Aleksander Carmantrand (również A. Carmantrant, ur. ok. 1840 w Warszawie, zm. 19 kwietnia 1882 w Płocku) – aktor, tancerz, śpiewak (baryton), dyrektor teatrów prowincjonalnych oraz warszawskich teatrów ogródkowych, organizator ruchu teatralnego.
Wczesne lata Uczył się w gimnazjum realnym, a następnie w Szkole Dramatycznej w Warszawie pod kierunkiem Jana Tomasza Seweryna Jasińskiego.
Kariera aktorska Debiutował w 1861 w Kownie. Następnie związany był z zespołami Pawła Ratajewicza (1862), Jana Chełmikowskiego (1864–1865), Feliksa Leona Stobińskiego (1867) i Lucjana Ortyńskiego (1868). Jako samodzielny zarządca teatrów prowincjonalnych również wiązał się okresowo z innymi zespołami, np. Konstantego Łobojki (1872), Karola Doroszyńskiego (1872), Józefa Teksla (1872, 1874–1880), Pawła Ratajewicza (sez. 1873/1874), Feliksa Krotkego i Rufina Morozowicza (1880–1881) oraz Bolesława Kremskiego (1881–1882). Występował w warszawskich teatrach ogródkowych: „Allhambra”, „Tivoli” i „Eldorado”. Był aktorem wszechstronnym. Wykorzystywał na scenie umiejętności wokalne i taneczne. Wystąpił m.in. w rolach: Bartka Kozicy (Emigracja chłopska), Nicka (Maria Stuart), Geldhaba (Pan Geldhab), Falstaffa (Wesołe kumoszki z Windsoru), Ignacego (Marcowy kawaler) i Franciszka Moore'a (Zbójcy).
Zarządzanie zespołami teatralnymi Pierwszy zespół teatralny zorganizował prawdopodobnie w 1864 r. w Łowiczu. Przez krótki okres w 1867 r. prowadził zespół w Radomiu. W 1868 r. objął kierownictwo zespołu po Lucjanie Ortyńskim. Początkowo występował z nim w Kielcach, a następnie odbył tournée na prowincji (m.in. Piotrków, Częstochowa, Ciechocinek, Łowicz, Włocławek, Łódź, Kalisz, Suwałki). W 1871 r. prowadził wspólnie z żoną warszawski teatr ogródkowy "Prado".
Życie prywatne Był synem muzyka, Karola Carmantranda. W 1865 r. poślubił aktorkę, Paulinę z domu Hausenöder.
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Zmarli w 1882 Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie (Królestwo Kongresowe) Kategoria:Polscy aktorzy teatralni Kategoria:Polscy tancerze Kategoria:Dyrektorzy teatrów w Polsce Kategoria:Polskie barytony