thumb|Powszechne wśród pionierów było noszenie biało-czerwonych opasek, które umożliwiały szybkie rozróżnienie Polaków od Niemców (ci drudzy zmuszani byli do noszenia opasek białych lub namalowanych swastyk na płaszczach) mały|Propagandowy afisz zachęcający do zasiedlania śląskiej części Ziem Odzyskanych, ok. 1945 rok Pionier – termin oznaczający osadnika, który zamieszkał na Ziemiach Odzyskanych w pierwszych latach powojennych.
Charakterystyka Dzięki swojej pracy pionierzy przyczynili się w znacznej mierze do usunięcia szkód wojennych (odgruzowywanie miast), przywrócenia infrastruktury technicznej i społecznej Ziem Odzyskanych do użytku oraz polonizacji zastanej przestrzeni. Pionierami nazywano również grupy posyłane za zgodą PPR na nowe tereny w celu zbudowania tam polskich struktur administracyjnych oraz zorganizowania lokalnych jednostek sił bezpieczeństwa, niezbędnych do obrony ludności cywilnej przed szabrownikami, maruderami czy Werwolfem.
Historia pionierów wykorzystywana była w powojennej polityce historycznej do kreowania nowej tożsamości mieszkańców Ziem Odzyskanych. Powszechnie wśród ludzi tworzone były analogie między polskimi i amerykańskimi pionierami, którzy tak samo wyruszać mieli na niebezpieczne, nieznane oraz ogromne zachodnie terytoria w celu zdobycia ich i podporządkowania sobie, nieraz przy użyciu siły (z powodu tych porównań w potocznym obiegu funkcjonowała nazwa Polski Dziki Zachód). Tworzona w okresie PRL-u literatura opowiadająca o losach pionierów nazywana jest literaturą osadniczą, przesiedleńczą, migracyjną, repatriancką itp.
Struktura ludnościowa pionierów +PochodzenieSzacunkowa liczbaCentralna Polska2,5 mlnKresy Wschodnie1,3 mlnEuropa zachodnia i południowa240 tys.Ukraińcy, Łemkowie i inni przesiedleni w ramach akcji „Wisła” (przynależność dyskusyjna)150 tys.
Kinematografia O losach pionierów opowiada film komediowy Sami swoi, a także eastern Prawo i pięść.
W mediach Od określenia Pionier nazwę swoją wzięły wydawana na Dolnym Śląsku gazeta „Pionier” oraz publikowany na Zachodnim Pomorzu „Pionier Szczeciński”.
Galeria
Zobacz też Pionierzy Wrocławia Przypisy
Kategoria:Ziemie zachodnie i północne w Polsce Ludowej 1945–1946 Kategoria:Osadnicy