61 Armia Lotnictwa Transportowego – lotniczy związek operacyjny Sił Zbrojnych Federacji Rosyjskiej.
Formowanie i zmiany organizacyjne
Procesem rozbudowy potencjału sowieckich wojsk powietrznodesantowych spowodował, że na bazie 3 Armii Lotniczej sformowano 61 Armię Lotnictwa Transportowego. Podporządkowano jej początkowo samodzielne eskadry, a potem pułki lotnictwa transportowego. Od 1955 została podporządkowana dowództwu SP, a następnie wyznaczona do odwodu strategicznego. W 1991 na swoim wyposażeniu posiadała około 200 samolotów AN-12, 55 samolotów AN-22, 340 samolotów IŁ-76 oraz 5 samolotów AN-124. Taka liczba samolotów umożliwiała armii jednorazowy przerzut 3-4 dywizji wojsk powietrznodesantowych w dwóch rzutach. Po rozpadzie ZSRR elementy struktury armii wycofywano do Rosji jednocześnie reorganizując je. W latach 1992–1996 zredukowano jej potencjał o około 30%, zdolności do przerzutu wojsk oparto na platformach IŁ-76 i AN-124, a z eksploatacji wycofano część AN-12, AN-24 oraz AN-26. W 1992 roku 117 Białoruski pułk lotnictwa WRE przebazowano do Orenburga i przeformowano go na pułk transportowy. W składzie armii pozostawiono 610 Centrum Szkolenia i dwie dywizje lotnicze. Około 60% samolotów rozmieszczono w rejonie Moskwy. W wyniku połączenia sił powietrznych i wojsk obrony powietrznej z dniem 1 marca 1998 roku 61 Armia Lotnictwa Transportowego w ramach nowego rodzaju sił zbrojnych osiągnęła gotowość operacyjną. W latach 2004–2005, w składzie armii pozostawały dwie dywizje z dziewięcioma pułkami lotnictwa transportowego oraz cztery samodzielne pułki lotnictwa transportowego. Armia na wyposażeniu posiadała 318 samolotów transportowych. W 2006 wyłączono ze składu armii 8 Dywizję Lotnictwa Transportowego Specjalnego Przeznaczenia. Do 2008 w parku lotniczym 61 ALTr znajdowały się łącznie 293 platformy, w tym: 201 samolotów IŁ-76M/MD/ MF, 50 samolotów AN-12, 12 samolotów AN-124, 21 samoloty AN-22. Efektem końcowym reorganizacji przeprowadzonej w latach 1991–2008 to utrata około 60-70% potencjału i obniżenie zdolności przerzutu elementów wojsk do jednej dywizji powietrznodesantowej w dwóch wylotach.
Struktura organizacyjna W 1991 dowództwo 117 samodzielny Białoruski pułk lotnictwa WRE – Szaulaj 194 samodzielny Gwardyjski Briański pułk lotnictwa transportowego im. N.F. Gastieło – Fergana, Uzbecka SRR 930 samodzielny pułk lotnictwa transportowego – Zawitińsk, 708 samodzielny pułk lotnictwa transportowego – Taganrog 192 samodzielny Gwardyjski Kerczeński pułk lotnictwa transportowego – Ukurei, Zabajkalski Kraj 374 samodzielny pułk lotnictwa transportowego – Tuła 610 Centrum Szkolenia Bojowego Lotnictwa Transportowego – Iwanowo 8 Dywizja Lotnictwa Transportowego Specjalnego Przeznaczenia – Czkałowsk 18 Gwardyjska Taganrodzka Dywizja Lotnictwa Transportowego – Szali, Litewska SRR 6 Gwardyjska Zaporoska Dywizja Lotnictwa Transportowego – Krzywy Róg, Ukraina 7 Dywizja Lotnictwa Transportowego – Melitopol, Ukraina 3 Gwardyjska Smoleńska Dywizja Lotnictwa Transportowego – Witebsk, Białoruska SRR 12 Mgińska Dywizja Lotnictwa Transportowego – Twer W 1996 dowództwo 708 samodzielny pułk lotnictwa transportowego – Taganrog 103 Krasnosielski pułk lotnictwa transportowego – Smoleńsk 110 samodzielny pułk lotnictwa transportowego – Rzeczewicy, ok. Nowgorod 334 Berliński pułk lotnictwa transportowego – Psków (Kresty) 78 samodzielny pułk lotnictwa transportowego – Klin 8 Dywizja Lotnictwa Transportowego Specjalnego Przeznaczenia – Czkałowsk 12 Mgińska Dywizja Lotnictwa Transportowego – Twer - Migałowo 610 Centrum Szkolenia Bojowego – Iwanowo 517 Instruktorski pułk lotnictwa transportowego – Iwanowo sformowany w 1994 eskadra doświadczalna – Iwanowo W 2007 dowództwo 103 pułk lotnictwa transportowego 110 pułk lotnictwa transportowego 334 pułk lotnictwa transportowego 708 pułk lotnictwa transportowego 78 pułk lotnictwa transportowego 12 Dywizja Lotnictwa Transportowego 610 Centrum Szkolenia 517 szkolny pułk lotnictwa transportowego
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:61 Armia Lotnictwa Transportowego