Spider-Man (pełny tytuł: Marvel’s Spider-Man) – komputerowa przygodowa gra akcji wyprodukowana przez Insomniac Games, a wydana przez Sony Interactive Entertainment 7 września 2018 roku. Chociaż mocno inspirowana jest komiksami wydawnictwa Marvel Comics o Spider-Manie oraz innymi mediami, w których pojawiała się ta postać, przedstawia oryginalną historię osadzoną w tym uniwersum.
Rozgrywka przedstawiona jest z perspektywy trzeciej osoby, koncentrując się przede wszystkim na umiejętnościach bojowych Spider-Mana i skutecznym przemieszczaniu się po otwartym świecie. Postać może swobodnie poruszać się po Nowym Jorku, wchodzić w interakcje z postaciami niezależnymi, realizować zadania oraz odblokowywać nowe gadżety i stroje poprzez realizację głównej fabuły lub podejmowanie wyzwań. Poza wątkiem fabularnym gracz może także wykonywać zadania poboczne, żeby odblokować dodatkowe przedmioty. Walka polega na łączeniu ataków i używaniu elementów środowiska, żeby powalić jak największą liczbę przeciwników i uniknąć obrażeń.
Produkcja Spider-Mana – będącego pierwszą grą na licencji wyprodukowaną w dwudziestodwuletniej historii Insomniac Games – rozpoczęła się w 2014 roku i trwała około czterech lat. Insomniac zaproponowano stworzenie gry komputerowej o dowolnym superbohaterze z portfolio wydawnictwa Marvel; ostatecznie zdecydowano się na Spider-Mana ze względu na sympatię pracowników studia do tej postaci oraz podobieństwa w rozgrywce do ich poprzedniej gry – z 2014 roku. Podczas tworzenia gry czerpano inspiracje ze wszystkich mediów, w jakich pojawił się Spider-Man, jednak studio i Marvel Comics chciały opowiedzieć autorską historię, która nie wiąże się z żadną już istniejącą, i stworzyć oryginalne uniwersum (znane jako Ziemia-1048), rozwijane również przez powieści, komiksy i gadżety.
Gra pojawiła się na PlayStation 4 7 września 2018 roku, zdobywając uznanie krytyków, którzy chwalili jej narrację, postacie, walkę i mechanikę przemieszczania się na pajęczej sieci. Krytykowali jednak projekt otwartego świata jako mało interesujący. Wielu recenzentów uznało Spider-Mana za najlepszą grę o superbohaterze w historii, porównując ją pozytywnie do serii Batman: Arkham. Zdobyła kilka wyróżnień końcoworocznych od krytyków, portali i czasopism branżowych oraz podczas gal poświęconych grom komputerowym. Stała się najszybciej sprzedającą się grą roku, najszybciej sprzedającą się grą superbohaterską w Stanach Zjednoczonych i jedną z najlepiej sprzedających się gier na PlayStation 4 w historii. Po premierze była rozwijana poprzez dodatek , zrealizowany w formie trzech epizodów fabularnych wydawanych od października do grudnia 2018 roku. W listopadzie 2020 pojawił się samodzielny dodatek , jak również odświeżona wersja na PlayStation 5 o podtytule Remastered. W 2022 roku gra trafiła na komputery osobiste z systemem operacyjnym Microsoft Windows. 20 października 2023 wydano kolejną część cyklu, zatytułowaną Spider-Man 2.
Rozgrywka Spider-Man jest przygodową grą akcji z otwartym światem, osadzoną w fikcyjnej wersji nowojorskiego Manhattanu. Wydarzenia przedstawione są z perspektywy trzeciej osoby, a kamerą można swobodnie obracać wokół bohaterów. Główną grywalną postacią jest superbohater Spider-Man, który porusza się po świecie, skacząc, używając wyrzutni pajęczyn umożliwiających bujanie się między budynkami, biegając po ścianach i automatycznie przeskakując nad przeszkodami. Gracz może wskazywać konkretne miejsca, w które ma zostać wystrzelona sieć. Do jej zaczepienia wymagane są stałe obiekty, z kolei pęd i szybkość bujania się można kontrolować poprzez wypuszczanie sieci w odpowiednich momentach. W grze pojawia się także opcjonalny system szybkiej podróży, za który służy nowojorskie metro.
Walka koncentruje się na trzech przyciskach odpowiadających za wyprowadzanie ataków, unikanie ich oraz wystrzeliwanie sieci. Ta ostatnia pozwala na przyklejenie przeciwników do pobliskich przedmiotów lub powierzchni, prowadząc do natychmiastowego wyeliminowania ich ze starcia. Wrogowie powaleni na dużych wysokościach automatycznie przyklejają się do najbliższej powierzchni, co zapobiega ich śmierci. W walce wykorzystywać można elementy otoczenia, skakać po ścianach oraz rzucać przedmiotami, takimi jak włazy studzienek kanalizacyjnych czy przeciwnicy złapani w sieć.
Udane ataki napełniają „skupienie” postaci, które można wykorzystać do częściowego zregenerowania zdrowia, jak również do wyprowadzania specjalnych ataków wykańczających, szybko powalających przeciwników. Spider-Man dysponuje „pajęczym zmysłem”, wizualizowanym przez białą ikonkę przy głowie postaci, sygnalizującą nadchodzący atak, którego można uniknąć – skuteczne uchylanie się przed nim tuż przed ciosem pozwala na szybką kontrę z wykorzystaniem sieci. Niektórych przeciwników przed powaleniem należy osłabić w określony sposób, np. tych posługujących się bronią do walki wręcz trzeba wyrzucić w powietrze, a tarczowników zaatakować od tyłu. Wrogowie wyposażeni w bicze mogą ściągnąć Spider-Mana na ziemię, a ich ataki należy skutecznie kontrować. Wśród innych rodzajów przeciwników znajdują się również ciężkozbrojni, osiłki i latający, wykorzystujący do tego jetpacki.
Spider-Man w walce może posiłkować się wieloma gadżetami, w tym chociażby siecią elektryczną, ładunkami ogłuszającymi czy siecią odrzucającą przeciwników do tyłu, przez co mogą oni przykleić się do pobliskich powierzchni. Kolejne gadżety odblokowywane są wraz z postępami w grze, a dostęp do nich uzyskać można z poziomu menu kołowego. Postać może odblokować i założyć jeden z kilkudziesięciu kostiumów – kilka zostało stworzonych na potrzeby gry, większość jednak nawiązuje do wyglądu Spider-Mana z różnych komiksów, filmów czy seriali animowanych. Wiele z nich oferuje dodatkowe umiejętności wspomagające w walce, np. szybsze zdobywanie skupienia, zmniejszenie grawitacji, lepsze skradanie się, zwiększenie odporności czy wypuszczenie impulsu elektromagnetycznego wyłączającego broń przeciwników. Po odblokowaniu kostiumy i moce można swobodnie łączyć ze sobą. Jeżeli postać musi bądź chce pozostać niezauważona, przemieszcza się cicho po lokalizacji, neutralizując przeciwników przy użyciu gadżetów bądź sieci. Zdobywanie kolejnych poziomów doświadczenia pozwala odblokowywać nowe umiejętności w jednej z trzech specjalizacji – walce naziemnej, walce w powietrzu bądź skuteczności przemieszczania się.
Kostiumy, modyfikacje, gadżety i ulepszenia do nich nabyć można za walutę nazywaną żetonami, zdobywanymi za wykonywanie określonych celów. Przedmiot odblokować można za określoną liczbę żetonów danego rodzaju: „żetonów wyzwań”, zdobywanych za wykonywanie zadań sprawdzających szybkość i skuteczność postaci w walce, skradaniu i przemieszczaniu się; „plecaków”, za znajdowanie plecaków poukrywanych dawniej przez Spider-Mana, a zawierających pamiątki z przeszłości; „badań”, za wykonywanie badań w stacjach badawczych, minigier naukowych oraz łapanie gołębi; „przestępstw”, za rozprawienie się z przestępcami dokonującymi właśnie napadów czy innych aktów przemocy; „baz”, za oczyszczenie wrogich baz z przeciwników; i „żetonów kultowych miejsc”, za robienie zdjęć określonym charakterystycznym miejscom i budynkom w mieście. W grze obecne są również minigry, za których ukończenie postać nagradzana jest punktami doświadczenia i żetonami, np. wymagająca połączenia odpowiednich obwodów w sieci elektrycznej czy odtworzenia określonego wzorca z dostępnych elementów. Po oczyszczeniu sygnału wież radiowych w różnych częściach miasta na mapie zaznaczane są pobliskie znajdźki, zadania i przestępstwa.
Niektóre segmenty gry rozgrywane są z perspektywy Petera Parkera, jego przyjaciółki i byłej dziewczyny bądź znajomego, . Grając Peterem, najczęściej rozwiązuje się łamigłówki, podczas gdy segmenty z udziałem Mary Jane i Milesa wymagają skradania się i unikania przeciwników, a wykrycie jednoznaczne jest z ich porażką. Pierwotnie w grze dostępne były trzy poziomy trudności: przyjazny (łatwy), niesamowity (normalny) i spektakularny (trudny). W ramach aktualizacji popremierowej dodano również poziom „ostateczny”, zwiększający wytrzymałość przeciwników i zadawane przez nich obrażenia, przy jednoczesnym zmniejszeniu tych parametrów u Spider-Mana, oraz tryb nowej gry plus, pozwalający na rozegranie kampanii fabularnej od nowa, z zachowaniem zdobytych wcześniej kostiumów, mocy, gadżetów i ulepszeń. Wśród opcji dostępności znajdują się m.in. możliwość pominięcia minigier i przytrzymania klawisza zamiast miarowego wciskania go, większe napisy oraz automatyczne zaliczanie sekwencji quick time events. W trybie fotograficznym można robić Spider-Manowi zdjęcia, a następnie nakładać na nie rozmaite filtry, ramki czy naklejki. Aparat wykorzystać można również do robienia selfies, kamerą można zaś swobodnie obracać wokół postaci, żeby zrobić jej zdjęcie w akcji.
Fabuła Świat gry Obsada gry Postać Wersja angielska Wersja polskaSpider-ManBartosz WesołowskiYuri WatanabeZofia ZborowskaWilson FiskZbigniew DziduchOtto OctaviusWojciech PaszkowskiJ. Jonah JamesonSzymon KuśmiderMay ParkerAnna Sztejner-PierczyńskaMr. NegativeMateusz KwiecieńMary Jane WatsonLaura BaileyAgnieszka FajlhauerNorman OsbornMark RolstonKrzysztof BanaszykJefferson DavisJanusz WituchMiles MoralesBeniamin LewandowskiRio MoralesJulia Kołakowska-BytnerSilver SableNichole EliseKarolina Kalina-BulcewiczTombstoneCorey JonesRobert Jarociński W grze pojawia się wiele postaci znanych z kart komiksów. Peter Parker jest dwudziestotrzyletnim naukowcem, który zyskał nadludzkie umiejętności po ugryzieniu przez genetycznie zmodyfikowanego pająka. Z czasem zaczął używać ich, żeby chronić mieszkańców miasta, a ci nazwali tajemniczego bohatera „Spider-Manem”. Po ośmiu latach działalności stał się uzdolnionym stróżem prawa, ma jednak problemy z połączeniem życia prywatnego i superbohaterskiego. Partnerują mu jego była dziewczyna i redaktorka dziennika Mary Jane „MJ” Watson oraz kapitan nowojorskiej policji, . W życiu prywatnym wspiera go ciocia , wolontariuszka w schronisku dla bezdomnych FEAST prowadzonym przez filantropa . Peter pracuje u swojego przyjaciela i mentora, szanowanego naukowca doktora Ottona Octaviusa.
Wraz z rozwojem wątku fabularnego Spider-Man poznaje nowe postacie, w tym Milesa Moralesa i jego rodziców, Rio Morales i oficera nowojorskiej policji Jeffersona Davisa; prezesa i burmistrza Nowego Jorku oraz , przywódczynię prywatnej organizacji paramilitarnej Sable International. Wchodzi również w konflikt z kilkoma superzłoczyńcami, w tym z bossem przestępczego półświatka Wilsonem „Kingpinem” Fiskiem oraz obdarzonymi nadprzyrodzonymi mocami członkami gangu Demonów pracującymi dla Mister Negative’a, mogącego spaczyć innych ludzi dotykiem. Na swojej drodze napotyka również pomniejszych przeciwników, m.in. Maksa „Electro” Dillona, , , , , Taskmastera, i .
Kilka innych postaci znanych z komiksów pojawia się w grze wyłącznie w formie głosów z offu, w tym m.in. rzekomo przebywający na wakacjach w Europie , przyjaciel Petera i Mary Jane z dzieciństwa, oraz , prowadzący szkalujący Spider-Mana podcast Tylko fakty. Stan Lee, współtwórca Spider-Mana, pojawia się w roli cameo, użyczając głosu kucharzowi w barze szybkiej obsługi.
W grze pojawiają się fikcyjne miejsca znane z komiksów Marvela, w tym wieża Avengersów, ambasady i , Sanctum Sanctorum, agencje detektywistyczne Nelsona i Murdocka oraz , Rand Enterprises, zajmująca się naprawianiem szkód po superbohaterach firma , i budynek Empire State University. Spośród prawdziwych miejsc odwzorowano m.in. Empire State Building, Freedom Tower, Madison Square Garden czy Chrysler Building.
Streszczenie