Dragon Age: Straż Zasłony (ang. Dragon Age: The Veilguard) – komputerowa fabularna gra akcji z gatunku low fantasy wyprodukowana przez BioWare i wydana przez Electronic Arts. Czwarta główna odsłona serii Dragon Age, kontynuacja Dragon Age: Inkwizycji (2014), rozgrywająca się dziesięć lat po wydarzeniach z poprzedniczki. Gracz wciela się w „Rooka” – przywódcę tytułowej Straży Zasłony, który wraz z zebranymi przez siebie sojusznikami próbuje powstrzymać pradawnych elfich magów przed zniszczeniem świata. Akcja osadzona jest na północy znanego z poprzednich odsłon fikcyjnego kontynentu Thedas, w krajach, które we wcześniejszych częściach były głównie tylko wzmiankowane.
Proces produkcji Straży Zasłony rozpoczął się w 2015 roku, niedługo po premierze ostatniego fabularnego dodatku do Inkwizycji, przedłużył się jednak znacząco ze względu na liczne problemy trapiące w międzyczasie BioWare. Należały do nich przede wszystkim odejścia wieloletnich pracowników – w tym reżyserów, producentów i scenarzystów dotychczasowychel odsłon serii – co doprowadziło do dużych rotacji kadrowych w zespole, którego członkowie dodatkowo przenoszeni byli do prac nad innymi projektami studia. Na przestrzeni lat grę kilkukrotnie kasowano, przeprojektowywano od podstaw i zmieniano jej koncepcję. Oficjalnie zapowiedziano ją w czerwcu 2022 jako Dragon Age: Straszliwy Wilk.
Dragon Age: Straż Zasłony trafiła do sprzedaży 31 października 2024 na PlayStation 5, Xboksa Series X/S i Windowsa. Po premierze spotkała się w większości z pozytywnym odbiorem ze strony zarówno graczy, jak i recenzentów, chwalących m.in. interesujące postacie towarzyszy i satysfakcjonującą mechanikę walki, krytykujących jednak fabułę i odejście od ponurego tonu wcześniejszych gier na rzecz grzecznej i bezpiecznej kontynuacji niewyróżniającej się na tle poprzedniczek. Nominowana była do Golden Joystick Award jako najlepsza gra roku oraz do The Game Award w kategorii „najlepsze opcje przystępności”.
Opis Świat przedstawiony thumb|250px|Mapa Thedas, w którego północnej części rozgrywa się akcja Straży Zasłony. Akcja Straży Zasłony rozgrywa się na północy fikcyjnego kontynentu Thedas. Głównymi lokalizacjami odwiedzanymi przez gracza są portowe miasto Treviso w Antivie; wybrzeże Rivanu; Wielka Nekropolia – największe miejsce pochówku zmarłych w Thedas; będące stolicą Imperium Tevinter miasto Minratus; mokradła regionu Hossbergu w Anderfels; oraz las Arlathan, w którym mieściła się stolica upadłego przed wiekami imperium elfów. Krainę zamieszkują ludzie, elfy, krasnoludy, qunari oraz lęgnące się pod ziemią mroczne pomioty – istoty skażone śmiercionośną zarazą znaną jako plaga. Równolegle do Thedas istnieje Pustka – metafizyczna domena będąca domem duchów i demonów oraz źródłem magii.
Przed wiekami dominującą rasą na kontynencie były elfy, które grupę tych władających najpotężniejszą magią uważały za swoich bogów, evanuris. Jeden z nich – Fen’Harel (Gareth David-Lloyd), zwany także „Straszliwym Wilkiem” – zbuntował się przeciwko niepohamowanej żądzy władzy innych bogów, przede wszystkim Elgar’nana (Joseph Capp) i Ghilan’nain (Michelle Gomez), którzy w ramach zabezpieczenia przed śmiercią związali ze sobą wielkie smoki nazwane później arcydemonami. Kiedy dowodzonemu przez Fen’Harela powstaniu po dziesięcioleciach walk nie udało się obalić tyranów postanowił użyć magii, żeby ich uwięzić. W tym celu stworzył Zasłonę – barierę oddzielającą Thedas od Pustki, która stała się więzieniem evanuris – czego nieprzewidzianym skutkiem ubocznym było to, że nieśmiertelne dotąd elfy zaczęły się starzeć i umierać, a ostatecznie zostały pokonane przez ludzi, stając się ich niewolnikami. Żeby naprawić swój błąd postanawia odprawić rytuał, podczas którego przeniesie swoich zaprzysięgłych wrogów do nowego więzienia, a Zasłonę zniszczy, przywracając elfom utraconą chwałę, narażając jednak na śmiertelne niebezpieczeństwo inne rasy zamieszkujące Thedas.
W Straży Zasłony znaczącą rolę odgrywa sześć frakcji, których członkowie sprzymierzają się z postacią gracza. Smoki Cienia przeciwstawiają się magom z kultu Venatori dążącym do obalenia rządu Tevinteru, żeby następnie pod swoim przywództwem kraj przejął władzę nad całym kontynentem. Skaczący za Zasłonę badają starożytne elfie artefakty i ruiny w lesie Arlathan. W całym Thedas znana jest wywodząca się z Antivy gildia skrytobójców znanych jako Kruki, chełpiących się tym, że zawsze wykonują przyjęte zlecenia. Szarzy Strażnicy to zakon wojowników walczących z mrocznymi pomiotami, którego główna siedziba mieści się w fortecy Weisshaupt w Anderfels. Rivan jest domem licznych poszukiwaczy przygód i piratów zrzeszonych w wielu organizacjach, wśród których znajdują się m.in. Władcy Fortuny. W Nevarze – jedynym kraju na kontynencie, w którym zmarłych zwyczajowo grzebie się zamiast kremować, co pozwala demonom z Pustki na opętywanie ciał – ważną rolę odgrywają nekromanci zwani mortalitasi, których elitarnym odłamem jest Żałobna Gwardia doglądająca znajdującej się w stolicy Wielkiej Nekropolii.
Głównym bohaterem gry jest będący członkiem jednej z wymienionych wyżej frakcji „Rook”, który działając pod wpływem chwili podjął szlachetną decyzję, narażając jednak swoją organizację na szwank, przez co oddelegowano go dopóki sprawa nie ucichnie. Na wygnaniu „Rook” poznaje dwoje krasnoludów – Varrika Tethrasa (Brian Bloom), wicehrabiego Kirkwall i jednego z towarzyszy Inkwizytora, protagonisty poprzedniej części, oraz łuczniczkę Lace Harding (), dawną zwiadowczynię Inkwizycji – od dłuższego czasu tropiących Fen’Harela z zamiarem pokrzyżowania jego planów. Poznawszy krasnoludy i ich misję „Rook” dołącza do nich. Do samego „Rooka” poza Harding z czasem przyłączają się kolejne osoby: czarodziejka i smok cienia Neve Gallus (); skacząca za Zasłonę elfia czarodziejka Bellara Lutare (); antivański kruk Lucanis Dellamorte (Zach Mendez) związany z demonem mściwości; elfi wojownik Davrin (), szary strażnik wychowujący młodego gryfa Assana; qunari Taash (), ziejącu ogniem władcu fortuny i łowcu smoków; oraz mag i żałobny gwardzista Emmrich Volkarin (). Sojusznikami „Rooka” zostają też pojawiające się gościnnie postacie ze wcześniejszych części, chociażby wiedźma Morrigan (Claudia Black), tevinterski polityk Dorian Pavus () czy Izabela (Victoria Kruger) – była kapitan pirackiego statku, obecnie przywódczyni Władców Fortuny.
Fabuła Fabuła Straży Zasłony rozgrywa się dziesięć lat po wydarzeniach z Inkwizycji. „Rook”, Varrik i Harding przemierzają Minratus w poszukiwaniu Fen’Harela, który ma niedługo rozpocząć rytuał zniszczenia Zasłony. Od uratowanej przed venatori Neve dowiadują się, że evanuris przebywa w Arlathanie. „Rookowi” udaje się odwrócić uwagę Fen’Harela i tym zakłócić rytuał, wskutek czego na wolność wydostają się Elgar’nan i Ghilan’nain, a Straszliwy Wilk zostaje uwięziony w Pustce. Varrik odnosi poważne rany i przekazuje „Rookowi” dalsze dowodzenie nad operacją.
Drużyna znajduje schronienie w Latarni, dawnej siedzibie buntowników Fen’Harela, stworzonej i ukrytej przez niego przed innymi evanuris w Pustce. „Rook” zdaje sobie sprawę, że ze względu na odniesioną podczas przerwania rytuału ranę za sprawą magii krwi może porozumiewać się ze Straszliwym Wilkiem, który informuje go, że Ghilan’nain kontroluje mroczne pomioty i skażenie wywołujące Plagę, co zamierza wykorzystać jako broń do przejęcia władzy nad światem. „Rook” odkrywa, że z evanuris sprzymierzyli się venatori i antaamowie – zbuntowanymi qunari, którzy porzucili filozofię swojego ludu, żeby oddać się podbojom i grabieżom. Poznawszy pełną skalę zagrożenia zaczyna werbować towarzyszy, tworząc drużynę nazwaną Strażą Zasłony.
Siły sprzymierzone z evanuris przypuszczają jednoczesny atak na Minratus i Treviso, a „Rook” decyduje się na uratowanie jednego z nich. Po odkryciu dalszych planów przeciwników drużyna wyrusza do fortecy Weisshaupt, gdzie przy wsparciu szarych strażników udaje się pokonać związanego z Ghilan’nain arcydemona, przez co ta staje się śmiertelna, jednak nie udaje się jej pokonać. Straż Zasłony postanawia rozprawić się z przywódcami venatori i antaamów, poznając dzięki temu dalsze plany evanuris – stworzenie sztyletu mogącego rozerwać Zasłonę. Po tym, jak jeden ze strażników Zasłony poświęca się, żeby umożliwić Lucanisowi zabicie Ghilan’nain, Fen’Harel ucieka ze swojego więzienia w Pustce, przenosząc do niego „Rooka”. Ten odkrywa w nim, że Varrik w rzeczywistości zginął podczas pierwszej konfrontacji ze Straszliwym Wilkiem, a pogodziwszy się z żalem ucieka z niego. Fen’Harel, będący pod wrażeniem zaradności „Rooka”, obiecuje mu pomoc i pod postacią wielkiego wilka zabija arcydemona Elgar’nana, dzięki czemu ten staje się śmiertelny, a „Rookowi” udaje się go zabić. Prowadzi to do rozdarcia Zasłony, która okazuje się być nierozerwalnie związana z esencją evanuris, spośród których przy życiu pozostał już tylko Fen’Harel. Używając siły, podstępu albo perswazji „Rook” prowadzi do jego połączenia z Zasłoną, zażegnując niebezpieczeństwo jej zniszczenia oraz zagrożenie ze strony evanuris.
W ramach zadań pobocznych gracz może poznać zapomnianą historię kształtowania się świata przedstawionego, która na przestrzeni tysiącleci została przeinaczona w legendy albo stała się podstawą wierzeń mieszkańców kontynentu. Dzięki nim możliwe jest również odblokowanie ukrytego zakończenia, w którym przedstawiciel tajemniczej grupy nazywanej „Egzekutorami” wyjawia, że byli oni potajemnie zaangażowani w wydarzenia ze wszystkich dotychczasowych gier z serii i są gotowi przybyć do Thedas.
Rozgrywka Dragon Age: Straż Zasłony jest fabularną grą akcji z perspektywą trzeciej osoby i otwartym światem. Podobnie jak w poprzednich częściach rozgrywka polega na eksplorowaniu otwartego świata, wykonywaniu zadań głównych i pobocznych, walce z przeciwnikami oraz nawiązywaniu relacji z towarzyszami. Podczas gdy zadania główne są wymagane, żeby popchnąć fabułę do przodu, poboczne można pominąć, pozwalają jednak zdobyć dodatkowe zasoby i wyposażenie, lepiej poznać towarzyszy oraz rozwinąć wiedzę o świecie przedstawionym.
Tworzenie postaci i rozwijanie relacji W odróżnieniu od dwóch wcześniejszych części, które umożliwiały importowanie stanu świata z poprzedniczek, w Straży Zasłony zrezygnowano z tego rozwiązania. Zamiast tego możliwe jest wskazanie trzech wyborów odnoszących się do wydarzeń z Inkwizycji oraz odtworzenie wyglądu Inkwizytora i określenie kilku dodatkowych wyborów związanych bezpośrednio z nim. Tworząc swoją postać gracz wybiera jej rasę (człowiek, krasnolud, elf, qunari), klasę (wojownik, łotrzyk, mag), imię, wygląd oraz przynależność do jednej z sześciu wymienionych wcześniej frakcji. Podobnie jak pochodzenie Bohatera Fereldenu w Dragon Age: Początku (2009), tak i wcześniejsza przynależność „Rooka” do frakcji przekłada się na drobne zmiany w fabule i dialogach oraz sposób, w jaki odnoszą się do niego niektórzy bohaterowie niezależni (BN). Kreator postaci pozwala na dostosowanie jej wysokości czy umięśnienia, wybór sylwetki, płci/tożsamości płciowej, głosu czy zaimków osobowych (męskie, żeńskie, bezosobowe), pozwalając graczowi na stworzenie wedle własego uznania postaci cispłciowej, transpłciowej albo niebinarnej.