Tomisław Karadziordziewić, serb. Томислав Карађорђевић / Tomislav Karađorđević (ur. 19 stycznia 1928 w Belgradzie, zm. 12 lipca 2000 w Topoli) – królewicz Jugosławii, książę koronny w 1934–1945.
Życiorys Urodził się jako drugi syn króla Aleksandra Jednoczyciela (1888–1934) i Marii Hohenzollern-Sigmaringen (1900–1961). Miał dwóch braci: starszego Piotra (1923–1970) i młodszego Andrzeja (1929–1990). Został ochrzczony 25 stycznia 1928, a jego rodzicami chrzestnymi byli Jerzy V, Stjepan Radić, Ileana Hohenzollern-Sigmaringen i Olga Glücksburg. Imię otrzymał na pamiątkę Tomisława, króla Chorwacji w latach 925–928. W lutym tego roku król na wniosek rady miejskiej Županjacu przemianował miasto na cześć królewicza. W 1934 wraz ze śmiercią ojca i wstąpieniem na tron brata Piotra II, Tomisław został jego następcą. Początkowo kształcił się w domu pod okiem guwernerów. W 1937–1941 uczęszczał do Sandroyd School w Cobham. Następnie przeniósł się do Oundle School (1941–1946). Naukę kontynuował studiując w 1946–1947 agronomię w Clare Collage (Cambridge).
W wyniku przegranej Jugosławii w wojnie z Niemcami w 1941 oraz późniejszym ustanowieniu republiki i przejęciu władzy przez komunistów postanowił pozostać na emigracji. Jeszcze przed proklamacją ustroju republikańskiego, która miała miejsce 29 listopada 1945 utracił tytuł księcia koronnego na rzecz nowo narodzonego bratanka Aleksandra (17 lipca 1945). Tomisław pozostał po studiach w Wielkiej Brytanii. Tam zatrudnił się w ogrodnictwie jako robotnik rolny. W 1950 przeniósł się na własną farmę w Kirdford. Następnie wyspecjalizował gospodarstwo w sad jabłoni, systematycznie go rozwijając. W tym okresie wspierał diasporę serbską, m.in. uczestnicząc w sfinansowaniu budowy cerkwi św. Łazarza w Birmingham. Po demokratyzacji Jugosławii, w 1990 był typowany przez Partię Demokratyczną jako kandydat na prezydenta Jugosławii, jednak ostatecznie nie wziął biernego udziału w wyborach.
W 1992 przeszedł na emeryturę i powrócił do demokratycznej Jugosławii. Początkowo mieszkał w Belgradzie, po czym w 1993 przeniósł się do odkupionego od skarbu państwa dawnego pałacu królewskiego w Topoli. W czasie wojny domowej wspierał akcje humanitarne. Wielokrotnie typowany przez media jako potencjalny król bądź to odrodzonej monarchii jugosłowiańskiej czy Serbii, bądź Chorwacji, nigdy nie wypowiedział się wobec tych doniesień. W 1995 został oskarżony przez Slobodana Miloševicia o zdradę Republiki Serbskiej Krajiny w trakcie wojny chorwackiej, co skłoniło go do wstrzymania się od jakiejkolwiek działalności publicznej. Zmarł w Topoli w 2000. Został pochowany w tamtejszej cerkwi św. Jerzego.
Pośmiertnie został oczyszczony z zarzutów i zrehabilitowany wyrokiem Sądu Najwyższego w Belgradzie z 16 grudnia 2013.
Rodzina Tomisław Karadziordziewić był dwukrotnie żonaty. Po raz pierwszy ożenił się 5 czerwca 1957, poślubiając w Salem Małgorzatę Alicję Badeńską (1932–2013), córkę Bertolda (1906–1963), tytularnego wielkiego księcia Badenii, i Teodory Glücksburg (1906–1969). Związek zakończył się rozwodem w 1981. Małżeństwo pozostawiło dwoje dzieci:
Mikołaj (ur. 1958) ⚭ Liliana Licanin (ur. 1957); Katarzyna (ur. 1959) ⚭ George Desmond da Silva (1939–2018), syn dyplomaty Fredericka (1912–1993) i Esme Gregg de Silva.
16 października 1982 w Bournville ożenił się ponownie z Lindą Mary Bonney (ur. 1949). Ze związku pochodzi dwóch synów:
Jerzy (ur. 1984) ⚭ Fallon Rayman (ur. 1995); Michał (ur. 1985) ⚭ Ljubica Ljubisavljević (ur. 1989).
Odznaczenia i wyróżnienia
Kawaler Krzyża Wielkiego Orderu Gwiazdy Jerzego Czarnego, Kawaler Krzyża Wielkiego Orderu Orła Białego (9 października 1934), Kawaler Krzyża Wielkiego Orderu Korony Jugosłowiańskiej (25 stycznia 1928), Kawaler Krzyża Wielkiego Orderu św. Sawy, Krzyż św. Andrzeja, Medal za Cnoty Wojskowej, Kawaler Orderu św. Jana, Kawaler Krzyża Wielkiego Orderu Wierności (5 czerwca 1957), Kawaler Krzyża Wielkiego Orderu Hohenzollernów, Medal Koronacyjny Króla Jerzego VI (12 maja 1937) Honorowe obywatelstwo Trebinje
Genealogia PrapradziadkowieJerzy Czarny
(1768–1818)
∞1607
Jelena Jovanović
(1771–1842)Jevrem Nenandović
(1793–1864)
∞ok. 1812
Jovanka Milovanović
(1797–ok. 1840)Mirosław Petrowić-Niegosz
(1820–1867)
∞1840
Anastazja Martinović
(1824–1894)Petar Vukotić
(1826–1907)
∞ok. 1840
Jelena Vojvodić
(ok. 1825–1856)ks. Hohenzollern-Sigmaringen
Karol Antoni
(1811–1885)
∞1834
Józefina Badeńska
(1813–1900)kr. Portugalii
Ferdynand II
(1816–1885)
∞1836
kr. Portugalii
Maria II
(1819–1853)Albert Koburg
(1819–1861)
∞1840
kr. Wielkiej Brytanii
Wiktoria
(1819–1901)car Rosji
Aleksander II
(1818–1881)
∞1841
Maria Aleksandrowna
(1824–1880)Pradziadkowieks. Serbii
Aleksander
(1806–1885)
∞1830
Persyda Nenandović
(1813–1873)kr. Czarnogóry
Mikołaj
(1841–1921)
∞1860
Milena Vukotić
(1847–1923)Leopold Hohenzollern-Sigmaringen
(1835–1905)
∞1861
Antonina Maria Koburg-Bragantyńska
(1845–1913)ks. Saksonii-Koburga-Gothy
Alfred
(1844–1900)
∞1874
Maria Aleksandrowna Romanowa
(1853–1920)Dziadkowiekr. Serbów, Chorwatów i Słoweńców, Piotr I Wyzwoliciel (1844–1921)
∞1883
Zorka Petrowić-Niegosz (1864–1890)kr. Rumunii, Ferdynand Jednoczyciel (1865–1927)
∞1893
Maria Koburg (1875–1938)Rodzicekr. Jugosławii, Aleksander Jednoczyciel (1888–1934)
∞1922
Maria Hohenzollern-Sigmaringen (1900–1961)Tomisław Karadziordziewić (1928–2000)
Przypisy
Kategoria:Królewicze Tomisław_Karadziordziewić Kategoria:Serbscy agronomowie Kategoria:Serbscy rolnicy Kategoria:Absolwenci Clare College (Cambridge) Kategoria:Honorowi obywatele Trebinja Kategoria:Odznaczeni Orderem Gwiazdy Jerzego Czarnego Kategoria:Odznaczeni Orderem Hohenzollernów Kategoria:Odznaczeni Orderem Korony Jugosłowiańskiej Kategoria:Odznaczeni Orderem Orła Białego (Serbia) Kategoria:Odznaczeni Orderem Świętego Jana Jerozolimskiego Kategoria:Odznaczeni Orderem św. Sawy Kategoria:Odznaczeni Orderem Wierności (Badenia) Kategoria:Odznaczeni Medalem Koronacyjnym Króla Jerzego VI Kategoria:Ludzie związani z Birmingham Kategoria:Ludzie urodzeni w Belgradzie Kategoria:Urodzeni w 1928 Kategoria:Zmarli w 2000