Guichen – francuski krążownik pancernopokładowy I klasy z przełomu XIX i XX wieku. Był jedynym zbudowanym okrętem swojego typu, projektowanym z myślą o zwalczaniu żeglugi. Służył we francuskiej marynarce wojennej podczas I wojny światowej na Morzu Śródziemnym, odznaczając się podczas ratowania ludności ormiańskiej w 1915 roku. Od 1916 roku służył do transportu wojska. Wycofany ze służby w 1921 roku i złomowany.

Okręt miał wyporność normalną 8282 tony, a jego główne uzbrojenie stanowiły dwa działa kalibru 164,7 mm i sześć dział kalibru 138,6 mm. Napędzały go maszyny parowe, pozwalające na osiąganie prędkości 23 węzłów.

Zamówienie i budowa thumb|„Guichen” podczas prób morskich w 1900, z trzema masztami „Guichen” był jednym z dwóch dużych krążowników pancernopokładowych zbudowanych pod koniec XIX wieku dla marynarki francuskiej według różnych projektów specjalnie z myślą o działaniach rajderskich – zwalczaniu żeglugi na odległych liniach komunikacyjnych. We władzach decydujących o rozwoju marynarki francuskiej ścierały się wówczas poglądy zwolenników tzw. młodej szkoły – Jeune École i tradycjonalistów, czego jednym z efektów była budowa licznych pojedynczych okrętów o różnych charakterystykach w celu poszukiwania optymalnych rozwiązań. W ostatniej dekadzie XIX wieku artyleria średniego kalibru strzelająca pociskami wybuchowymi spowodowała stopniowe odejście od dużych krążowników pancernopokładowych na rzecz lepiej chronionych krążowników pancernych, lecz mimo to zdecydowano się na budowę nowych okrętów w tym układzie konstrukcyjnym, zakładając, że dzięki wysokiej prędkości ponad 23 węzłów będą one w stanie uciec silniejszym przeciwnikom. Wielkość okrętów wynikała z wymogu posiadania silnych maszyn i dużego zapasu węgla, pozwalających na uzyskanie wysokiej prędkości i oceanicznego zasięgu. Wobec przewidywanego zastosowania przeciw statkom, mniej istotne było silne uzbrojenie i opancerzenie. Wzorowano się w tym zakresie na amerykańskich krążownikach typu Columbia, budowanych w tym samym celu. Inicjatywa budowy takich okrętów wyszła w 1894 roku ze strony Ministra Marynarki Felixa Faure′a. Projekty zaproponowały trzy francuskie stocznie, z czego wybrano do realizacji dwa: „Guichen” i „Châteaurenault”. Początkowo nazwano je nową klasą szybkich krążowników (fr. croiseur rapide), lecz ostatecznie w 1897 roku zostały zaklasyfikowane jako krążowniki I klasy. Ich koncepcja jednak okazała się chybiona, gdyż w tym czasie już w Wielkiej Brytanii, uznawanej za potencjalnego wroga, powstawały lepiej chronione silniejsze krążowniki pancerne o podobnej prędkości.

9 października 1895 roku zamówiono pierwszy okręt w stoczni Ateliers et Chantiers de la Loire w Saint-Nazaire. Projekt był autorstwa biura technicznego stoczni, sporządzony pod ogólnym nadzorem inż. Louisa de BussyTak według – nie był to wprost projekt inż. de Bussy, jak podają niektóre publikacje (np. ). Według za D. Jakimowiczem, autor projektu nie był oficjalnie podany, natomiast prawdopodobnie opracował go dyrektor techniczny stoczni Jules Victor Chaudoye.. Otrzymał nazwę „Guichen” na cześć francuskiego admirała Luc Urbain du Bouëxic hrabiego de Guichen (1712–1790). Stępkę pod budowę okrętu położono pod koniec maja 1896 rokuAutorytatywne opracowanie podaje położenie stępki pod koniec maja 1896. i podają styczeń 1896 (być może jako datę rozpoczęcia budowy). Kadłub wodowano 26 października 1897 roku. 10 października 1898 roku okręt został przejęty przez marynarkę do prób. W 1899 roku rozpoczęto , które przebiegały z problemami dotyczącymi kotłów, a oficjalne próby prowadzono wiosną 1900 roku. „Guichen” został przyjęty do służby po próbach 9 marca 1900 rokuData wejścia do służby 9 marca 1900 według autorytatywnego opracowania , natomiast podaje 17 kwietnia 1900 roku, a starsze publikacje nie precyzują daty.. Koszt budowy wyniósł 14,53 milionów franków (równowartość ponad 575 tysięcy funtów).

Opis Ogólna architektura i konstrukcja thumb|Plan stoczniowy linii kadłuba (maszty według pierwotnego projektu) Krążownik „Guichen” miał cechy konstrukcyjne typowe dla francuskich okrętów przełomu wieków. Jako pierwszy wprowadził charakterystyczną symetryczną architekturę, z dwoma szeroko rozstawionymi na długości kadłuba grupami kotłowni z kominami, przedzielonymi maszynowniami – stanowił w tym zakresie rozwinięcie idei zawartych w projekcie krążownika „D’Entrecasteaux”, w którym po raz pierwszy umieszczono maszynownię między kotłowniami. Okręt był gładkopokładowy – jedynie na samym dziobie, przed działem dziobowym, pokład górny był charakterystycznie tylko dla tego krążownika obniżonyPor. , przy czym nazywa górny pokład w tym okręcie spardekiem. określa okręt jako gładkopokładowy. Z planów stoczniowych wynikają cztery ciągłe pokłady: pancerny, pośredni, nadbudowy (pont des gaillards) i górny.. Samo działo było umieszczone na podwyższonym pokładzie górnym, wyprofilowanym od przodu w celu unikania zalewania. Głównym elementem wyróżniającym sylwetkę były dwie rozsunięte pary kominów. Kadłub był dosyć pękaty na śródokręciu i ostro zakończony w kierunku dziobu i rufy w celu rozwijania dużych prędkości. Burty miały natomiast silne pochylenie dośrodkowe. Dziobnica była pionowa, co stanowiło po raz pierwszy odejście od charakterystycznych dziobnic taranowych w formie pługa wcześniejszych krążowników francuskich, por. . Forma części dziobowej powodowała jednak intensywne zabryzgiwanie mostka podczas marszu z większymi prędkościami, co częściowo jedynie poprawiono podczas prób morskich. Rufa była wcięta w górnej części, schodząc do wody w formie spłaszczonej litery S, a bezpośrednio pod jej końcówką był ster. Na zewnątrz na rufie znajdowała się galeryjka kapitańska. Według niektórych autorów, sylwetka krążownika z jego rozmieszczeniem kominów mogła z daleka przypominać niemieckie statki pasażerskiePodaje tak , sugerując celowe upodobnienie sylwetki do statków pasażerskich, jednakże według , w momencie rozpoczęcia budowy na świecie istniał tylko jeden taki czterokominowy liniowiec pasażerski („Kaiser Wilhelm der Große”). Na początku okręt wyróżniał się też posiadaniem trzech masztów: na niewielkiej nadbudówce dziobowej, pośrodku śródokręcia i na rufie. Środkowy maszt był dodany na etapie prób morskich i służył jako podstawa do bomów systemu Temperley do załadunku węgla w morzu. „Guichen” posiadał go od lutego 1900 do czerwca 1906 roku, kiedy został złamany i zrezygnowano z niego.

Kadłub był podzielony grodziami poprzecznymi na 17 głównych przedziałów wodoszczelnychTak i pośrednio , jednakże Glock pisze również o 18 grodziach wodoszczelnych, sprzecznie z planami.. Ogółem w kadłubie były 84 pomieszczenia wodoszczelne. Na większości długości – pod 14 przedziałami ciągnęło się dno podwójne. Dno natomiast z zewnątrz nie miało miedzianego obszycia, stosowanego na okrętach przewidzianych do stałej służby w koloniach.

Wyporność normalna okrętu wynosiła po zbudowaniu 8281,9 ton (8151 ton angielskich)Wyporność normalna 8291,9 ton według (zaokrąglona w dół 8291 t według ). Spotykana jest wartość 8151 ton (, ), odpowiadająca przeliczeniu jej w długich tonach. Zaokrąglona wartość 8300 ton według . Długość okrętu wynosiła 133 m, zarówno całkowita, jak na linii wodnej i między pionami. Szerokość wynosiła 16,71 m, a zanurzenie 7,5 m.

Załoga liczyła początkowo 594 osoby, podawane jest też 604 osoby lub 625 osób.

Uzbrojenie thumb|„Guichen” od rufy w Breście – widoczne uzbrojenie i pochylenie burt Okręt miał artylerię główną składającą się z dwóch pojedynczych armat kalibru 164,7 mm i sześciu kalibru 138,6 mm. Działa kalibru 164,7 mm w stanowiskach z maskami pancernymi były ustawione na pokładzie na dziobie i rufie. Były one modelu M1893, o długości lufy 45 kalibrów (L/45). Strzelały pociskami przeciwpancernymi o masie 54,2 kg lub półpancernymi o masie 52,6 kg. Po trzy działa kalibru 138,6 mm były umieszczone na każdej z burt: dziobowe i rufowe w kazamatach, a środkowe z maskami pancernymi na zakrytych sponsonach. Działa te były również modelu M1893, o długości lufy L/45. Strzelały pociskami przeciwpancernymi lub półpancernymi o masie 35 kg. Dziobowe i rufowe pary dział w kazamatach mogły prowadzić ogień w kierunku odpowiednio dziobu lub rufy i na burtę, natomiast działa na sponsonach miały kąt ostrzału około 180° (możliwość prowadzenia ognia na wprost w kierunku dziobu lub rufy była jednak teoretyczna, z uwagi na uszkadzanie kadłuba i iluminatorów od podmuchu). Wszystkie działa miały indywidualne elektryczne windy amunicyjne. Zapas amunicji wynosił nominalnie 535 pocisków kalibru 164,7 mm i 1347 pocisków kalibru 138,6 mm, a maksymalnie odpowiednio 590 i 1600. Uzbrojenie to, takie same jak w „Châteaurenault”, uważane było jednak za zbyt słabe w stosunku do wielkości okrętu.

Uzbrojenie pomocnicze stanowiło 12 dział 47 mm Hotchkiss M1885 L/40, ustawionych parami na pokładzie i nadbudówkach po obu burtach. Uzupełniały je trzy działka 37 mm Hotchkiss M1885 L/20, przewidziane między innymi do użytku na łodziach okrętowych. W 1915 roku działka 37 mm zamieniono na karabiny maszynowe oraz zdjęto dwa działa 47 mm. We wrześniu 1916 roku cztery działa 47 mm zamieniono na przeciwlotnicze tego samego kalibru. Pozostałe sześć zwykłych armat 47 mm zdjęto w maju 1917 roku. W listopadzie tego roku zdjęto również cztery armaty 138,6 mm z kazamat. Początkowo okręt posiadał również dwie nadwodne wyrzutnie torped kalibru 450 mm, ale zostały zdjęte po próbach morskich. Brak informacji, gdzie miały się znajdować. Okręt był wyposażony w sześć reflektorów średnicy 60 cm.

Opancerzenie thumb|Przekrój stoczniowy „Guichena”, pokazujący szczegóły pokładu pancernego Opancerzenie okrętu obejmowało przede wszystkim typowy dla krążowników pancernopokładowych wewnętrzny pokład pancerny, wykonany z miękkiej stali, umieszczony na wysokości 78 cm nad konstrukcyjną linią wodną, z bocznymi skosami schodzącymi na 1,35 m poniżej linii wodnej. Skosy pokładu miały nachylenie 29° od poziomu. W środkowej poziomej części miał on na większości długości grubość 35 mm, a skosy miały grubość 80 mm w górnej części i 50 mm w dolnej pod linią wodną – przy tym do ogólnej grubości wliczane jest podłoże z dwóch warstw stali konstrukcyjnej grubości łącznie 15 mmPodobnie , lecz podaje grubości pancerza nie uwzględniając podłoża 15 mm. Mylnie ponadto podaje, że grubość skosów malała do 20 mm w dolnej części. Według starszych publikacji, niemających potwierdzenia w ujawnionych planach okrętu, grubość na skosach dochodziła do 100 mm (, ). Tylko w rejonie dziobu i rufy pokład pancerny był cieńszy: 30 mm w środkowej części i od 50 do 35 mm na skosach, wraz z podłożem. Burty były dodatkowo chronione przez 50 przylegających od wewnątrz specjalnych pustych przedziałów (koferdamów) nad skosami pasa pancernego, o szerokości 1,36 m. Pomieszczenia kotłowni i maszynowni były zaś chronione burtowymi zasobniami węglowymi. Wzmocnione dwuwarstwowe poszycie burt ze stali konstrukcyjnej w rejonie pokładu pancernego, niestanowiące pancerza, miało grubość 20 mm.

Artyleria główna była chroniona przez głębokie maski pancerne ze stali chromoniklowej grubości 54 mm. Kazamaty miały pancerz 40 mm (na 15-milimetrowym poszyciu), a od góry i dołu pancerz 15 mm. miała opancerzenie ścian grubości 160 mm, dachu 40 mm i podłogi 15 mm, a pod nią był szyb komunikacyjny o ścianach grubości 70 mm. Ogólna masa pancerza wynosiła nieco ponad 500 ton (6,3% wyporności).

Napęd