Wednesday – amerykański serial telewizyjny, kryminał fantasy z elementami komedii grozy, bazujący na postaciach z rodziny Addamsów, stworzonych przez Charlesa Addamsa. Producentami są Alfred Gough i Miles Millar, w rolach głównych wystąpili m.in. Jenna Ortega, Gwendoline Christie, Riki Lindhome, Jamie McShane, Hunter Doohan, Percy Hynes White, Emma Myers, Christina Ricci, Catherina Zeta-Jones i Luis Guzmán. Cztery pierwsze odcinki wyreżyserował Tim Burton, pełniący także funkcję producenta wykonawczego. Fabuła koncentruje się na tytułowej próbującej rozwiązać zagadkę morderstw, do jakich dochodzi w okolicy jej nowej szkoły.
Burton był głównym kandydatem do wyreżyserowania filmu Rodzina Addamsów (1991), związany był także z niezrealizowanym ostatecznie filmem The Addams Family tworzonym w technice poklatkowej. W październiku 2020 poinformowano, że wyprodukuje serial telewizyjny osadzony w tym uniwersum, do którego prawa zakupił następnie Netflix. Jennę Ortegę zatrudniono po części ze względu na to, że jako Latynoska mogła oddać latynoskie pochodzenie postaci, które pomijano we wcześniejszych adaptacjach. Burton zaprosił do współpracy także Ricci, która wcieliła się w Wednesday w filmie z 1991 i jej kontynuacji, Rodzina Addamsów II (1993), powierzając jej rolę drugoplanową. Zdjęcia do pierwszej serii nagrywano w Rumunii od września 2021 do marca 2022.
Premiera pierwszej serii odbyła się 16 listopada 2022, a tydzień później trafiła do dystrybucji na Netfliksie. Spotkał się w większości z pozytywnym odbiorem ze strony recenzentów, którzy chwalili przede wszystkim występ Ortegi. Wednesday w ciągu trzech tygodni stała się drugim najchętniej oglądanym anglojęzycznym serialem w historii platformy. Była nominowana do Złotych Globów jako najlepszy serial komediowy lub musical oraz za najlepszą aktorkę w takowym (Ortega). Zdobyła cztery nagrody Emmy i nominacje dla najlepszego serialu komediowego i najlepszej aktorki w serialu komediowym. Netflix w styczniu 2023 zamówił produkcję drugiej serii, w której obsadzie znalazła się Lady Gaga. Premiera drugiego sezonu nastąpiła 6 sierpnia 2025.
Fabuła Wednesday Addams wrzuca piranie do basenu szkolnego, by ukarać drużynę piłki wodnej, znęcającej się nad jej bratem, Pugsleyem. Zostaje za to wyrzucona z liceum i otrzymuje sądowy nakaz uczęszczania na psychoterapię. Gomez i Morticia postanawiają przenieść ją do Akademii Nevermore – prywatnej uczelni dla nadprzyrodzonych istot i wyrzutków w Jericho, do której sami uczęszczali. Wednesday szybko popada w konflikt z dyrektorką szkoły, Larissą Weems, i odkrywa, że odziedziczyła po matce moce parapsychiczne, przez które doświadcza wizji. Postanawia wykorzystać je do rozwiązania serii zagadkowych morderstw, do jakich od pewnego czasu dochodzi w Jericho. Chociaż władze informują oficjalnie, że są to ataki niedźwiedzia, podejrzewają, że stoi za nimi któryś z uczniów Nevermore.
Obsada Główna Jenna Ortega jako Wednesday Addams Ortega wciela się także w Goody Addams, żyjącą w XVII w. praprzodkinię Wednesday, którą ta widzi w wizjach Karina Váradi (sezon 1) oraz Emily Ring (sezon 2) jako młoda Wednesday Gwendoline Christie jako Larissa Weems (sezon 1, sezon 2 – rola drugoplanowa) – zmiennokształtna dyrektor Akademii Nevermore, w czasach uczniowskich współlokatorka Morticii Oliver Wickham jako młoda Larissa Riki Lindhome jako dr Valerie Kinbott (sezon 1) – terapeutka Wednesday Jamie McShane jako Donovan Galpin (sezon 1, sezon 2 – gościnnie) – szeryf Jericho, podejrzewający Wednesday o morderstwa uczniów Nevermore Ben Wilson jako młody Donovan Hunter Doohan jako Tyler Galpin – barista w miejscowej kawiarni, syn Donovana, zakochany w Wednesday Percy Hynes White jako Xavier Thorpe (sezon 1) – uczeń Akademii potrafiący ożywiać swoje obrazy, doświadczający wizji podczas snów Emma Myers jako Enid Sinclair – wilkołak, współlokatorka Wednesday, próbująca ze wszelką cenę się z nią zaprzyjaźnić Joy Sunday jako Bianca Barclay – uczennica, syrena, była dziewczyna Xaviera Georgie Farmer jako Ajax Petropolus – uczeń, gorgona, zakochany w Enid Naomi J. Ogawa jako Yoko Tanaka (sezon 1) – uczennica, wampirzyca Christina Ricci jako Marilyn Thornhill / Laurel Gates (sezon 1, sezon 2 – gościnnie) – nauczycielka botaniki, opiekunka akademika Wednesday, młodsza siostra Garretta Moosa Mostafa jako Eugene Ottinger – uczeń potrafiący kontrolować pszczoły Steve Buscemi jako Barry Dort (sezon 2) – nowy dyrektor Akademii Nevermore Isaac Ordonez jako Pugsley Addams (sezon 2, sezon 1 – gościnnie) – młodszy brat Wednesday Owen Painter jako Isaac Night / "Siorb" (sezon 2) Billie Piper jako Isadora Capri (sezon 2) Luyanda Unati Lewis-Nyawo jako Ritchie Santiago (sezon 2, sezon 1 – rola drugoplanowa) – zastępczyni szeryfa Galpina, oraz nowy szeryf po jego rezygnacji Victor Dorobantu jako Rączka (sezon 2, sezon 1 – rola drugoplanowa) – inteligentna odcięta dłoń, krewny Wednesday Noah Taylor jako Bruno Yuson (sezon 2) Evie Templeton jako Agnes DeMille (sezon 2) Luis Guzmán jako Gomez Addams (sezon 2, sezon 1 – gościnnie) – ojciec Wednesday, podejrzany o dokonanie morderstwa w czasach nauki w Nevermore Lucius Hoyos jako młody Gomez Catherine Zeta-Jones jako Morticia Addams (sezon 2, sezon 1 – gościnnie) – matka Wednesday, była uczennica Akademii Nevermore, władająca mocami parapsychicznymi Gwen Jones jako młoda Morticia
Drugoplanowa Tommie Earl Jenkins jako Noble Walker (sezon 1) – burmistrz Jericha, dawniej szeryf Ismail Kesu jako młody Noble Iman Marson jako Lucas Walker (sezon 1) – syn Noble’a, wraz z grupą znajomych dręczący Wednesday George Burcea (sezon 1 – gościnnie) oraz Joonas Suotamo (sezon 2) jako Lurch – lokaj Addamsów
Gościnna Fred Armisen jako Fester Addams – stryj Wednesday, potrafiący generować wyładowania elektrostatyczne Calum Ross jako Rowan Laslow (sezon 1) – uczeń, mający zdolności telekinetyczne William Houston jako Joseph Crackstone (sezon 1) – przodek Laurel, założyciel Jericho, bigot chcący zabić wszystkich odmieńców Nitin Ganatra jako dr Anwar (sezon 1) – właściciel zakładu pogrzebowego, patolog sądowy hrabstwa Lewis Hayes jako Garrett Gates (sezon 1) – brat Laurel, domniemana ofiara morderstwa Gomeza Haley Joel Osment jako Chet LaTroy (sezon 2) Christopher Lloyd jako prof. Orloff (sezon 2) Heather Matarazzo jako Judi Spannegel (sezon 2) Thandiwe Newton jako dr Rachael Fairburn (sezon 2) Anthony Michael Hall jako Ron Kruger (sezon 2) Joanna Lumley jako Hester Frump, babcia Wednesday (sezon 2) Frances O’Connor jako Francoise Galpin, rzekomo zmarła matka Tylera (sezon 2) Lady Gaga jako Rosaline Rotwood (sezon 2)
Odcinki Sezon Odcinki Premiera 1 8 23 listopada 2022 2 8 4 6 sierpnia 2025 4 3 września 2025
Sezon 1 (2022) Nr # Tytuł Tytuł polski Reżyseria Scenariusz Premiera
Sezon 2 (2025) Nr # Tytuł Tytuł polski Reżyseria Scenariusz Premiera Część 1 Część 2
Produkcja Przedprodukcja Tim Burton był faworytem na stanowisko reżysera filmu Rodzina Addamsów (1991), jednak zrezygnował z projektu, ponieważ kolidował z Batmanem (1989) i Powrotem Batmana (1992), a film ostatecznie wyreżyserował Barry Sonnenfeld. W marcu 2010 ogłoszono, że wytwórnia Illumination Entertainment nabyła prawa do rysunków Charlesa Addamsa z serii The Addams Family, na podstawie której ma zrealizować film animowany w technice poklatkowej. Burton został wybrany na jego współscenarzystę i współproducenta, rozważano także, że go wyreżyseruje. W lipcu 2013 ogłoszono, że z filmu zrezygnowano, ponieważ – według Burtona – studio wolało zrealizować go jako animację komputerową.
W 2019 showrunnerzy Miles Millar i Alfred Gough zaczęli zarysowywać pomysł na fabułę serialu o Wednesday. Następnie nabyli prawa do marki i napisali scenariusz odcinka pilotażowego, który wysłali Burtonowi, a ten – ku ich zdziwieniu – od razu wyraził nim zainteresowanie. W jednym z wywiadów stwierdził, że postrzega świat podobnie jak Wednesday, a scenariusz zawiera sytuacje, z którymi może się utożsamiać – chociażby to, jak czuł się w szkole – co w jego opinii „nadało rodzinie Addamsów nowego wymiaru, stanowiąc interesujące połączenie”. Zdaniem Millara dla scenarzystów „niezmiernie ważne było”, żeby nie powielać wątków z filmów ani serialu z 1964. Wraz z Gough postanowili, że tematem Wednesday będzie zestawienie „wyrzutków” i „normików” oraz krytyka kolonialnych Amerykanów.
W październiku ogłoszono, że Burton zaangażował się w produkowany przez MGM Television niezatytułowany serial związany z marką Rodzina Addamsów, mając być jego reżyserem. Poinformowano także, że showrunnerami będą Gough i Millar, którzy wraz z Burtonem i Gail Berman, Jonem Glickmanem oraz Andrew Mittmanem zostali producentami. W lutym 2021 Netflix zezwolił na realizację serialu, zamawiając osiem odcinków. W sierpniu 2021 producentką została Kayla Alpert, a jako firmy producenckie zaangażowały się 1.21, Tee and Charles Addams Foundation i Glickmania. Burton wyreżyserował pierwsze cztery odcinki, twierdząc, że było to jego „pierwsza prawdziwa wycieczka do telewizji”, a za następne odpowiadali Gandja Monteiro i James Marshall. Za kostiumy odpowiadała stała współpracowniczka Burtona, Colleen Atwood.
W wywiadzie dla „Variety” Gough i Millar przyznali, że „kiedy zabierają się za serial, idealnym rozwiązaniem wydaje się, że będzie liczył kilka serii”, ale muszą czekać, żeby wiedzieć, jak przyjęta została pierwsza. Dodali, że mają „dość wyraźnie rozplanowane” to, w jakich kierunkach może podążyć dalej fabuła. W wywiadzie dla „The Hollywood Reporter” ujawnili, że seria druga poświęcona zostanie przyjaźni Wednesday z Enid oraz jej relacji z Morticią. Jenna Ortega ujawniła dodatkowo, że „skręci ona bardziej w kierunku horroru”, jednocześnie „porzucając wszelkie romantyczne wątki związane z Wednesday”. Przygotowania do realizacji drugiej serii rozpoczęły się w grudniu 2022, po przejęciu Metro-Goldwyn-Mayer przez Amazon, a jej produkcję oficjalnie zlecono w styczniu 2023. Ortega została wtedy też producentką serialu – o stanowisko to zabiegała już przy okazji realizacji pierwszej serii, jednak wówczas się na to nie zgodzono.
Casting
Producenci do tytułowej roli poszukiwali aktorki latynoskiej, ponieważ takiego pochodzenia jest Gomez Addams, a wątek ten zawarto w scenariuszu serialu. W maju 2021 rolę otrzymała Jenna Ortega, mająca korzenie meksykańskie i portorykańskie. Millar stwierdził, że już po pierwszej wideorozmowie byli przekonani, że „nikt inny na świecie” nie nadaje się lepiej do zagrania Wednesday. Ortega przyznała, że początkowo wahała się, czy zgłosić się na casting, chciała bowiem odejść od seriali dla młodzieży, przy których pracowała dla Disney Channel, i skupić się na produkcjach filmowych, ale dała przekonać się po rozmowie z Burtonem. Na początku sierpnia 2021 w roli Gomeza obsadzono Luisa Guzmána, a Catherine Zetę-Jones w nieujawnionej wówczas roli. W tym samym miesiącu ogłoszono, że do obsady dołączyli także Thora Birch, Riki Lindhome, Jamie McShane, Hunter Doohan, Georgie Farmer, Moosa Mostafa, Emma Myers, Naomi J. Ogawa, Joy Sunday i Percy Hynes White. Myers początkowo ubiegała się o rolę Wednesday.