Irina Aleksiejewna Iłowajska-Alberti (ros. Ири́на Алексе́евна Илова́йская-Альбе́рти), (ur. 5 grudnia 1924 w Belgradzie, w Królestwie Serbów, Chorwatów i Słoweńców, zm. 4 kwietnia 2000 w Königstein im Taunus, w Niemczech) – dziennikarka, tłumaczka, działaczka antykomunistyczna, w latach 1980–2000 redaktorka naczelna ukazującego się w Paryżu rosyjskiego tygodnika „Russkaja Mysl”.
Życiorys Jej przyszli rodzice pochodzili z Rosji, z której wyemigrowali – osobno, jeszcze się nie znając, podczas rewolucji październikowej. Oboje – ojciec z Moskwy, a matka z Kijowa – trafili do tureckiego Konstantynopola. Tam się poznali i pobrali ok. 1921 r., a zaraz potem przeprowadzili do Belgradu, stolicy ówczesnego Królestwa Serbów, Chorwatów Słoweńców. W Belgradzie w grudniu 1924 r. urodziła się Irina Iłowajska. Lata 1930–1936 spędziła z dziadkami ze strony matki w Dubrowniku, gdzie rodzina wybudowała dom za środki ze sprzedaży posiadłości rodzinnych na Litwie. Od 1936 uczyła się w I Rosyjsko-Serbskim Gimnazjum w Belgradzie, gdzie po kilku latach nauki uzyskała świadectwo dojrzałości. W okresie nauki poznała m.in. przyszłego wybitnego teologa rosyjskiego Gieorgija Fłorowskiego. W Belgradzie pobierała też nauki języka włoskiego w tamtejszym Instytucie Kultury Włoskiej, gdzie poznała przyszłego męża, dyplomatę Edgardo Giorgi-Alberti (1903–1975). Po zakończeniu II wojny światowej oraz w obliczu przejęcia władzy w Jugosławii przez komunistów wyemigrowała, przez Austrię, do Rzymu, gdzie w 1946 roku zawarła związek małżeński z Edgardo Giorgi-Alberti. W kolejnych latach małżonkowie, ze względu na służbę dyplomatyczną męża, mieszkali w Pradze (1947– 1952), następnie – w Wiedniu, Atenach, Caracas, w Paryżu.
W 1967 r. Iłowajska rozpoczęła pracę w rozgłośni Radia Wolna Europa. Już po śmierci męża stała się najbliższą współpracowniczką Aleksandra Sołżenicyna, w okresie kiedy ten mieszkał w Vermont (USA). W 1979 powróciła do Europy i została redaktorką naczelną, wydawanego w Paryżu, dziennika rosyjskojęzycznego „Russkaja Mysl’”, który pod jej kierownictwem zyskiwał sobie coraz większą popularność w całej Europie, a także w samej Rosji. W okresie działalności Iłowajskiej-Alberti został przekształcony w tygodnik poruszający zagadnienia z zakresu życia politycznego, społecznego oraz religijnego. W kolejnej dekadzie Iłowajska-Alberti założyła ogólnochrześcijańską rozgłośnię (działającą do dziś) „Błagowiest” (Dobra Nowina), której programy dotyczące zarówno kręgu Kościoła prawosławnego, jak i katolickiego nadawane były z Francji i Belgii a docierały na całe terytorium ZSRR. Przyjaźniła się także z wieloma myślicielami religijnymi i intelektualistami tamtego okresu, nie tylko pochodzącymi z emigracji rosyjskiej, m.in. z Andriejem Sacharowem i Janem Pawłem II. W latach 80. wspierała Polaków na emigracji w Paryżu, obecna była także na łamach polskich pism podziemnych, m.in. w krakowskim kwartalniku Arka w rozmowie z Henrykiem Cywińskim (pseudonim Grzegorza Przebindy), gdzie mówiła: „Chcę teraz powiedzieć parę szczególnych słów o papieżu Janie Pawle II. Jak wiemy, rok 1988 był rokiem jubileuszowym dla chrześcijaństwa w Rosji. Jako Rosjanka z pochodzenia, jako człowiek kultury rosyjskiej, pragnę teraz wyrazić głęboką wdzięczność Janowi Pawłowi II za wszystko to, co uczynił, by zwrócić uwagę chrześcijan Zachodu na losy braci w Związku Sowieckim, aby uczynić z tego jubileuszu wydarzenie na miarę światową, aby ta rocznica dała początek nowej, drugiej ewangelizacji Rosji. I za jego papieską rękę, wyciągniętą do pojednania, przebaczenia, w imię jedności – niechby nawet w czasie przyszłym, ale również dzisiaj – w sercach wielu”Rozmowa z Iriną Iłowajską-Alberti, redaktorem naczelnym tygodnika „Russkaja Mysl”, „Arka”, 1989, nr 25, s. 71..
W 1992 roku konsekwentnie uhonorowana nagrodą legalnej już Arki – „za pracę na rzecz rosyjsko-polskiej zgody i wzajemnego poznania obu narodów”Rosję uratują młodzi Rosjanie. Z Iriną Iłowajską-Alberti rozmawia Grzegorz Przebinda, „Arka”, 1992, nr 39–40, s. 122.. Po upadku komunizmu, w 1991 roku, rozpoczęła z emigracji także pracę w nowej Rosji. Kilka lat później otwarła w Moskwie kolejną rozgłośnię radiową, zajmującą się tematyką religijną, „Sofija”. Rok przed śmiercią wybrana na wiceprezydenta Międzynarodowego Stowarzyszenia Prasy Rosyjskiej, a „Russkaja Mysl’” została, przez ówczesnego prezydenta Federacji Rosyjskiej, Borysa Jelcyna, nagrodzona za długoletnią działalność i cenny wkład w rozwój prasy rosyjskojęzycznej za granicą.
Wraz z upływem lat Iłowajska-Alberti coraz bardziej zbliżała się do Kościoła katolickiego, nie dokonując jednak oficjalnej konwersji i uznając się za członkinię uniwersalnego kościoła chrześcijańskiego. Została pochowana na cmentarzu w miejscowości Bevagna we Włoszech, obok swojego męża i syna. W rok po jej śmierci powstała w Rzymie Międzynarodowa Fundacja imienia Iriny Alberti, mająca na celu kontynuację jej dzieła.
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Absolwenci Wydziału Filologicznego Uniwersytetu Belgradzkiego Kategoria:Emigranci Kategoria:Ludzie urodzeni w Belgradzie Kategoria:Pracownicy Radia Wolna Europa Kategoria:Rosyjscy dziennikarze Kategoria:Urodzeni w 1924 Kategoria:Zmarli w 2000