierwotnie został zaprojektowany do napędzania samolotów Airbus A321. Uzyskuje ciąg od 96 kN do 147 kN. Obecnie silnik ten zastąpił model CFM56-5A i może zasilać każdą wersję z rodziny A320 (A318/A319/A320/A321). Poprzez zastosowanie nowych rozwiązań konstrukcyjnych, zredukowano emisję tlenków azotu o 45%.

ModelCiągWspółczynnik dwuprzepływowościMasaSamolotCFM56-5B1130 kN5,52380 kgAirbus A321CFM56-5B2140 kN5,52380 kgAirbus A321CFM56-5B3150 kN5,42380 kgAirbus A321CFM56-5B4120 kN5,72380 kgAirbus A320CFM56-5B598 kN6,02380 kgAirbus A319CFM56-5B6100 kN5,92380 kgAirbus A319CFM56-5B7120 kN5,72380 kgAirbus A319, A319CJCFM56-5B896 kN6,02380 kgAirbus A318CFM56-5B9100 kN5,92380 kgAirbus A318

CFM56-5C przeznaczony jest do zasilania samolotów dalekiego zasięgu Airbus A340-200/-300. Jest to najpotężniejszy model z całej rodziny CFM56, charakteryzuje go ciąg od 139 kN do 151 kN. Pierwsze testy rozpoczęły się w grudniu 1989. Wszedł do służby w 1993. Model ten uzyskał m.in. nowy, większy wentylator.

ModelCiągWspółczynnik dwuprzepływowościMasaSamolotCFM56-5C2139 kN6,63990 kgAirbus A340-200/-300CFM56-5C3145 kN6,53990 kgAirbus A340-200/-300CFM56-5C4151 kN6,43990 kgAirbus A340-200/-300

Seria CFM56-7 Silniki z serii CFM56-7 przeznaczone są do napędzania samolotów Boeing 737 Next Generation. Są to modele 737-600/-700/-800/-900. Projektowanie rozpoczęto w styczniu 1994, zaś pierwsze testy w maju 1995. Silnik uzyskuje ciąg od 86,7 do 121 kN. W porównaniu do poprzednika, CFM56-3 nowa wersja oferuje większy ciąg oraz mniejsze koszty eksploatacyjne. Zawiera też kilka nowych elementów z serii CFM56-5, m.in. system FADEC czy ulepszenie konstrukcji wewnętrznej. Zwiększona została również aerodynamika oraz zredukowano liczbę łopatek wentylatora z 38 do 24.

Silnik CFM56-7 może uzyskać certyfikat ETOPS 180. Silnik ten zasila także militarne wersje Boeingów 737 Next Generation.

ModelCiągWspółczynnik dwuprzepływowościMasaSamolotCFM56-7B1886,7 kN5,52370 kgBoeing 737-600CFM56-7B2091,6 kN5,52370 kgBoeing 737-600, Boeing 737-700CFM56-7B22101 kN5,32370 kgBoeing 737-600, Boeing 737-700CFM56-7B24108 kN5,32370 kgBoeing 737-700, Boeing 737-800, Boeing 737-900CFM56-7B26117 kN5,12370 kgBoeing 737-700, Boeing 737-800, Boeing 737-900CFM56-7B27121 kN5,12370 kgBoeing 737-800, Boeing 737-900, Boeing 737BBJ

Przypisy

Kategoria:Silniki turbowentylatorowe CFM56