Zespół stawów w Budzie Stalowskiej – zespół stawów rybnych zlokalizowany na północ i północny wschód od Budy Stalowskiej w województwie podkarpackim (powiat tarnobrzeski).
Historia Rozległy kompleks 29 zbiorników wodnych powstał w okresie międzywojennym. Po wojnie eksploatowany był przez Państwowe Gospodarstwo Rybne w Budzie Stalowskiej. Z uwagi na wartość przyrodniczą, w 1990 zaproponowano tu i na terenie okalających lasów oraz łąk, utworzenie rezerwatu przyrody albo użytku ekologicznego kategorii ornitologicznej, wodno-leśnejMarzena Kwiatkowska-Farbiś, Małgorzata Wrzesień, Roślinność wodna i nadbrzeżna kompleksu stawów rybnych Państwowego Gospodarstwa Rybnego w Budzie Stalowskiej, w: Annales Universitatis Maria Curie-Skłodowska, vol. LI, 1996, Lublin, s. 59–60, 101–102..
Charakterystyka Akweny położone na Równinie Rozwadowskiej, w północnej części Kotliny Sandomierskiej, mają łączną powierzchnię 711 hektarów, z czego w 1996 w użytkowaniu pozostawało 574 hektary. Poszczególne stawy mają powierzchnię od 2,5 do 87 hektara, a ich głębokość waha się pomiędzy 0,5, a 1 metr (akweny narybkowe) oraz 1-2,5 metra (akweny produkcyjne).
Stawy założono na aluwialnym podłożu piaszczysto-żwirowym, zalegającym na nieprzepuszczalnych, trzeciorzędowych iłach krakowieckich. Panuje tu klimat o cechach pośrednich między kotlinami podgórskimi i nizinami. Średnia roczna temperatura wynosi 7,9 °C, a przeciętna ilość opadów atmosferycznych waha się w przedziale od 575 do 725 mm/rok. Akweny zasilane są w 80% przez rzekę Łęg, a w 20% przez czwartorzędowe wody gruntowe zalegające na głębokości 1-2 metrów. Połączone są skomplikowanym systemem kanałów nawadniających, z których główny to Kanał Klewiec. Kanał odwadniający odprowadza wody do rzeki Karasiówki. Część kanałów jest mocno spłycona, zarośnięta zwartym szuwarem, z wkraczającą roślinnością zaroślową i leśną.
W 1996 wody charakteryzowały się ponadnormatywnym skażeniem bakteriologicznym oraz zakwaszeniem, co było niekorzystne w procesie hodowli ryb.
Przyroda W 1996 na terenie zespołu stwierdzono stanowiska 31 zespołów w 77 facjach i osiem bliżej nie określonych fitosocjologicznie zbiorowisk roślinnych. Reprezentowały one siedem klas, osiem rzędów i dwanaście związków zespołów roślinności wodnej i nawodnej. W przebadanych fitocenozach występowało 157 gatunków roślin (142 zielne, dziesięć drzew i krzewów, cztery mszaki i jedną ramienicę). Największą powierzchnię zajmowały dwa zespoły: Phragmitetum communis i Typheum augustifoliae. Regionalnie interesujące asocjacje roślin wodnych i nawodnych to m.in.: Salvinietum natantis, Scirpetum maritimi, Charetum coronatae, Potamogetonetum compressi, Potamogetonetum graminei oraz facja wgłębki wodnej w zespole Caricetum gracilis.
Toponimia Nazwy poszczególnych stawów, poczynając od północy:
Przypisy
Kategoria:Jeziora w województwie podkarpackim Buda Stalowska Kategoria:Alfredówka