thumb|Budynek łazienek Teodozji Majewskiej przy ul. Bednarskiej 2/4, siedziba szkoły w latach 1989–2012. Do nazwy ulicy nawiązuje nazwa „Bednarska” mały|Kompleks domów studenckich SGGW przy ul. Nowoursynowskiej w Warszawie. Widoczne domy (od prawej) Dendryt, Cezar, Adara i Feniks, w których mieściła się „Bednarska” w początkowych miesiącach istnienia (1989–1990) mały|Wejście do szkoły od strony ul. Zawiszy I Społeczne Liceum Ogólnokształcące im. Maharadży Jam Saheba Digvijay Sinhji w Warszawie, zwyczajowo nazywane „Bednarską” (od ulicy Bednarskiej, przy której do 2012 mieściła się siedziba szkoły) – liceum ogólnokształcące w Warszawie.
Historia W 1987 (według Łukasza Ługowskiego wcześniej) w Zespole Oświaty Niezależnej dyskutowano na temat kształtu demokratycznej niezależnej szkoły. Zespół negocjacyjny ds. edukacji działający z ramienia „Solidarności” uzyskał od władz obietnicę możliwości tworzenia autorskich klas.
Szkoła powstała z inicjatywy Krystyny Starczewskiej. „Bednarska” była pierwszą szkołą społeczną, która powstała w Polsce po II wojnie światowej jako zdobycz ustaleń stolika oświatowego Okrągłego Stołu. Utworzono ją w kilka miesięcy po zamknięciu obrad, w 1989. W 1988 Maria Krzysztof Byrski, dziekan Instytutu Orientalistyki Uniwersytetu Warszawskiego, wsparł grupę chcącą stworzyć niezależną szkołę i udostępnił salę na miejsce spotkań dla rodziców, uczniów i uczennic oraz kadry nauczycielskiej. Planowano program dydaktyczny i wychowawczy nowej demokratycznej szkoły. Szkołę współzałożyli: Irena Dzierzgowska, Antoni Hoffman, Nina Hoffman, Marzena Okońska i Włodzimierz Paszyński oraz Jan Wróbel.
Szkołę we wrześniu 1989 otwierał m.in. prof. Bronisław Geremek. Naukę rozpoczęły 4 klasy. Zajęcia odbywały się w świetlicach domów akademickich Szkoły Głównej Gospodarstwa Wiejskiego na Ursynowie (akademiki o nazwach Adara, Cezar, Dendryt, Feniks – w nim uczyła się klasa Hilton). Kiedy rozwiązano PZPR, siedzibą szkoły stał się budynek łazienek Teodozji Majewskiej przy ul. Bednarskiej 2/4 przejęty przez Uniwersytet Warszawski po szkole partyjnej. Przeprowadzkę zrealizowano w lutym 1990. Do 2013 szkoła wynajmowała sale gimnastyczne i baseny w Warszawie, by prowadzić zajęcia wychowania fizycznego.
Od 2012 szkoła mieści się przy ul. Zawiszy 13 na warszawskiej Woli.
Organem prowadzącym szkołę jest Towarzystwo Przyjaciół I Społecznego Liceum Ogólnokształcącego. Zostało zarejestrowane 6 kwietnia 1989. Szkoła ma uprawnienia szkoły publicznej.
Pierwszą dyrektorką szkoły (do roku szkolnego 2002/2003) była Krystyna Starczewska. Od 2004 funkcję przejął Jan Wróbel, następnie Wanda Łuczak.
W logo szkoły umieszczono pierwsze litery nazw akademików, w których rozpoczynała działanie. W placówce funkcjonowały bednary, wewnętrzna waluta, w której wypłacano wynagrodzenie za prace na rzecz szkoły.
Część grona pedagogicznego to absolwenci i absolwentki szkoły. Społeczność absolwencka włącza się w działanie szkoły m.in. przez udział w demokracji szkolnej, wyjazdy pozaszkolne i działania społeczne.
Patron Od 2000 patronem szkoły, a jednocześnie zespołu szkół, jest Jam Saheb Digvijay Sinhji. Temat pojawił się w szkole w roku szkolnym 1998/1999 dzięki orientaliście Marii Krzysztofowi Byrskiemu, który na spotkaniu z młodzieżą opowiedział o Dobrym Maharadży. W czerwcu 1999 zorganizowano referendum ws. nadania szkole imienia Dobrego Maharadży. Uroczystość nadania szkole imienia zorganizowano 20 czerwca 2000.
Postawa patrona wpłynęła na przyjmowanie do szkoły szkół dzieci uchodźcze potrzebujące wsparcia w czasie edukacji w Polsce.
Charakterystyka szkoły Demokracja „Bednarska” jest szkołą, w której wprowadzono system demokratyczny z klasycznym trójpodziałem władzy: funkcję ustawodawczą pełni Sejm, sądowniczą Sąd Szkolny, wykonawczą zaś Rada Szkoły. W każdej z tych instytucji, obieranej co roku w wyborach powszechnych, zasiadali uczniowie i uczennice, nauczyciele i nauczycielki, rodzice oraz absolwentki i absolwenci, będący obywatelami i obywatelkami Rzeczypospolitej Szkolnej. W 1990 w szkole zorganizowano pierwsze demokratyczne wybory, a sejm uchwalił Konstytucję Rzeczypospolitej Szkolnej. Szkoła jest drugą w Europie, która przyjęła własną konstytucję.
W 2018 zmieniono ustrój szkoły na demokrację bezpośrednią, której organem jest Wiec Szkolny. Może wprowadzić decyzje nawet wbrew woli dyrekcji, dopóki respektują one konstytucję zespołu szkół. Nadal funkcjonuje Sąd Szkolny.mały|Budynek szkolny od strony ul. Zawiszy
Wartości i ich realizacja Za sprawą twórczyni szkoły, Krystyny Starczewskiej, w nawiązaniu do ideałów bliskich Januszowi Korczakowi, w szkole kładzie się duży nacisk na indywidualne podejście do ucznia i uczennicy oraz tolerancję, a także rozwój zainteresowań, nie osiąganie najwyższych wyników.
W prawie każdej klasie uczą się uczennice i uczniowie z zagranicy, najczęściej dzieci uchodźców i młodzież z doświadczeniem migracji. Od 2010 jest prowadzony Program Sprężyna wspierający je w procesie edukacji. Choć w szkole obowiązuje czesne, takim osobom zapewnia się bezpłatne miejsca. Przyjmowane są osoby z niepełnosprawnościami. mały|Wystawa prac plastycznych inspirowanych ukraińskimi malarkami lub prace odtwarzające ich dzieła (powyżej napis z nazwą jednej z klas) mały|Stanowisko do rozgrywek szachowych mały|Adam Burakowski w rozmowie z Janem Wróblem na spotkaniu w I SLO „Bednarska” w Warszawie, 2022 W 2022 po ataku Rosji na Ukrainę szkoła wraz z placówkami zespołu zorganizowała pomoc dla obywateli i obywatelek Ukrainy. W semestrze letnim roku szkolnego 2021/2022 w budynku szkoły popołudniami funkcjonowała szkoła nr 66 z Mariupola.
Szkoła znana jest jako ośrodek promujący edukację wolnościową, co wynika z korczakowskiego modelu wychowania. Bierze udział m.in. w Tęczowym Piątku i projekcie Erasmus+ ALL INC!. Znajduje się w czołówce warszawskich i polskich szkół ujętych w rankingu szkół przyjaznych uczniom LGBTQ+ prowadzonym od 2018. Na studniowce 2019 maturzyści i maturzystki, zgodnie z tradycją szkoły, odtańczyli poloneza w dowolnych parach. Akcja została zorganizowana we współpracy z Ben & Jerry's, Miłość Nie Wyklucza i Paradą Równości jako Polonez Równości. Realizowane są projekty oparte na herstorii i Wikipedii.
W szkole funkcjonuje odrębny kolegialny organ sądowniczy ORPU (Osoby Rzecznicze Praw Uczniowskich) składający się z wybranych w ogólnoszkolnych wyborach osób ze stanu uczniowskiego i nauczycielskiego. Kadencja jest jednoroczna. Organ zajmuje się m.in. naruszaniem praw osoby uczniowskiej, granic cielesnych, poczucia bezpieczeństwa i komfortu, jak również dyskryminacji na różnym tle, przemocy słownej i fizycznej. W szkole zatrudniony jest zespół 3 osób z przygotowaniem psychologicznym.
Realizowane są oddolne inicjatywy. W szkole w latach 2016–2019 ukazywało się czasopismo „Udław się!”. Odbyły się Fakultety 2.0, czyli zajęcia odkrywające ukryte talenty osób uczących się w szkole i kadry nauczycielskiej. W latach 2020–2022 realizowany był Bednarski Podcast. Działa spółdzielnia rodziców.
Co roku w Święto Niepodległości organizowany jest Piknik Niepodległościowy.
Zajęcia Lekcje mają formę zajęć w szkole i zajęć pozaszkolnych. Odbywają się w oparciu o małe grupy, informacje zwrotne, pracę grupową i indywidualne plany zależne od rozszerzeń wybranych przez ucznia lub uczennicę. W ramach liceum czteroletniego prowadzone są moduły, czyli interdyscyplinarne zajęcia. Cyklicznie odbywają się wyjazdy do Puszczy Knyszyńskiej.
Każda osoba ucząca się w szkole obowiązkowo działa społecznie w ramach przedmiotu Inicjatywa społeczna. Jedną z inicjatyw jest Ekipa św. Mikołaja, coroczne świąteczne wsparcie dzieci z potrzebujących rodzin prowadzone we współpracy m.in. z Urzędem m.st. Warszawy dzielnicy Wola.
Możliwe jest rozszerzanie łaciny, Kultury 2.0 (zajęcia multimedialne, filmowe), historii sztuki i plastyki. Prowadzone są zajęcia z języków obcych na poziomie podstawowym oraz na poziomie rozszerzonym (niemiecki, hiszpański, francuski, włoski). Częścią programu języków obcych są wyjazdy międzynarodowe. Każda osoba uczy się języka angielskiego na poziomie rozszerzonym.
W szkole odbywają się zajęcia teatralne. Działają koła zainteresowań i zajęcia fakultatywne. Funkcjonuje Liga Debatancka. Placówka dysponuje ogrodem, salą gimnastyczną, ścianką wspinaczkową i siłownią.
W szkole prowadzone są projekty międzynarodowe (np. Shalom Polin, Erasmus+, ESN). Liceum utrzymuje kontakty z ambasadą Indii w Polsce, ambasadą Polski w Indiach oraz rodziną Dobrego Maharadży i jego wychowankami. W szkole realizowane są projekty w ramach olimpiady Zwolnieni z Teorii.
Nazewnictwo klas i roczników Szkoła jest znana z nazewnictwa klas. Pierwsze klasy przyjęły nazwy od akademików, w których miały zajęcia: Adara, Cezar, Dendryt, Hilton (klasa miała zajęcia w budynku Feniks, ale pozostała przy początkowo wybranej nazwie pochodzącej od sąsiedniego akademika).
W pierwszym roku nauki każda klasa wybiera swoją nazwę, która często jest związana z bieżącymi wydarzeniami albo historią szkoły. Jedna z klas z przyjętych do szkoły w roku szkolnym 1998/1999 nazywała się Pierestroyka, jedna z klas z roku szkolnego 2003/2004 Lub czasopisma (inspirowana Aferą Rywina). Tak jak klasy, tak i roczniki mają swoje nazwy. Pierwotniaki to pierwszy rocznik, który ukończył szkołę. Nazwa rocznika Everything is the SEJM związana była ze zmianą systemu demokracji szkolnej z pośredniej na bezpośrednią. Rocznik, który rozpoczął naukę w roku szkolnym 2017/2018, został nazwany 500+ w nawiązaniu do wprowadzanego wtedy programu rządowego Rodzina 500 plus.mały|Po spotkaniu pod hasłem Bednarska indyjska: herstorie Dźamnagaru, 2023. Od lewej stoją: Pranav S. Nagar – przewodniczący Stowarzyszenia Gudźaratczyków w Polsce; Bartłomiej Pielak – wicedyrektor; historyczka Maria Weronika Kmoch; Agnieszka Michałowska – córka Wiesława i Marii Stypułów; Maria Kotowska – dyrektorka zarządu Towarzystwa Przyjaciół I SLO „Bednarska” w Warszawie. Od lewej siedzą: Maria Krzysztof Byrski; Barbara Byrska; Maryla Stypuła; Mirosława Gutowska – zaangażowana w Stowarzyszenie Dzieci Maharadży w Polsce, żona wychowanka Dobrego Maharadży śp. Romana Gutowskiego; Wiesław Stypuła – wychowanek Dobrego Maharadży mały|Klara Sielicka-Baryłka (Wikimedia Polska) przedstawia 5 filarów Wikipedii podczas projektu „(Nie)znana Wikipedia”, jesień 2022 mały|Warszawskie Otwarte Wikispotkanie w bibliotece szkolnej, wiosna 2023
Kadra (wybór) Marta Ługowska Maria Weronika Kmoch Jan Wróbel
Absolwentki i absolwenci
Maria Bikont – śpiewaczka, instrumentalistka, antropolożka kultury Paula Bruszewska – współzałożycielka i prezeska fundacji Zwolnieni z Teorii Marcin Bruszewski – współzałożyciel i wiceprezes fundacji Zwolnieni z Teorii Adam Burakowski Anna Czartoryska-Niemczycka Helena Anna Jędrzejczak – socjolożka i historyczka idei Jan Kapela Małgorzata Nowosad – prezeska Fundacji Kobiety w Chirurgii
Przypisy
Linki zewnętrzne Oficjalna strona szkoły Kanał na YouTube Kanał na Vimeo
Społeczne 1