Kanonierki typu Ardent – typ francuskich okrętów klasyfikowanych jako kanonierki lub awizo z okresu I wojny światowej i dwudziestolecia międzywojennego. W latach 1915–1917 w siedmiu stoczniach zbudowano 23 okręty tego typu. Jednostki weszły w skład Marine nationale w latach 1916–1917 i wzięły udział w działaniach wojennych, operując na Atlantyku i Morzu Śródziemnym. Większość jednostek została wycofanych ze służby w okresie międzywojennym, a cztery dotrwały do II wojny światowej.

Projekt i budowa Okręty typu Ardent zostały zamówione na podstawie wojennego programu rozbudowy floty francuskiej z 1916 i 1917 roku. Klasyfikowane były początkowo jako kanonierki do zwalczania okrętów podwodnych (). Później we Francji klasyfikowano je jako awiza 2. klasy. Okręty były w zasadzie identyczne z awizami typu Friponne, różniąc się głównie rodzajem siłowni: jednostki typu Ardent wyposażono w maszyny parowe (w wielu przypadkach zdemontowanych z wycofanych ze służby przybrzeżnych torpedowców), zaś na kanonierkach typu Friponne zastosowano silniki wysokoprężne. Wszystkie miały kliprowe dzioby, różniąc się kształtem nadbudówek i wyposażeniem.

Spośród 23 okrętów typu Ardent trzy zbudowane zostały w stoczni w Breście, trzy w stoczni w Rochefort, pięć w stoczni w Port-de-Bouc, trzy w stoczni w Bordeaux, dwa w stoczni w La Seyne-sur-Mer, dwa w stoczni Ateliers et Chantiers de la Loire w Saint-Nazaire, a pięć w stoczni Arsenal de Lorient w Lorient. Stępki jednostek położono w latach 1915-1917, a zwodowane zostały w latach 1916–1917.

Okręt Stocznia Początek budowy Wodowanie Wejście do służby Los jednostki „Agile” Brest 1916 1916 1916 wycofany w 1933 „Alerte” Rochefort 1916 1916 1916 wycofany w 1936 „Ardent” Brest 1916 5 marca 1916 1916 wycofany w 1936 „Audacieuse” Port-de-Bouc 1916 1917 1917 złomowany w 1940 „Batailleuse” Port-de-Bouc 1916 1917 1917 zatopiony jako okręt-cel w 1938 „Belliqueuse” Bordeaux 1916 1916 1916 wycofany w 1928 „Boudeuse” La Seyne-sur-Mer 1916 1916 1916 wycofany w 1920, sprzedany Rumunii „Capricieuse” Saint-Nazaire 1916 1916 1916 wycofany w 1934 „Courageuse” Rochefort 1916 1916 1916 wycofany w 1920 „Curieuse” Lorient 1916 1916 1916 wycofany w 1926 „Dédaigneuse” Bordeaux 1916 1916 1916 samozatopiony 27 listopada 1942w 1943 włoski FR 56później niemiecki M-6020 „Emporté” Saint-Nazaire 1916 1916 1916 wycofany w 1927 „Espiègle” Rochefort 1916 1916 1916 wycofany w 1920 „Étourdi” Lorient 1916 21 marca 1916 1916 samozatopiony 19 czerwca 1940 „Éveillé” La Seyne-sur-Mer 1917 1917 1917 wycofany w 1928 „Gracieuse” Lorient 1916 1916 1916 wycofany w 1938 „Impétueuse” Bordeaux 1916 1917 1917 wycofany w 1938 „Inconstant” Brest 1916 6 marca 1916 1916 wycofany w 1933 „Malicieuse” Port-de-Bouc 1916 1916 1916 wycofany w 1939 „Moqueuse” Lorient 1916 1916 1916 zniszczony w 1923 „Railleuse” Port-de-Bouc 1916 1916 1916 wycofany 1 marca 1920 „Sans Souci” Lorient 1 grudnia 1915 1916 1916 wycofany w 1936 „Tapageuse” Port-de-Bouc 1916 1917 1917 złomowany w 1944

Dane taktyczno-techniczne Okręty były kanonierkami przeznaczonymi do zwalczania okrętów podwodnych. Długość całkowita kadłuba wynosiła 60,2 metra, szerokość 7,2 metra i zanurzenie 2,9 metra. Wyporność normalna wynosiła od 266 („Agile”, „Ardent”, „Emporté”, „Espiègle”, „Étourdi”, „Éveillé”, „Inconstant” i „Sans Souci”) do 310 ton (pozostałe), a pełna między 400 a 410 ton. Okręty napędzane były przez jedną („Agile”, „Ardent”, „Emporté”, „Espiègle”, „Étourdi”, „Éveillé”, „Inconstant” i „Sans Souci”) lub dwie pionowe (pozostałe) maszyny parowe potrójnego rozprężania o łącznej mocy od 1200 do 2200 KM, poruszające odpowiednio jedną bądź dwiema śrubami. Parę dostarczały dwa opalane węglem kotły systemu lub Normand. Maksymalna prędkość okrętów wynosiła od 14 do 17 węzłów. Okręty zabierały 85 ton paliwa, co pozwalało osiągnąć zasięg wynoszący 2000 Mm przy prędkości 10 węzłów.

Uzbrojenie kanonierek składało się z dwóch pojedynczych dział kalibru 145 mm M1910 L/45 („Ardent”, „Étourdi” i „Sans Souci”) lub 100 mm M1897 L/45 (pozostałe) i dwóch zrzutni bomb głębinowych.

Załoga pojedynczego okrętu liczyła 55 oficerów, podoficerów i marynarzy.

Służba Jednostki typu Aredent zostały wcielone do służby w Marine nationale w latach 1916–1917. Okręty służyły podczas I wojny światowej na wodach Oceanu Atlantyckiego i na Morzu Śródziemnym. Między 1918 a 1920 rokiem kanonierki przebudowano na trałowce, dodając do ich wyposażenia trały mechaniczne. Większość okrętów została wycofana ze służby w okresie międzywojennym. Do wybuchu II wojny światowej dotrwały cztery jednostki, z których najdłużej w służbie (do 1944 roku) został „Tapageuse”, który w listopadzie 1942 roku został przejęty przez Wolnych Francuzów.

Uwagi

Przypisy

Bibliografia