thumb|Caryocolum tricolorella thumb|Caryocolum amaurella thumb|Caryocolum blandella thumb|Caryocolum alsinella thumb|Caryocolum fischerella thumb|Caryocolum huebneri thumb|Caryocolum schleichi thumb|Caryocolum crypticum thumb|Caryocolum blandelloides thumb|Caryocolum junctella thumb|Caryocolum petrophila thumb|Caryocolum blandulella thumb|Caryocolum kroesmanniella Caryocolum – rodzaj motyli z rodziny skośnikowatych i podrodziny Gelechiinae. Obejmuje około 80 opisanych gatunków. Zamieszkują państwo holarktyczne, głównie krainę palearktyczną. Roślinami pokarmowymi gąsienic są przedstawiciele rodziny goździkowatych.
Morfologia Motyle te osiągają od 3,5 do 8,5 mm długości skrzydła przedniego.
Głowa ma wypukłą powierzchnię. Czułki są pozbawione grzebykowania. Oprócz oczu złożonych za narząd wzroku służy pojedyncze przyoczko. Głaszczki wargowe odgięte są ku górze i zbudowane z trzech członów, z których pierwszy jest krótki, a drugi dłuższy od niego, nieco dłuższy od trzeciego i zaopatrzony w pędzel sterczących łusek na spodzie. Aparat gębowy ma ponadto dobrze wykształconą, prawie tak długą jak głaszczki wargowe ssawkę oraz czteroczłonowe głaszczki szczękowe.
Skrzydło przednie ma tło jasno- do ciemnobrązowego, rzadko czarne. Na tym tle obecne jest białe, szare lub pomarańczowobrązowe nakrapianie. Wzór typowo obejmuje ciemnobrązową kropkę u nasady, nieregularne jasne przepaski w 1/5 i połowie długości skrzydła, białe do jasnobrązowych plamki na żyłce kostalnej i tornusie w 4/5 długości skrzydła, ciemnobrązową, przecinkowatą kropkę odsiebnie od komórki oraz ciemnobrązową, często podzieloną łatę. Od takiego typowego wzoru występują dalekie odstępstwa. Duża zmienność, aż po osobniki o skrzydłach niemal jednobarwnych, występować może również w obrębie jednego gatunku. Odległość między nasadowymi częściami pierwszej i drugiej gałęzi żyłki radialnej jest niewiele większa niż między drugą a trzecią gałęzią tejże żyłki. Czwarta i piąta gałąź żyłki radialnej wychodzą ze wspólnego pnia. Wspólny pień żyłek medialnych od pierwszej do trzeciej ma przebieg osobny od żyłki kubitalnej. Trzecia gałąź żyłki medialnej biegnie oddzielnie od żyłki kubitalnej lub ma z nią krótki odcinek wspólny u podstawy. Samice mają wędzidełko zbudowane z trzech długich szczecinek.
Odwłok samca ma ósmy segment o tergicie i sternicie oddzielonych, tworzących wolne klapki. Na brzusznej błonie ósmego tergitu osadzona jest przednio-bocznie para rozpraszających feromony pędzelków z długich, włosowatych łusek, czyli coremata. Genitalia samca mają przeciętnie wąski do szerokiego unkus, w różnym stopniu na przedzie wykrojony tegmen, zesklerotyzowaną zawieszkę, nigdy niesięgającą poza unkus walwę oraz zwykle od niej krótszy i oddzielony, rzadko z nią zlany sakulus. Modyfikacje regionu zawieszki są cechą świadczącą o monofiletyzmie rodzaju. Pozbawiony haka gnatos ma szeroką podstawę i poduszeczkowatą kultikulę z licznymi, drobnymi kolcami. Winkulum ma wcięcie lub wykrojenie pośrodku tylnej krawędzi, a często także wykrojenie w częściach środkowo-bocznych, skutkujące jego podziałem na jedną lub dwie pary wyrostków. Sakus miewa różną szerokość, ale zawsze jest długi. Na błoniastym anellusie często występują sklerotyzacje, niekiedy o igłowatej formie. W przedniej części przewodu wytryskowego leży zesklerotyzowana blaszka. Edeagus ma nabrzmiałą podstawę i smukłą część pozostałą, czasem z cierniami na szczycie.
Odwłok samicy pozbawiony jest modyfikacji na krawędzi przedniej siódmego segmentu. Długość gonapofiz przednich wynosi od 0,2 do 0,75 mm, a tylnych od 0,8 do 2,8 mm. Tylna krawędź ósmego segmentu ma długie szczecinki, a czasem także wyrostki. Genitalia cechują się rurkowatym do lejkowatego, zesklerotyzowanym przedsionkiem, parą bocznych sklerotyzacji w przewodzie torebki kopulacyjnej, sięgających do przewodu nasiennego, zwykle dobrze wyodrębnionym korpusem torebki kopulacyjnej oraz zawsze obecnym znamieniem torebki kopulacyjnej, zwykle o formie haka, często z dodatkowym uzębieniem, rzadko o formie płytki.
Ekologia i występowanie Rodzaj holarktyczny. Większość gatunków zamieszkuje krainę palearktyczną, będąc tam rozprzestrzenionymi między 28° a 68° szerokości geograficznej północnej. Z Europy podawanych jest 51 gatunków. W Polsce stwierdzono występowanie 17 gatunków (zobacz: skośnikowate Polski). W nearktycznej Ameryce Północnej rodzaj jest nielicznie reprezentowany.
Większość gatunków zamieszkuje tereny górskie. Roślinami pokarmowymi gąsienic są przedstawiciele rodziny goździkowatych.
Taksonomia Takson ten wprowadzony został w 1954 roku przez Františka Gregora Jr i Dalibora Povolnego jako podrodzaj w obrębie rodzaju Gnorimoschema, z Gelechia leucomelanella jako gatunkiem typowym. Do rangi rodzaju wyniósł omawiany takson w 1958 roku László Anthony Gozmány. Współczesnej rewizji rodzaju dokonał w 1988 roku Peter Huemer. Na podstawie przeprowadzonej analizy kladystycznej wyróżnił on w jego obrębie 22 grupy gatunków.
Do rodzaju tego należą: grupa gatunków: fischerella Caryocolum fischerella (Treitschke, 1833) grupa gatunków: tischeriella Caryocolum tischeriella (Zeller, 1839) grupa gatunków: alsinella Caryocolum albifaciella (Heinemann, 1870) Caryocolum alsinella (Zeller, 1868) Caryocolum viscariella (Stainton, 1855) Caryocolum vicinella (Douglas, 1851) Caryocolum bosalella (Rebel, 1936) Caryocolum anatolicum Huemer, 1989 grupa gatunków: sciurella Caryocolum sciurella (Walsingham, 1908) grupa gatunków: nepalense Caryocolum nepalense Povolný, 1968 Caryocolum longiusculum Huemer, 1988 Caryocolum vartianorum Huemer, 1988 grupa gatunków: tetrameris Caryocolum tetrameris (Meyrick, 1926) Caryocolum paghmanum Huemer, 1988 grupa gatunków: mongolense Caryocolum mongolense Povolný, 1969 grupa gatunków: amaurella Caryocolum amaurella (Hering, 1924) Caryocolum crypticum Huemer, Karsholt et Mutanen, 2014 Caryocolum iranicum Huemer, 1989 grupa gatunków: oculatella Caryocolum oculatella (Thomann, 1930) grupa gatunków: petryi Caryocolum petryi (Hofmann, 1899) Caryocolum afghanum Huemer, 1988 Caryocolum majus Huemer, 1988 Caryocolum splendens Povolný, 1977 Caryocolum dilatatum Huemer, 1989 Caryocolum spinosum Huemer, 1989 grupa gatunków: saginella Caryocolum inflativorella (Klimesch, 1938) Caryocolum saginella (Zeller, 1868) Caryocolum cauligenella (Schmid, 1863) grupa gatunków: trauniella Caryocolum trauniella (Zeller, 1868) Caryocolum peregrinella (Herrich-Schaffer, 1854) Caryocolum delphinatella (Constant, 1890) grupa gatunków: provinciella Caryocolum provinciella (Stainton, 1869) grupa gatunków: mucronatella Caryocolum mucronatella (Chretien, 1900) Caryocolum simulans Huemer, 1988 grupa gatunków: leucomelanella Caryocolum abhorrens Huemer, 1988 Caryocolum leucomelanella (Zeller, 1839) Caryocolum immixtum Huemer, 1988 Caryocolum leucothoracellum (Klimesch, 1953) Caryocolum schleichi (Christoph, 1872) Caryocolum albithoracellum Huemer, 1989 Caryocolum similellum Huemer, 1989 grupa gatunków: marmoreum Caryocolum marmoreum (Haworth, 1828) Caryocolum pullatella (Tengstrom, 1848) Caryocolum protectum (Braun, 1965) grupa gatunków: stramentella Caryocolum stramentella (Rebel, 1935) grupa gatunków: fraternella Caryocolum hispanicum Huemer, 1988 Caryocolum confluens Huemer, 1988 Caryocolum fraternella (Douglas, 1851) grupa gatunków: interalbicella Caryocolum klosi (Rebel, 1917) Caryocolum interalbicella (Herrich-Schaffer, 1854) Caryocolum laceratella (Zeller, 1868) Caryocolum nearcticum Huemer, 1988 Caryocolum blandella (Douglas, 1852) Caryocolum blandelloides Karsholt, 1981 Caryocolum horoscopa (Meyrick, 1926) Caryocolum jaspidella (Chretien, 1908) Caryocolum proximum (Haworth, 1828) Caryocolum blandulella (Tutt, 1887) Caryocolum tricolorella (Haworth, 1812) Caryocolum fibigerium Huemer, 1988 Caryocolum junctella (Douglas, 1851) Caryocolum kasyi Huemer, 1988 Caryocolum transiens Huemer, 1992 grupa gatunków: extremum Caryocolum extremum Huemer, 1988 grupa gatunków: cassella Caryocolum cassella (Walker, 1864) grupa gatunków: huebneri Caryocolum moehringiae (Klimesch, 1954) Caryocolum petrophilum (Preissecker, 1914) Caryocolum huebneri (Haworth, 1828) Caryocolum kroesmanniella (Herrich-Schaffer, 1854) grupa gatunków: incertae sedis Caryocolum arenbergeri Huemer, 1989 Caryocolum baischi Huemer et Karsholt, 2010 Caryocolum dauphini Grange et Nel, 2012 Caryocolum divergens Huemer, 1989 Caryocolum gallagenellum Huemer, 1989 Caryocolum leucofasciatum Huemer, 1989 Caryocolum mazeli Huemer et Nel, 2005 Caryocolum repentis Huemer et Luquet, 1992 Caryocolum siculum Bella, 2008 Caryocolum srnkai Huemer et Karsholt, 2011
Przypisy
Kategoria:Skośnikowate Kategoria:Rodzaje i podrodzaje zwierząt nazwane w 1954 roku