Archibald McPherson Stark (ur. 21 grudnia 1897 w Glasgow, zm. 27 maja 1985 w Kearny) – amerykański piłkarz, który występował na pozycji napastnika, reprezentant Stanów Zjednoczonych.

Dzieciństwo Urodził się i dorastał w Szkocji, jednak gdy Archie miał 13 lat, wraz z rodziną przeniósł się do Stanów Zjednoczonych. Jego rodzina osiedliła się hrabstwie Hudson, w stanie New Jersey, gdzie Archie zapisał się do swojego pierwszego klubu, West Hudson Junior. W wieku zaledwie 14 lat Stark trafił do , gdzie rozpoczął seniorską karierę.

Kariera klubowa Wczesna kariera W 1915, wraz z Kearny Scots wygrał swoje pierwsze trofeum – , gdzie w finale Scots pokonali Brooklyn Celtic 1:0 po golu Starka. Po sezonie 1915/1916 Stark przeniósł się do klubu . Karierę Starka przerwało przystąpienie do armii Stanów Zjednoczonych, które w 1917 przystąpiły do I wojny światowej. Podczas wojny, Stark stacjonował we Francji.

Powrót po wojnie Do USA wrócił w 1919, gdzie zaczął grę dla Paterson, z którym dotarł do finału National Challenge Cup, przegrywając 2:0 z . Po epizodzie dla Paterson, Stark przeniósł się do Kearny, gdzie swoją siedzibę miał klub Erie A.A i tam spędził dwa sezony. Po sezonie 1920/1921 zakończył współpracę z Erie A.A. i przeszedł do New York Field Club. W sezonie 1923/1924 strzelił 21 ligowych goli, które pozwoliły mu został po raz pierwszy królem strzelców. W nowojorskim klubie spędził trzy sezony, w których strzelił 56 goli w 80 meczach. W samej American Soccer League wystąpił w 69 meczach strzelając 45 goli, pozostałe 11 trafień i 11 występów zanotował w krajowym pucharze.

Bethlehem Steel Po sezonie 1923/1924 zaczął grać dla Bethlehem Steel, gdzie przesunięto go z pozycji prawego skrzydłowego, na której grał w poprzednich latach, na środkowego napastnika. Już w pierwszym sezonie, Stark strzelił 67 goli w 44 meczach w ASL, co stanowi Światowy Rekord. W pierwszym sezonie zdobył koronę króla strzelców. W rozgrywkach ligowych udało mu się także 8-krotnie skompletować hat–tricka. Łącznie w sezonie 1924/1925 (wliczając puchar ligi) strzelił 70 goli. Z Beethlehem wywalczył 2. miejsce w lidze. W drugim sezonie udało mu się zdobyć pierwsze trofeum dla klubu–, w którym 11 kwietnia pokonali 7:2, a Stark został bohaterem spotkania strzelając 3 gole. Łącznie w sezonie 1925/1926 strzelił 54 goli w 45 meczach, a w lidze 43 goli w 37 meczach. W sezonie 1926/1927 Bethlehem Steel wygrał po raz pierwszy ASL, a Archie Stark zakończył sezon z 23 golami w lidze, łącznie strzelając 25 goli. Sezon 1927/1928 zakończył z 34 golami, z czego 27 strzelił w lidze. 20 z nich zdobył w regularnym sezonie, zaś 7 pozostałych zdobył w fazie play–off (w tym 3 w wygranym finałowym dwumeczu).

W sezonie 1928/1929 rozegrał tylko 7 meczów i strzelił 2 gole w ASL. Było to spowodowane tzw. Soccer War, czyli sporem pomiędzy American Soccer League a Amerykańskim Związkiem Piłkarskim. Władze ASL zbojkotowały rozgrywki narodowego pucharu we wrześniu 1928. Z bojkotu wyłamały się 3 drużyny (w tym Bethlehem Steel), na które wkrótce zostało nałożone wykluczenie ze struktur ligowych i kara pieniężna w wysokości 1000 dolarów. W odpowiedzi United States Football Associaction utworzył nowe rozgrywki–Eastern Professional Soccer League, do którego dołączyły wszystkie 3 wykluczone kluby. W sezonie 1928/1929 w EPSL strzelił 41 goli i został królem strzelców. Rozegrał jeszcze 7 meczów i strzelił 9 goli w 1929 EPSL. Po upadku tej ligi rozegrał 19 meczów i strzelił 28 goli w American Soccer League. W 1930, z powodu Soccer War, a także sytuacji finansowej klubu, Bethlehem Steel zostało rozwiązane. Z tego powodu Stark przeniósł się do Newark Americans, jeszcze wcześnie przebywając na turnieju w Europie z , które ostatecznie nie zdecydowało się pozyskać Starka ze względu na problemy finansowe.

Schyłek kariery W pierwszym sezonie dla nowego klubu zdołał strzelić 15 goli, z czego 12 w lidze. W Newark grał do rozwiązania ASL (1933), jednakże statystyki z dwóch pozostałych sezonów zaginęły. Z powodu rozwiązania Newark Americans i ASL, Stark zaczął grę dla Kearny Irish, w którym w 1934 zakończył karierę. Z klubem zdobył mistrzostwo ligi, na zakończenie kariery został również królem strzelców: 22 goli (razem z Razzo Carrollem).

Kariera reprezentacyjna Jego debiut w barwach reprezentacji Stanów Zjednoczonych miał miejsce 27 czerwca w Quebec w meczu towarzyskim przeciwko Kanadzie, który przegrał 1:0. Drugi mecz rozegrał 8 listopada tego samego roku w Nowym Jorku. Jego zespół wygrał 6:1, a on sam strzelił 5 bramek. Miał możliwość reprezentowania swojego kraju na Mistrzostwach Świata 1930, lecz odrzucił propozycję gry z powodu sytuacji finansowej, a później wybierając europejskie tournée z Fall River Marksmen.

W 1950, Archie Stark został wprowadzony do National Soccer Hall of Fame.

Statystyki kariery Klubowe Klub Sezon Liga Liga Puchar kraju Puchar ligi SumaMecze Bramki Mecze Bramki Mecze Bramki Mecze Bramki Kearny Scots1912/1913 NAFL 1913/1914 1914/1915 1915/1916 Babcock & Wilcox1916/1917 West Hudson1917/1918 Paterson F.C.1918/1919 Erie A.A.1919/1920 1920/1921 New York Field Club1921/1922 ASL21 13 2 2 23 151922/192323 11 5 6 28 171923/192425 21 4 3 29 24 Bethlehem Steel1924/192544 67 2 3 46 701925/192637 43 5 7 3 4 45 541926/192729 23 3 0 1 2 33 251927/192846 27 2 1 4 6 52 341928/19297 2 7 21928/1929 EPSL32 41 4 6 36 4719297 9 7 91929/1930 ASL19 28 5 6 24 34 Newark Americans193019 12 4 3 23 15193112 2 1 1 13 3193111 4 3 1 14 5 Kearny Irish1933/1934 ASL II25 22 25 22 Łącznie357 303 38 36 10 15 405 376

Reprezentacyjne Reprezentacja Rok Mecze BramkiStany Zjednoczone1925 2 5 Suma 2 5

Mecze i gole w reprezentacjiLp.DataMiastoPrzeciwnikGolWynikRozgrywki1. 27.06.1925 Quebec 0:1 towarzyski2. 8.11.1925 Nowy Jork 6:1 towarzyski

Sukcesy Klubowe American Soccer League: 1926/1927, 1927/1928 (play–offy) American Cup: 1915 National Challenge Cup: 1925/1926 Lewis Cup: 1928 Eastern Professional Soccer League: 1928/1929, 1929

Indywidualne Król strzelców American Soccer League: 1923/1924 (21 goli), 1924/1925 (67 goli)

Rekordy Światowy rekord za największą liczbę goli strzeloną w jednym sezonie ligowym: 67 goli (sezon 1924/1925) Najskuteczniejszy zawodnik w historii American Soccer League: 253 bramki

Przypisy

Linki zewnętrzne Archie Stark na stronie Bethlehem Steel Archie Stark na stronie National Soccer Hall of Fame

Kategoria:Reprezentanci Stanów Zjednoczonych w piłce nożnej Kategoria:Piłkarze Newark Americans Kategoria:Ludzie urodzeni w Glasgow Kategoria:Urodzeni w 1897 Kategoria:Zmarli w 1985