Sajmiri (Saimiri) – rodzaj ssaków naczelnych z podrodziny sajmiri (Saimiriinae) w obrębie rodziny płaksowatych (Cebidae).
Rozmieszczenie geograficznie Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Ameryce Środkowej i Południowej.
Morfologia Długość ciała 22–42 cm, ogona 33–47 cm; masa ciała samic 550–1200 g, samców 550–1400 g.
Systematyka Rodzaj zdefiniował w 1831 roku niemiecko-duński botanik Joachim Johann Otto Voigt w książce poświęcone historii naturalnej i anatomii porównawczej królestwa zwierząt. Gatunkiem typowym jest (oznaczenie monotypowe) sajmiri wiewiórcza (S. sciureus).
Etymologia Saimiri (Samiris, Saimiris): lokalna nazwa znad Amazonki Caymiri dla sajmiri, zaadaptowana przez Buffona w 1767 roku. Być może pochodzi od brazylijskiego sai lub gai „małpa”. Chrysothrix: khrusos ‘złoto’; θριξ thrix, τριχος trikhos ‘włosy’. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Simia sciurea Linnaeus, 1758. Pithesciurus: gr. πιθηκος pithēkos ‘małpa’; ‘wiewiórka’, od gr. σκίουρος skiouros ‘wiewiórka’. Gatunek typowy (oznaczenie monotypowe): Pithesciurus saimiri Lesson, 1840 (= Simia sciurea Linnaeus, 1758).
Podział systematyczny Do rodzaju należą następujące gatunki: Grafika Gatunek Autor i rok opisu Nazwa zwyczajowa Podgatunki Rozmieszczenie geograficzne Podstawowe wymiaryDC – długość ciała; DO – długość ogona; MC – masa ciała StatusIUCNcentruj|150pxSaimiri oerstedii(Reinhardt, 1872)sajmiri rdzawogrzbieta2 podgatunkipacyficzne wybrzeża Kostaryki (Puntarenas, na południe od rzeki Tulín w północnej części gór Herradura) i południowo-zachodnia Panama (Chiriquí)DC: 28–33 cmDO: 33–43 cmMC: 750–950 gcentruj|150pxSaimiri cassiquiarensis(Lesson, 1840)sajmiri wenezuelska2 podgatunkiKolumbia (wschodnia część Andów na południe do górnego biegu rzeki Magdalena i rzeki Apoporis), południowa Wenezuela (górny bieg rzeki Orinoko) i Brazylia (na północ od rzeki Solimões, na zachód od rzeki Negro)DC: 25–37 cmDO: 36–45 cmMC: 550–1200 gcentruj|150pxSaimiri macrodonD.G. Elliot, 1907sajmiri równikowagatunek monotypowypołudniowa Kolumbia, wschodnie Ekwador, północno-wschodnie Peru i północno-zachodnia Brazylia (na południe od rzeki Apaporis, na wschód do rzeki Japurá i rzeki Juruá, na zachód do rzeki Huallaga i rzeki Ukajali, na południe do rzeki Abujao); zakres wysokości: 200–1200 m n.p.m.DC: 25–32 cmDO: 34–44 cmMC: 590–1380 gcentruj|150pxSaimiri ustus(I. Geoffroy Saint-Hilaire, 1843)sajmiri nagouchagatunek monotypowyendemit Brazylii (na południe od rzeki Amazonka, od rzeki Tefé na wschód do rzek Xingu-lriri, na południe do górnego biegu rzeki Guaporé i źródeł rzeki Juruena)DC: 23–42 cmDO: 31–45 cmMC: 620–1200 gcentruj|100pxSaimiri collinsiOsgood, 1916gatunek monotypowyendemit Brazylii (rzeki Xingu-lriri na wschód do rzeki Pindaré, na południe do górnego biegu rzeki Xingu, a także wyspa Marajó)DC: 25–37 cmDO: 36–47 cmMC: 550–1400 gcentruj|150pxSaimiri sciureus(Linnaeus, 1758)sajmiri wiewiórcza gatunek monotypowyregion Gujana i północna Brazylia (na północ od rzeki Amazonka od rzeki Negro i rzeki Demini, na wschód do ujścia rzeki)DC: 25–37 cmDO: 36–47 cmMC: 550–1400 gcentruj|150pxSaimiri boliviensis(I. Geoffroy Saint-Hilaire & de Blainville, 1834)sajmiri czarnołbista 2 podgatunkiwschodnie Peru (na południe od rzeki Marañón), północno-zachodnia Brazylia (na południe od rzeki Solimões, pomiędzy rzekami Juruá i rzeką Tefé) i północna Boliwia (na zachód od rzeki Guaporé)DC: 26–32 cmDO: 37–43 cmMC: 700–1000 gcentruj|80pxSaimiri vanzoliniiAyres, 1985sajmiri czarnagatunek monotypowyendemit Brazylii (znany tylko z Reserva de Desenvolvimento Sustentável Mamirauá, na północ od rzeki Solimões)DC: 22–30 cmDO: 35–41 cmMC: 650–950 g Kategorie IUCN: – gatunek najmniejszej troski, – gatunek bliski zagrożenia, – gatunek zagrożony; – gatunki niepoddane jeszcze ocenie.
Uwagi
Przypisy
Nazwy polskie za:
Bibliografia
Kategoria:Płaksowate