thumb|skala=0.7|Plan przyziemia i fasada kościoła św. Katarzyny, którego ruiny znajdują się na wyspie (ilustracja z książki Johna Masona Neale’a Notes, ecclesiological and picturesque on Dalmatia, Croatia, Istria, Styria with a visit to Montenegro, London 1861)John Mason Neale, Notes, ecclesiological and picturesque on Dalmatia, Croatia, Istria, Styria with a visit to Montenegro, London 1861, s. 84. [dostęp 2022-10-16]. . Sveta Katarina – jedna z wysp Chorwacji na Morzu Adriatyckim położona przy zachodnim wybrzeżu półwyspu Istria, naprzeciwko Rovinja. Zajmuje powierzchnię 0,16 km², stanowi ośrodek turystyczny i siedzibę kompleksu hotelowego. Znajdują się na niej ruiny kościoła św. Katarzyny z XV wieku i pozostałości prehistorycznej osady.
Historia W 1886 roku na wyspie odkryto ślady osady z epoki brązu, najstarszego osiedla w rejonie Rovinja. W VIII wieku n.e. na wyspie powstał kościół św. Katarzyny. Do 1473 roku znajdowała się na niej pustelnia, a później wyspę zamieszkiwali zakonnicy ze zgromadzenia maryjnego serwitów, którzy rozbudowali kościół, wznieśli klasztor i dzwonnicę. W 1779 roku stała się własnością rodu Paulinich.
W latach 1899–1926 właścicielem wyspy był polski kolekcjoner malarstwa hrabia Ignacy Korwin-Milewski, który zakupił ją od poprzedniego właściciela, arcyksięcia Karola Stefana Habsburga za kwotę 96 112 koron austro-węgierskich. Miała wówczas status eksterytorialny. W latach 1901–1910 została na polecenie Milewskiego wtórnie zalesiona (las sosnowy, oleandry, rododendrony), zbudowano przystanie i plaże, przywieziono barkami ogromne ilości dobrej ziemi, stworzono park z różnymi gatunkami egzotycznych roślin z całego świata, doprowadzono wodę pitną.
W 1905 roku Milewski zamieszkał na wyspie w zbudowanym przez siebie pałacu zaprojektowanym przez Teodora Talowskiego; rezydencję wzniesiono z wykorzystaniem istniejącego obiektu, tzw. pałacu rodziny Califfi. Przechowywał w nim swój ogromny zbiór obrazów malarzy polskich, liczący ponad 200 płócien. Przyjmował wielu arystokratów oraz członków ówczesnej elity towarzyskiej i przerobił niewielką pustelnię w pobliżu kościoła św. Katarzyny na budynek dla gości. Planował otworzyć na wyspie luksusowe sanatorium klimatyczne i kasyno gry, lecz plany te pokrzyżował wybuch I wojny światowej. Spędził na wyspie ostatnie lata życia.
22 czerwca 1927 roku, po śmierci kolekcjonera i uprawomocnieniu się testamentu, właścicielem wyspy został spadkobierca Ignacego Korwin-Milewskiego, Stanisław Feliks Lipkowski Korwin-Milewski (1901–1986), który 5 stycznia 1935 roku sprzedał ją Comitato Centrale dell’Associazione Nationale Mutilati e Invalidi di Guerra w Rzymie. Później kilkakrotnie zmieniała właścicieli, w czasie II wojny światowej stanowiła przez pewien czas siedzibę dowództwa wojsk niemieckich, a po zakończeniu wojny stała się ośrodkiem turystycznym.
W dawnym pałacu Ignacego Korwin-Milewskiego mieści się obecnie hotel Katarina. W 2016 roku, w trakcie uroczystości z okazji 170. rocznicy urodzin i 90. rocznicy śmierci hrabiego, odsłonięto na nim poświęconą mu kamienną tablicę pamiątkową zaprojektowaną przez polskiego rzeźbiarza Marka Moderaua. Opublikowano również dwujęzyczną książkę poświęconą życiu i pobytowi Ignacego Korwin-Milewskiego na Wyspie Świętej Katarzyny pt. Ignacy Karol Hrabia Korwin-Milewski – postać niezwykła.
Przypisy
Linki zewnętrzne Fotografia tablicy pamiątkowej Ignacego Korwin-Milewskiego na wyspie (według artykułu Polska wyspa na Adriatyku Krystyny Adamskiej, „Kurier Galicyjski”, nr 1 (437), 19–29 stycznia 2024) Wyspa Świętej Katarzyny, pocztówka z ok. 1925 roku z widocznym pałacem Ignacego Korwin-Milewskiego (według strony Grof Milewski s otoka sv. Katarine pokrenuo turizam u Rovinju: doveo je pitku vodu, izgradio četiri mola i podigao i elegantnu palaču. Istra24.hr, 10 stycznia 2026 ) Widok kompleksu hotelowego na Wyspie Świętej Katarzyny na początku XXI wieku (na podstawie tej samej strony)
Kategoria:Istria Kategoria:Wyspy Morza Adriatyckiego Kategoria:Wyspy Chorwacji