thumb|Stanisław Biskupski ok. 1928 Stanisław Biskupski, ps. „Szreniawa” (ur. 21 listopada 1898 w Warszawie, zm. 5 stycznia 1944 tamże) – kapitan administracji Wojska Polskiego, działacz niepodległościowy, harcerz, inwalida wojenny.

Życiorys Urodził się 21 listopada 1898 w Warszawie, w rodzinie Wincentego, adwokata, i Izabelli z Bratkowskich. W 1912, jako uczeń drugiej klasy, wstąpił do organizacji skautowej działającej konspiracyjnie w Królestwie Polskim. Był kolejno harcerzem, zastępowym, drużynowym.

15 sierpnia 1916 został członkiem Polskiej Organizacji Wojskowej. Odbył szkolenie podstawowe i kurs podoficerski, został dowódcą zastępu. W 1917 wziął wraz z zastępem udział we wszystkich wystąpieniach antyniemieckich w Warszawie. Zastęp prowadził również akcje rozrzucania i rozklejania ulotek skierowanych przeciw okupantowi. Jako instruktor szkoły podoficerskiej wyróżnił się przy rekrutacji młodzieży szkolnej wyższych klas do organizacji. W początku 1918 otrzymał rozkaz przygotowania planu rozbrojenia Niemców w rejonie działania zastępu, lecz w marcu został zdekonspirowany, zaaresztowany i uwięziony w Cytadeli Warszawskiej. Został zwolniony po trzech miesiącach i oddany pod dozór policyjny. W październiku został ponownie aresztowany jako podejrzany o współuczestnictwo w zamachu na dr. Ericha Schultze, naczelnika niemieckiej policji politycznej. Został zwolniony po trzech tygodniach uwięzienia w Cytadeli.

11 listopada 1918 wziął udział w rozbrajaniu Niemców. Wieczorem, wraz z całym dawnym zastępem POW, został odkomenderowany do powstałej tego dnia Legii Akademickiej. 26 listopada 1918 jednocześnie z przeformowaniem Legii Akademickiej w regularny oddział, został nominowany na podoficera POW. Z powstałym z Legii 36 Pułkiem Piechoty uczestniczył w wojnie polsko-ukraińskiej na terenie Galicji Wschodniej i na Wołyniu. Od 3 lipca do 1 listopada 1919 był uczniem 15. klasy Szkoły Podchorążych. 9 grudnia 1919 został mianowany z dniem 1 grudnia 1919 podporucznikiem w piechocie i przydzielony do 22 pułku piechoty z równoczesnym odkomenderowaniem do Oddziału II Sztabu GeneralnegoDz. Rozk. Wojsk. Nr 98 z 28 grudnia 1919, poz. 4149. (Sekcja 2 - Wywiad, Wydział 5 – Defensywa).

W sytuacji zagrożenia Warszawy przez Armię Czerwoną, 22 lipca 1920 Generalny Inspektor Armii Ochotniczej, gen. Józef Haller wydał rozkaz o sformowaniu Dywizji Ochotniczej. Na dowódcę dywizji, wyznaczony został ppłk Adam Koc. Stanisław Biskupski został przydzielony do pułku ochotniczego POW, który został przekształcony w 201 Pułk Piechoty, z uwagi na dużą liczbę harcerzy w szeregach nazwany „harcerskim”. Jest zastępcą dowódcy 8 kompanii.

Planując stoczenie generalnej bitwy z sowieckimi wojskami Frontu Zachodniego nad Wisłą, Józef Piłsudski nakazał utworzenie 5 Armii, z zadaniem osłony północnego skrzydła frontu polskiego między granicą pruską a Bugiem. Armia ta miała prowadzić działania obronne, utrzymując przeprawy na Narwi oraz przeciwdziałać próbom marszu Armii Czerwonej ku dolnej Wiśle i Modlinowi. Dywizja Ochotnicza weszła w skład 5 Armii. Energiczne natarcie nieprzyjaciela zmusiło 5 Armię do odwrotu. W końcu lipca 201 Pułk bronił przepraw na Narwi w okolicach Łap. 1 sierpnia 1920 Pułk został oskrzydlony w okolicach Szepietowa wskutek cofnięcia się sąsiadującego 4 Pułku Piechoty Legionów. Podporucznik Biskupski, pomimo zapadającego zmroku i pojawiających się patroli kawalerii bolszewickiej, udaje się z trzema żołnierzami do sąsiedniej wsi w celu nawiązania kontaktu z 4 Pułkiem. Otoczony przez bolszewików, przebija się do swojej kompanii. Kieruje jej obroną przed nacierającymi siłami nieprzyjaciela. Umożliwia to przegrupowanie 201 Pułku i rozpoczęcie nakazanego odwrotu. W bezpośredniej styczności z nieprzyjacielem wycofuje własną kompanię. Idąc w straży tylnej zostaje zaatakowany z niewielkiej odległości granatami. Ze strzaskaną ręką i znacznym upływem krwi, zostaje wzięty do niewoli. W szpitalu amputowano mu prawą rękę.

21 sierpnia 1920 został uwolniony z niewoli, a po wyzdrowieniu, wrócił do służby w Oddziale II Sztabu Generalnego. W 1922 zostaje porucznikiem, jego macierzystą jednostką był 22 pp. 1 grudnia 1924 prezydent RP nadał mu stopień kapitana z dniem 15 sierpnia 1924 i 26. lokatą w korpusie oficerów administracji (dział kancelaryjny). Pełnił służbę w Komendzie Miasta i Ministerstwie Spraw Wojskowych, a w latach 1928–1929 w Zakładach Amunicyjnych nr 2. Z dniem 31 sierpnia 1929 został przeniesiony w stan spoczynku. W 1934, jako oficer stanu spoczynku pozostawał w ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień Grudziądz.

Zmarł 5 stycznia 1944 w Warszawie. Na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie znajduje się jego grób symboliczny (kwatera 79-6-29/30/31).

W 1928 poślubił Leokadię Chrzanowską (1902–1989), z którą miał córkę Teresę Łucję (1928–2018) i syna Andrzeja (1930–1947).

Ordery i odznaczenia Krzyż Walecznych trzykrotnie Medal Niepodległości – 16 marca 1937 „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”. Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Odznaka pamiątkowa Polskiej Organizacji Wojskowej Odznaka pamiątkowa 1-go Naczelnego Dowództwa (Sztabu Generalnego) WP

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Biskupscy herbu Szreniawa Kategoria:Członkowie Legii Akademickiej Kategoria:Członkowie Polskiej Organizacji Wojskowej Kategoria:Inwalidzi wojenni pełniący czynną służbę w Wojsku Polskim II Rzeczypospolitej Kategoria:Jeńcy polscy w niewoli sowieckiej (1919–1922) Kategoria:Kapitanowie administracji II Rzeczypospolitej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (wojna polsko-bolszewicka) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (trzykrotnie) Kategoria:Odznaczeni Medalem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921 Kategoria:Odznaczeni Medalem Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Odznaką pamiątkową Polskiej Organizacji Wojskowej Kategoria:Oficerowie wywiadu i kontrwywiadu II Rzeczypospolitej Kategoria:Uczestnicy rozbrajania żołnierzy niemieckich w Królestwie Polskim 1918 Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-ukraińskiej (strona polska) Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-bolszewickiej (strona polska) Kategoria:Upamiętnieni symbolicznym grobem na cmentarzu Powązkowskim w Warszawie Kategoria:Urodzeni w 1898 Kategoria:Więźniowie Cytadeli Warszawskiej (Królestwo Polskie 1916–1918) Kategoria:Zmarli w 1944 Kategoria:Żołnierze Dywizji Ochotniczej (wojna polsko-bolszewicka) Kategoria:Żołnierze 36 Pułku Piechoty Legii Akademickiej