Indian Head EaglePaństwoEmitentDepartament Skarbu Stanów ZjednoczonychMennicaU.S. MintNominał10 dolarów amerykańskichLata bicia1907–1933AwersbezramkiProjekt:Miss Liberty z pióropuszemProjektant:Augustus Saint-GaudensRewers (1907–1908)bezramkiProjekt:Orzeł bez dewizyProjektant:Augustus Saint-GaudensRewers (1908–1933)bezramkiProjekt:Orzeł z dewiząProjektant:Augustus Saint-GaudensOpis fizycznyMasa16,71 gŚrednica27 mmKrawędźz 46 gwiazdami (1907–1911) z 48 gwiazdami (1912–1933)MateriałAu 900 (złoto 90%, miedź 10%)Stempelzwykły i lustrzany Indian Head Eagle – amerykańska złota moneta obiegowa o nominale dziesięciu dolarów amerykańskich projektu rzeźbiarza Augustusa Saint-Gaudensa, wybijana przez U.S. Mint w latach 1907–1933. W latach 1907–1908 moneta wybijana była bez dewizy „In God We Trust” na prośbę prezydenta Theodore’a Roosevelta. Po naciskach Kongresu, od 1908 roku, moneta emitowana była już z dewizą umieszczoną na rewersie. Projekt monety wywołał początkowo kontrowersje ze względu na plotki dotyczące domniemanych modelek artysty oraz ze względu na to, że na głowie Miss Liberty, po namowach Roosevelta, Saint-Gaudens umieścił indiański pióropusz.
Monety o nominale 10 dolarów (Eagle) zostały ustanowione na mocy uchwalonej 2 kwietnia 1792 roku przez Kongres ustawy Coinage Act of 1792. Moneta Indian Head zastąpiła w 1907 roku w obiegu monetę Liberty Head Eagle (1838–1907).
Złote mennictwo w Stanach Zjednoczonych zostało wstrzymane przez prezydenta Franklina D. Roosevelta 5 kwietnia 1933 roku, kiedy nakazał zwrot złotych monet do Rezerwy Federalnej. Wyjątkiem było posiadanie walorów o wartości kolekcjonerskiej. 30 stycznia 1934 roku wszedł w życie Gold Reserve Act, który ostatecznie wycofał złoto z obiegu, wstrzymał pokrycie dla pieniądza papierowego w tym kruszcu i nakazał przetopienie go w sztaby.
Tło historyczne 2 kwietnia 1792 roku Kongres uchwalił Coinage Act of 1792, który zezwolił na bicie monet kilku nominałów, w tym monet złotych o nominale 10 dolarów amerykańskich zwanych Eagle. Była to wówczas moneta o największym nominale w Stanach Zjednoczonych. W tym czasie złoto było istotnym kruszcem w amerykańskim handlu. W obiegu znajdowały się wówczas złote monety z Hiszpanii, Meksyku, Holandii czy Wielkiej Brytanii i pozostawały legalnym środkiem płatniczym w Stanach Zjednoczonych do 1857 roku. Pierwszymi złotymi monetami wybitymi w mennicy w Filadelfii były monety o nominale 5 oraz 10 dolarów zwane Capped Bust Eagle. Wybito je w 1795 roku. Od początku emisji pojawił się problem ze złotymi monetami. W 1792 roku ustalono stosunek srebra do złota na 15 do 1. Okazało się, że na rynku stosunek ten wynosił 16 do 1. Doprowadziło to do przetopu złotych monet, a następnie sprzedaży za wartość wyższą niż zadeklarowana. W 1803 roku Francja przyjęła stosunek srebra do złota na poziomie 15,5 do 1. Przyczyniło się to do jeszcze większego odpływu złotych monet za granicę. W związku z zaistniałymi problemami w 1804 roku dyrektor mennicy Elias Boudinot wstrzymał bicie monet Eagle.
W celu zaradzenia problemowi związanemu z przetopem lub wywozem złotych monet z państwa, w 1834 roku uchwalono Coinage Act of 1834. Na mocy tej ustawy zredukowano wagę złotych monet. Zabieg ten zachował wartość monet, ale jednocześnie przyczynił się do pozostawienia ich w obiegu na rynku krajowym. Na mocy tego prawa moneta o nominale 10 dolarów powinna mieć 232 grany (15,033 g) czystego złota próby 900, a nie jak według standardu ustalonego w Coinage Act of 1792 – 247,5 grana (16,037 g). Jednak przełom lat 30. i 40. XIX wieku był okresem depresji gospodarczej. Zapotrzebowanie na monety Eagle było niskie, ponieważ reprezentowała ona dużą wartość, ale koszty jej nabycia były równie wysokie i niewiele osób było na nie stać. W 1837 roku weszła w życie ustawa Coinage Act of 1837, która zwiększyła wagę monet dziesięciodolarowych wykonanych ze złota próby 900 do 258 granów (16,718 g). Wraz ze zmianą wagi i średnicy złotych monet przystąpił do zmiany ich wizerunku. Stworzył motyw nazwany Coronet Head lub Liberty Head. Pojawił się on na monecie dziesięciodolarowej w 1838 roku. Na początku emisji Liberty Head Eagle, w latach 30. i 40. XX wieku, w Stanach Zjednoczonych gospodarka znajdowała się w depresji. W związku z tym, na nabycie tej monety, mogło sobie pozwolić niewiele osób. Od lat 50. XIX wieku sytuacja gospodarcza zaczęła się stabilizować, jednak popyt na monety dziesięciodolarowe pozostawał niski, nawet wśród kolekcjonerów.W związku z kalifornijską gorączką złota zapoczątkowaną 1848 roku ilość złota napływająca na rynek krajowy zaczęła rosnąć, a jego wartość zaczęła maleć. W 1849 roku Izba Reprezentantów i Senat przyjęły ustawę, której pomysłodawcami byli i . Reformowała ona złote mennictwo w Stanach Zjednoczonych i wprowadzała do obiegu złotą monetę o nominale 20 dolarów (Double Eagle). Głównym zamysłem, który stanowił podwaliny pod wprowadzenie monety Double Eagle była chęć przekształcenia dużych ilości złota na rynku w monety przy jak najmniejszym wysiłku mennic. Była to także realizacja próśb bankierów i przemysłowców, którzy woleli prowadzić rozliczenia przy pomocy monet o dużych nominałach. W 1853 roku Kongres uchwalił Coinage Act of 1853. Zawarto w nim mechanizm regulujący liczbę drobnych srebrnych monet na rynku. Od tej pory miały być one wybijane na konto rządowe za opłatą w złocie. Zasada ta doprowadziła de facto do nieformalnego wprowadzenia w Stanach Zjednoczonych standardu złota. W latach 50. XIX wieku popyt na monety dziesięciodolarowe pozostawał niski. W codziennym handlu preferowano drobniejszą złotą monetę Half Eagle (5 dolarów). Z kolei w operacjach bankowych i transakcjach międzynarodowych używano monet dwudziestodolarowych.
W latach 80. XIX wieku złote monety zaczęły znikać z obiegu. Część z nich pozostawała w państwowych rezerwach, inne natomiast były przechowywane przez banki lub przeznaczane do rozliczeń w handlu zagranicznym. Ilość złota na rynku kurczyła się także przez podpisanie przez prezydenta Benjamina Harrisona w 1890 roku ustawy Sherman Silver Purchase Act. Ustawa ta Zobowiązywała państwo do comiesięcznego skupu srebra w ilości co najmniej 4,5 miliona uncji. W celu uregulowania formalności za skup srebra od obywateli rząd musiał zlecić dodruk pieniądza papierowego. Obywatele z kolei używali banknotów do kupowania złota, za które nabywali srebro, które to z kolei odsprzedawali państwu.
Projekt i emisja
Prace nad projektem W 1904 roku prezydent Theodore Roosevelt napisał do sekretarza skarbu z pytaniem, czy można było wpłynąć na wygląd amerykańskich monet bez uzyskiwania na to zgody Kongresu. W styczniu 1905 roku prezydent poprosił Shawa o skontaktowanie się z dyrektorem U.S. Mint oraz zaproponował Augustusa Saint-Gaudensa jako osobę, która mogłaby wykonać projekty monet. Jeszcze w tym samym roku Roosevelt nawiązał korespondencję z Saint-Gaudensem na temat ewentualnych projektów. O wyborze tego artysty zadecydowały dwie kwestie. Pierwsza była taka, iż Saint-Gaudens zaprojektował medal na inaugurację zaprzysiężenie Roosevelta na prezydenta Stanów Zjednoczonych w 1904 roku. Wizerunek medalu zyskał aprobatę prezydenta. Drugą kwestią był podziw obu dla sztuki starożytnej Grecji. Rzeźbiarz zgodził się wykonać projekty wizerunków nowych monet dla U.S. Mint za sumę 5000 dolarów amerykańskich.
W listopadzie 1905 roku obaj prowadzili dyskusję nad wyglądem postaci Miss Liberty. Saint-Gaudens zaproponował „dynamicznie kroczącą przed siebie, jakby była na szczycie góry”, aby uczynić z niej „żywą istotę”, co byłoby świadectwem postępu i przeciwieństwem dotychczasowej formy przedstawiania Miss Liberty. Dodatkowo do stworzenia projektów nowych monet chciał użyć wizerunku orła z medalu prezydenckiego zaprojektowanego dla Roosevelta. 14 listopada Roosevelt zaakceptował pomysł z orłem oraz nowym przedstawieniem personifikacji wolności. Zaproponował dodatkowo, aby indiański pióropusz zastąpił używaną dotychczas w wizerunku Miss Liberty czapkę frygijską, której, jak twierdził prezydent, „nie noszą i nigdy nie nosili żadni wolni ludzie na świecie”. Według prezydenta nie było przeszkód, aby na głowie „konwencjonalnej” Miss Liberty nie umieścić „czysto amerykańskiego” nakrycia głowy. Ponadto, w marcu 1907 roku Roosevelt napisał, że Miss Liberty z pióropuszem jest „to nasza Wolność, a nie to, co starożytni Grecy i Rzymianie błędnie nazywali tym mianem – mamy pełne prawo do tego typowo amerykańskiego nakrycia głowy dla kobiety”. Od 1906 roku ze względu na pogarszający się stan zdrowia rzeźbiarza, korespondencję z prezydentem prowadził Homer Saint-Gaudens, syn Augustusa. Stan zdrowia Augustusa nie pozwolił mu na prowadzenie szeroko zakrojonych prac nad wizerunkami i artysta skupił się tylko na złotych monetach o dużych nominałach.
W ramach swojej korespondencji Augustus Sain-Gaudens i Roosevelt uzgodnili kwestie napisów, jakie miały się pojawić na monetach. Dyskutowany na początku wyraz „Justice” nigdy się nie pojawił na monetach Eagle i Double Eagle. W przeciwieństwie do monety dwudziestodolarowej, na monecie dziesięciodolarowej motto „E Pluribus Unum” pojawiło się na rewersie. W wypadku obu monet pominięto używaną od 1866 roku dewizę „In God We Trust”, ponieważ prezydent nie chciał, aby odwołanie do Boga znajdowało się na środkach płatniczych.
Kontrowersje wokół profilu Miss Liberty Projekt monety wywołał kontrowersje wśród opinii publicznej. Po pierwsze ze względu na pióropusz, który wśród Indian stanowił męskie nakrycie głowy, w szczególności wojowników, a nie kobiece. Drugą przyczyną były plotki dotyczące modelek rzeźbiarza. Według jednej z wersji, Saint-Gaudensowi pozowała Mary Cunningham, kelnerka i pokojówka z zajazdu Cornish (New Hampshire), która pochodziła z Irlandii. Jej rysy twarzy miały odpowiadać klasycznej koncepcji monety stworzonej przez rzeźbiarza. Emisja monety przypadła na czas, kiedy w Stanach Zjednoczonych negatywnie odnoszono się do imigrantów z Irlandii. Nie zwrócono jednak wówczas uwagi na to, że sam projektant monety miał również irlandzkie pochodzenie.
Homer Saint-Gaudens tak pisał później o projekcie monety i kontrowersjach z nim związanych:
Istnieją także teorie, według których modelką Saint-Gaudensa miała być jego kochanka, z pochodzenia Szwedka, Davida Clark lub Harriet Eugenia Anderson.
Początek emisji monety 7 sierpnia 1907 roku prezydent Roosevelt wystosował list do sekretarza skarbu George’a B. Cortelyou z prośbą, aby mennica nie zwlekała dłużej z rozpoczęciem bicia monet. Monety o nominale 10 i 20 dolarów miały wejść do obiegu z rozpoczęciem września. Tydzień później Charles E. Barber napisał do nadzorcy mennicy w Filadelfii, aby przyspieszyć prace nad monetami, tym bardziej, że gipsowe odlewy monety dziesięciodolarowej dotarły do mennicy 22 lipca i od tej daty nie było żadnych informacji na ich temat. 25 września John H. Landis, nadzorca oddziału filadelfijskiego mennicy, przesłał do dyrektora U.S. Mint próbne monety Eagle. 500 sztuk zostało wybitych na prasie medalierskiej. Ich cechą charakterystyczną są kropki rozdzielające wyrazy w legendzie oraz ledwo zauważalne obrzeże (tzw. wire edge), które było nietypowe dla amerykańskiego mennictwa. Monety te są czasem uważane ze emisję kolekcjonerską lub emisję przeznaczoną do obiegu. Druga część monet próbnych była wybita stemplem poprawionym przez Charlesa E. Barbera z widocznym obrzeżem (tzw. rolled edge). Tych monet wybito ponad 30 000 sztuk i prawdopodobnie miały zostać przeznaczone do obiegu. Jednak pracownicy mennicy w obawie przed krytyką postanowili przetopić tę serię przed wypuszczeniem jej do obiegu. Operację tę miało przetrwać od 40 do 50 monet. Bowers przytacza źródła, które mają potwierdzać, że mennica sprzedawała później monety wire edge oraz rolled edge kolekcjonerom.