{ "type": "FeatureCollection", "features": [
"type": "Feature", "properties": {}, "geometry": { "type": "Point", "coordinates": [ 18.653349, 49.901211 ]
] } Osuwisko w Pielgrzymowicach – charakterystyczna i jedna z największych w okolicy forma ruchów masowych.
Lokalizacja Osuwisko zlokalizowane jest w województwie śląskim we wsi Pielgrzymowice. Obszar ten wchodzi w skład mezoregionu Płaskowyż Rybnicki znajdującego się w obrębie Wyżyny Śląskiej.
Charakterystyka, budowa i geneza + Cechy morfometryczneDługość [m]440Szerokość [m]700Powierzchnia [ha]24,7Wysokość minimalna n.p.m.232Wysokość maksymalna n.p.m.258Deniwelacje [m]26 Pod względem geologicznym osuwisko zlokalizowane jest w obrębie zapadliska górnośląskiego. Ze względu na układ warstw podłoża określa się go subsekwentnym, złożonym. Okres jego rozwoju szacuje się na koniec plejstocenu i początek holocenu. Podłoże stanowią nieprzepuszczalne, zwięzłe iły miocenu środkowego, gliny zwałowe, a także osady zastoiskowe zlodowacenia Sanu. Jako przyczyny uruchomienia aktywności osuwiskowej wymienia się działania powodujące znaczne nawodnienie osadów, takie jak degradacja zmarzliny, erozja boczną rzek, opady i roztopy. Istotnym czynnikiem hydrodynamicznym, który wpłynął na zachwianie równowagi stoków była sufozja. Osunięciu podlegały piaski wodnolodowcowe i rzeczne, będące miejscami przewarstwione laminami iłów, które przemieściły się bardzo nisko w kierunku dna doliny, powodując odsłonięcie stromej i wysokiej skarpy głównej. Taki ruch wskazuje na szybki proces zejścia mas ziemnych ze zboczy, dziejący się prawdopodobnie w warunkach podtopienia dna doliny. Główną cechą osuwiska w Pielgrzymowicach jest silnie rozbudowana amfiteatralna nisza, w obrębie której znajdują się nisko osadzone progi ziemne, gdyż miały tu miejsce wtórne osuwiska spływowe oraz spływy gruzowo błotne. W koluwium uwidaczniają się podmokłości i wysięki. Osuwisko jest stabilne, o czym świadczy liczna zabudowa w jego obrębie.
Na dwóch sztucznych nasypach wzniesionych w obrębie osuwiska istniało grodzisko. Powierzchnia założenia obronnego wynosiła ok. 0,65 ha, z czego ok. 0,40 ha stanowił gród. Obiekt ten w późniejszym czasie przekształcono w ośrodek kultu, a obecnie znajduje się tam kościół pw. św. Katarzyny.
Dostępność formy i udostępnienie turystyczne W pobliżu osuwiska prowadzi czerwona trasa rowerowa – Trakt Reitzensteinów. Najbliższy szlak pieszy jest oddalony o ok. 3,5 km. Brak punktów widokowych umożliwiających obserwację osuwiska, ani zagospodarowania umożliwiającego wizyty turystów. Ponadto skarpa osuwiska jest silnie zarośnięta i słabo widoczna.
Przykłady podobnych form Najbardziej reprezentatywne osuwiska w okolicy opisanej formy znajdują się w miejscowościach takich jak:
Racibórz (Obora i Brzezie), Pogrzebień, Pszów, Bluszczów, Rogów, Czyżowice, Jastrzębie Zdrój (Pochwacie). Przykłady podobnych form za granicą znajdują się:
nad Little Salmon Lake na Półwyspie Jukon, w dolinie Mackenzie w okolicach Old Ford Point, w Lemieux koło Ottawy.
Przypisy
Kategoria:Pielgrzymowice (województwo śląskie) Kategoria:Geomorfologia